«Κίνδυνος πρόκλησης κρίσης»

Η συμπεριφορά της Τουρκίας στο Αιγαίο, που από τις συνήθεις προκλήσεις έχει φτάσει το τελευταίο διάστημα σε επίπεδο συνεχούς έντασης, είναι το υπ΄ αριθμόν ένα ζήτημα που θα θέσει η Αθήνα στην τουρκική πλευρά κατά την επίσημη επίσκεψη του Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή στην Άγκυρα, η οποία αρχίζει σήμερα.
Μάλιστα, όπως ανέφεραν διπλωματικές πηγές, η ελληνική κυβέρνηση θέλοντας να υπογραμμίσει την κρισιμότητα του ζητήματος- όπως και τον κίνδυνο που ενέχει για θερμό επεισόδιο-, αποφάσισε αυτό να τεθεί και στην κατ΄ ιδίαν συνάντηση που θα έχουν οι κ.κ. Καραμανλής και Ερντογάν. Είναι χαρακτηριστικό πως ενώ αρχικά η Αθήνα είχε σχεδιάσει μέσω της επίσκεψης να δοθεί μήνυμα αναθέρμανσης των διερευνητικών επαφών Ελλάδας- Τουρκίας για τα ζητήματα του Αιγαίου, οι οποίες παραμένουν παγωμένες ουσιαστικά εδώ και τέσσερα χρόνια, τώρα εμφανίζεται πολύ πιο συγκρατημένη. Όπως έλεγε αρμόδιος διπλωμάτης, «κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει μόνο αν το επιθυμεί και η άλλη πλευρά. Και αυτό απομένει να το δούμε, δεν είναι καθόλου βέβαιο. Εμείς οφείλουμε να είμαστε σε επαγρύπνηση». Σημειώνεται ότι την περασμένη Παρασκευή πραγματοποιήθηκε ακόμη ένας γύρος διερευνητικών επαφών, όπου τη θέση του πρέσβη κ. Σκοπελίτη από ελληνικής πλευράς ανέλαβε πλέον ο Έλληνας πρέσβης στο Λονδίνο κ. Πισπινής.
Μολονότι η ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών είχε ταχθεί υπέρ της πραγματοποίησης της επίσκεψης του Κ. Καραμανλή στην Άγκυρα, παραμερίζοντας τελικώς τις επιφυλάξεις που εξέφραζαν παράγοντες του πρωθυπουργικού γραφείου, η επικινδυνότητα της στάσης της Τουρκίας στο Αιγαίο ήταν κάτι παραπάνω από γνωστή στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ. Είναι χαρακτηριστικό το απόρρητο σημείωμα υπό τον τίτλο «Τουρκική στάση στο Αιγαίο», το οποίο συνέταξε ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Ελληνοτουρκικών πρέσβης κ. Κακλίκης, που μιλά ανοικτά για «κίνδυνο πρόκλησης μιας κρίσης». Όπως αναφέρει ο έμπειρος πρέσβης, «σε γενικές γραμμές η τουρκική στάση στο Αιγαίο (casus belli, γκρίζες ζώνες, παραβιάσεις εναερίου χώρου και χωρικών υδάτων, αμφισβήτηση αρμοδιοτήτων έρευνας και διάσωσης εντός του FΙR Αθηνών, δραστηριότητες ερευνητικών πλοίων κ.λπ.) δεν έχει μεταβληθεί παρά την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων και τις θετικές εξελίξεις σε άλλους τομείς των διμερών σχέσεων». Προσθέτει επίσης πως «αυτό δυσχεραίνει τις κινήσεις της ελληνικής πλευράς, αλλά και των χωρών εκείνων που επιθυμούν να ενθαρρύνουν την ευρωτουρκική προσέγγιση, καθώς η υφέρπουσα ένταση στο Αιγαίο ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης μιας κρίσης που, αναπόφευκτα, θα είχε αρνητικά αποτελέσματα και στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας». Σύμφωνα με τον κ. Κακλίκη, «σε κάθε περίπτωση, η ένταση αυτή συντηρεί μια έλλειψη προβλεψιμότητας στις διμερείς σχέσεις και παρεμποδίζει την επίτευξη περαιτέρω προόδου, ενώ υπονομεύει την ακολουθούμενη πολιτική στα όμματα του ελληνικού λαού. Η συνεχιζόμενη τουρκική αεροπορική δραστηριότητα υπονομεύει ιδίως το κλίμα εμπιστοσύνης που είναι απαραίτητο για τη διεξαγωγή ειλικρινούς και εποικοδομητικού διαλόγου». Το απόρρητο σημείωμα, αφού αναφέρει λεπτομερώς τα αυξανόμενα αριθμητικά και ποιοτικά στοιχεία των τουρκικών προκλήσεων στο Αιγαίο, καταλήγει ότι «η επιχειρούμενη καλλιέργεια αρνητικών εντυπώσεων για τη χώρα μας, τόσο στην τουρκική κοινή γνώμη όσο και διεθνώς, συντηρεί ένα μη θετικό κλίμα και πέραν της σταθερής προσπάθειας δημιουργίας ενός κατάλληλου υπόβαθρου σε επί μέρους θέματα (π.χ. σε περίπτωση που επαναληφθεί αεροπορικό δυστύχημα η τουρκική πλευρά θα έχει δημιουργήσει το κατάλληλο κλίμα για να κινηθεί πιο δυναμικά, εφόσον το επιλέξει), είναι και ενδεικτική του τρόπου με τον οποίο τα θέματα Αιγαίου γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης στην εσωτερική τουρκική πολιτική σκηνή».

ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ

Υστερα από συνεννόηση των αρχηγών ΓΕΕΘΑ της Ελλάδας και της Τουρκίας, στρατηγών Γ. Γράψα και Ι. Μπουγιούκανιτ, από χθες το πρωί ανεστάλησαν όλα τα αεροναυτικά γυμνάσια που είχαν προγραμματίσει οι δύο χώρες στο Αιγαίο. Ουσιαστικά ενεργοποιήθηκε η κόκκινη τηλεφωνική γραμμή που είχαν εγκαινιάσει οι αρχηγοί ΓΕΕΘΑ των δύο χωρών πριν από περίπου ενάμιση χρόνο ύστερα από παρότρυνση του πρώην αρχηγού ΓΕΕΘΑ της Ελλάδας ναύαρχου Π. Χηνοφώτη. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο στρατηγός Γράψας, αφού προηγουμένως είχε συνεννοηθεί με τους υπουργούς Εξωτερικών και Αμυνας, τηλεφώνησε πριν από τρεις μέρες στον Τούρκο ομόλογό του και αφού του εξέθεσε τους προβληματισμούς του για το κλίμα έντασης που είχε διαμορφωθεί το τελευταίο χρονικό διάστημα στο Ανατολικό Αιγαίο εξαιτίας της πραγματοποίησης των αεροναυτικών γυμνασίων, του πρότεινε την αναστολή των ασκήσεων εν όψει της επίσκεψης του Ελληνα πρωθυπουργού στην Αγκυρα. Ο στρατηγός Μπουγιούκανιτ αντέδρασε θετικά.