Πραγματογνωμοσύνη και αποζημίωση θέλουν οι Τούρκοι για το δυστύχημα στην Κάρπαθο

(c) Γ. Λαμπράκης

Αίτημα πραγματογνωμοσύνης υπέβαλε στο ΝΑΤΟ η Τουρκία, επιδιώκοντας... αποζημίωση για το επεισόδιο με τα F-16 στον ουρανό της Καρπάθου, που είχε ως αποτέλεσμα τον τραγικό θάνατο του Σμηναγού Κώστα Ηλιάκη. Η Άγκυρα ακολουθεί επιθετική πολιτική σε όλα τα μέτωπα προκαλώντας ανησυχίες κι ερωτήματα όχι μόνο στην Αθήνα, αλλά και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ακόμη και στην Ουάσιγκτον. Επιβεβαιώνεται επίσης ο ενισχυμένος ρόλος των στρατηγών, τον οποίο η κυβέρνηση Ερντογάν δεν δείχνει διατεθειμένη να περιορίσει, τουλάχιστον όσο διαρκεί η προεκλογική περίοδος κι είναι ανοικτό το θέμα της υποψηφιότητας του Τούρκου πρωθυπουργού για την προεδρία. Η Άγκυρα, αφού κοινοποίησε στην Αθήνα «πόρισμα» που κάνει λόγο για ευθύνες της Ελλάδας στην πτώση των F-16, ζητά τώρα να αποφανθεί με πραγματογνωμοσύνη η Συμμαχία ποιος έχει την ευθύνη του επεισοδίου. Στο αίτημά τους οι Τούρκοι σημειώνουν ότι ο δορυφόρος του AFSOUTH της Νεαπόλεως διαθέτει όλα τα απαιτούμενα στοιχεία, από φωτογραφίες καρέ καρέ μέχρι σήματα, του όλου περιστατικού, που δείχνουν, κατά την Άγκυρα, ότι το περιστατικό συνέβη στα διεθνή ύδατα με υπαιτιότητα της ελληνικής πλευράς. Η Άγκυρα έχει δικαίωμα να υποβάλει τέτοιο αίτημα, φέρνει όμως σε δύσκολη θέση την ηγεσία της Συμμαχίας που παραδοσιακά δεν επιθυμεί να παίρνει θέση στις «διμερείς διαφορές» μεταξύ κρατών - μελών.
Οι κινήσεις της Τουρκίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ - υπενθυμίζεται ότι προηγήθηκε το θέμα του Αϊ-Στράτη - όπως κι οι επαπειλούμενες έρευνές της για πετρέλαιο στο Αιγαίο καταδεικνύουν πως για την τουρκική ηγεσία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουν περάσει από τη φάση της ύφεσης και της προσέγγισης σε μια «ελεγχόμενη όξυνση».

Αντίστοιχα, το ίδιο ισχύει και για τις σχέσεις της Άγκυρας με την Κυπριακή Δημοκρατία - η πρώτη αρνείται ακόμη να ανοίξει λιμάνια και αεροδρόμια και η δεύτερη δεν ξεπαγώνει τον κανονισμό για το απευθείας εμπόριο με τους Τουρκοκυπρίους - αλλά και με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ολόκληρη η τουρκική ηγεσία κατ' επανάληψη ζητά επιτακτικά να της ορισθεί ημερομηνία ένταξης - «αλλιώς να το ξέρουμε να ακολουθήσουμε δική μας πορεία».
Πέρα από το προεκλογικό κλίμα, στο οποίο οι περισσότεροι διπλωμάτες αποδίδουν την τουρκική επιθετικότητα, μια ακόμη εξήγηση θα πρέπει να αναζητηθεί στον ρόλο των στρατηγών. Στις 16 Μαρτίου ο αρχηγός του τουρκικού ΓΕΕΘΑ στρατηγός Μπουγιούκανιτ μίλησε κεκλεισμένων των θυρών στην Ακαδημία Πολέμου της Τουρκίας. Η εφημερίδα «Ραντικάλ» ωστόσο εξασφάλισε κείμενο της ομιλίας του, στην οποία είναι φανερός ο ρόλος που επιφυλάσσει το στράτευμα στον εαυτό του. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «δεν θέλουμε κανένας να θεωρεί τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις ως εντολοδόχους στρατιώτες... Οι στρατιωτικοί, όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή, είναι υποχρεωμένοι να ασκήσουν τα καθήκοντά τους. Αυτό το εκφράζω ξεκάθαρα».