Υφιστάμενοι και σχεδιαζόμενοι αγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου

Μπακού – Τιφλίδα – Τζεϊχάν (BTC): Εκτασης 1.760 χλμ., αρχίζει από το Μπακού, σημαντικό λιμάνι της Κασπίας που γειτνιάζει με μεγάλα αποθέματα πετρελαίου και καταλήγει στο Τζεϊχάν, τουρκικό λιμάνι στη Μεσόγειο. Χαρακτηρίσθηκε «το έργο του αιώνα», το σημαντικότερο τμήμα του ενεργειακού διαδρόμου Ανατολής - Δύσης. Καρπός λεπτών διπλωματικών χειρισμών των ΗΠΑ με την Τουρκία, το Αζερμπαϊτζάν και τη Γεωργία, εγκαινιάσθηκε το 2006 και κόστισε 4 δισ. δολάρια. Την πλειοψηφία των μετοχών κατέχει η BP με 30%, ενώ ακολουθεί η αζερική AzBTC με 25% και οι Chevron, Statoil, Eni, Total, Itochu, INPEX, Conoco Phillips και Amerada Hess με μονοψήφιες συμμετοχές. Ο αγωγός BTC αναμένεται να μεταφέρει περισσότερα από ένα εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως στις δυτικές αγορές (50 εκατομμύρια τόνους ετησίως), εξυπηρετώντας το 1,3% της παγκόσμιας κατανάλωσης. Μελλοντικά προβλέπεται επέκτασή του στο Καζαχστάν, του οποίου η κυβέρνηση έχει υπογράψει σχετικό μνημόνιο.
Κιρκούκ – Τζεϊχάν: Ξεκινάει πλησίον του Κιρκούκ στον ιρακινό βορρά και καταλήγει στο Τζεϊχάν, καλύπτοντας 966 χλμ. Με δυνατότητα ετήσιας μεταφοράς 71 εκατομμυρίων τόνων, αποτελεί τον κυριότερο αγωγό μεταφοράς ιρακινού πετρελαίου. Διέρχεται τις πολιτικά ευαίσθητες επαρχίες Κιρκούκ και Νινευή, μήλον της έριδος Κούρδων και Αράβων. Εχοντας συχνά καταστεί αντικείμενο επιθέσεων, υπολειτουργεί. Κουρδικής πλειοψηφίας είναι και τα τουρκικά εδάφη που διασχίζει. Δημοψήφισμα τον Νοέμβριο θα καθορίσει εάν το Κιρκούκ θα ενταχθεί στο ιρακινό Κουρδιστάν, ενδεχόμενο που η Αγκυρα προειδοποιεί πως δεν θα ανεχθεί.
Σαμψούντα – Τζεϊχάν: Μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο από τη Μαύρη Θάλασσα και την Κασπία στη Δύση. Συντελεί σημαντικά στην αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας στα Στενά (Βόσπορο - Δαρδανέλλια), όπου η ναυσιπλοΐα παρουσιάζει καθυστερήσεις λόγω συνωστισμού και γίνεται πιο δύσκολη τον χειμώνα. Η Τουρκία, που φοβάται ένα σοβαρό ενεργειακό ατύχημα, δίνει μεγάλη σημασία στην εξεύρεση εναλλακτικών οδών.

Blue Stream: Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ενεργειακή σύμπραξη Τουρκίας - Ρωσίας. Ο αγωγός, μήκους 1.213 χλμ., διέρχεται από τον πυθμένα της Μαύρης Θάλασσας και μεταφέρει 8 δισ. κυβικά μέτρα ρωσικού αερίου ετησίως, ποσότητα που αναμένεται να διπλασιασθεί έως το 2010. Κατασκευάσθηκε από κοινοπραξία της Gazprom με την ιταλική ΕΝΙ και κόστισε 3,2 δισ. δολάρια.
Μπακού – Τιφλίδα – Ερζερούμ (ΒΤΕ): Στοχεύει στη μεταφορά φυσικού αερίου της Κασπίας στην Τουρκία και από εκεί στις δυτικές αγορές. Θα έχει ετήσια δυνατότητα μεταφοράς 16 δισ. κυβικών μέτρων αερίου. Αναμένεται να ολοκληρωθεί στο προσεχές μέλλον. Υποθαλάσσιος αγωγός Κασπίας: Σχέδιο κατασκευής αγωγού στον βυθό της Κασπίας, που θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το Καζαχστάν και το Τουρκμενιστάν στη Δύση παρακάμπτοντας τη Ρωσία. Επαφές για την κατασκευή του άρχισαν, κατόπιν πρωτοβουλίας των ΗΠΑ, μεταξύ Τουρκίας, Γεωργίας, Αζερμπαϊτζάν και Τουρκμενιστάν. Η κοινοπραξία των General Electric, Royal Dutch Shell Group και Bechtel δεν προχώρησε λόγω διαφωνιών περί των δικαιωμάτων του Αζερμπαϊτζάν και της αντίθεσης της Ρωσίας και του Ιράν. Ο ΒΤΕ αποτελεί το ολοκληρωθέν τμήμα του σχεδίου.
Nabucco: Στοχεύει στη μεταφορά φυσικού αερίου της Κασπίας και της Μ. Ανατολής από την Τουρκία στην Αυστρία, μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Ουγγαρίας. Από τα 3.300 χλμ. του αγωγού τα 2.000 θα βρίσκονται στην Τουρκία. Η κατασκευή του αναμένεται να αρχίσει το 2008 και να ολοκληρωθεί το 2011, με κόστος 6 δισ. δολάρια.
Τουρκία – Ελλάδα – Ιταλία: Αποτελεί προσπάθεια ίδρυσης «δικτύου φυσικού αερίου Νότιας Ευρώπης» για τη μεταφορά αερίου από την Κασπία και τη Ρωσία – 209 χλμ. του αγωγού θα βρίσκονται σε τουρκικό έδαφος. Η δυνατότητα ετήσιας μεταφοράς υπολογίζεται σε 12 δισ. κυβικά μέτρα.