Στρατιωτικά γυμνάσια Τουρκίας - Συρίας

Η Τουρκία και η Συρία θα πραγματοποιήσουν τα πρώτα τους κοινά στρατιωτικά γυμνάσια αυτή την εβδομάδα με σκοπό την ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ των χερσαίων δυνάμεων των δύο χωρών, αναφέρεται σε σημερινή ανακοίνωση των ΤΕΔ.
"Σκοπός των γυμνασίων είναι η ενίσχυση της φιλίας, της συνεργασίας και της εμπιστοσύνης μεταξύ των χερσαίων δυνάμεων των δύο χωρών και η ενίσχυση της ικανότητας των συνοριακών στρατευμάτων να εκπαιδεύονται και να εργάζονται μαζί", προστίθεται στην ανακοίνωση. Τα γυμνάσια θα ολοκληρωθούν την Τετάρτη 29/04 ενώ θα υπογραφεί συμφωνία συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία στα πλαίσια της έκθεσης αμυντικού υλικού IDEF'09, που ανοίγει σήμερα τις πύλες της.

Οι πρώτες συνέπειες της οικονομικής κρίσης στα εξοπλιστικά προγράμματα της Τουρκίας

Πριν μερικές ημέρες γράφαμε ότι η υποτίμηση της τουρκικής λίρας λόγω της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στη φρενήρη εξοπλιστική προσπάθεια της Άγκυρας. Την εκτίμηση αυτή προσπάθησε να διαψεύσει χθες ο Μουράτ Μπαγιάρ, επικεφαλής της Γραμματείας Αμυντικής Βιομηχανίας (SSM), με επίσημες δηλώσεις του στον τουρκικό Τύπο, επισημαίνοντας παράλληλα ότι τα τουρκικά εξοπλιστικά προγράμματα δεν επηρεάζονται τόσο λόγω της πτώσης της τουρκικής λίρας έναντι του ευρώ όσο έναντι του δολλαρίου. Ωστόσο, σύμφωνα με πηγή της τουρκικής "Zaman" o αριθμός των υπό προμήθεια αντιαεροπορικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς (Τ-LORAMIDS) για τη Τουρκική Πολεμική Αεροπορία (ΤΗΚ) από 12 αναμένεται να περικοπεί σε 4, όπως προέβλεπε το Αίτημα Πληροφοριών (RfI) του 2007. Στη πορεία βέβαια δεν αποκλείεται η χρονική μετάθεση ή και ακύρωση αρκετών προγραμμάτων των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, όπως συνέβη σε κάποιο βαθμό το 2001. Ενδιαφέρον πάντως έχει η πρόβλεψη του Morton Abramowitz, πρώην πρέσβη των ΗΠΑ στη Τουρκία τη περίοδο 1989-91, στο περιοδικό Newsweek που δημοσιεύθηκε και στη χθεσινή "Ελευθεροτυπία". Ο Abramowitz, που παλαιότερα έκανε λόγο για επικείμενη διάσπαση της Τουρκίας και τον οριστικό διαμελισμό της, πιστεύει ότι η κυβέρνηση Ερντογάν θα έχει την ίδια τύχη με εκείνη του Ετσεβίτ:

O αγωγός ειρήνης και το θερμό επεισόδιο με την Τουρκία

Του Κώστα Πικραμένου
Μετά το ΟΧΙ των Ελληνοκυπρίων στο Σχέδιο Ανάν, λίγο πριν την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε (το 2004) πολλοί εναποθέτουν τις τελευταίες ελπίδες τους για επίλυση-επανένωση της νήσου στις απευθείας συνομιλίες Χριστόφια-Ταλάτ. Στη Λευκωσία αρκετοί είναι εκείνοι που πιέζουν τον Κύπριο Πρόεδρο να ορίσει τις κόκκινες γραμμές (red lines) της ελληνο-κυπριακής πλευράς (αποχώρηση ΤΕΔ, συνθήκη εγγυήσεων, έποικοι κλπ) προκειμένου να μην οδηγηθούμε σε τραγικές για τον Κυπριακό Ελληνισμό υποχωρήσεις. Ο Χριστόφιας όμως ξέρει ότι δε μπορεί να «πουλήσει τσαμπουκά» γιατί το ενδεχόμενο διακοπής των συζητήσεων θεωρείται πολύ πιθανό. Εν ολίγοις, «μπρος οι Τούρκοι, πίσω η διχοτόμηση». Παραδόξως οι διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό δεν είναι το μόνο πλέον σημαντικό θέμα για το μέλλον της νήσου. Εδώ και 7 χρόνια δρομολογούνται εξελίξεις στη Μεγαλόνησο οι οποίες ουσιαστικά θα κρίνουν την ισορροπία δυνάμεων στη Ανατολική Μεσόγειο (και στο Αιγαίο) για τις δεκαετίες που έρχονται. Η Κύπρος επιθυμεί να εκμεταλλευτεί τα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου εντός της ΑΟΖ (Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη) τόσο για λόγους οικονομικούς όσο και γεωπολιτικούς.
Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι οι εν λόγω διαδικασίες οριοθέτησης της ΑΟΖ «έτρεχαν» την ίδια περίοδο με τη σύνταξη του Σχεδίου Ανάν. Συγκεκριμένα, το διάστημα 2001-02 (επί προεδρίας Κληρίδη) ξεκίνησαν οι πρώτες επαφές με τη κυβέρνηση της Αιγύπτου και του Λιβάνου για τη οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ στα νότια και ανατολικά αντίστοιχα της Κύπρου. Στα τέλη του 2003 (επί προεδρίας Παπαδόπουλου) λίγο πριν την κατάθεση προς δημοψήφισμα του Σχεδίου Ανάν, υπογράφτηκε η συμφωνία για την ΑΟΖ με την Αίγυπτο ενώ το 2007 υπογράφτηκε η συμφωνία για την ΑΟΖ με το Λίβανο (εκκρεμεί επικύρωση από το κοινοβούλιο της χώρας του Κέδρου). Το Ισραήλ αρνήθηκε να προβεί σε οριοθέτηση της ΑΟΖ με τη Κύπρο για λόγους που θα εξηγήσουμε παρακάτω. Το 2007 θεσπίστηκε το νομοθετικό πλαίσιο για την αδειοδότηση των εταιρειών που θα προβούν σε έρευνα και εξόρυξη των πιθανών κοιτασμάτων ενώ ορίστηκαν και τα 13 πεδία (blocks) έρευνας. Μέχρι τα τέλη του 2007 είχαν κατατεθεί αιτήσεις για 3 πεδία αλλά ο αριθμός των ενδιαφερομένων εταιριών κρίνεται προς το παρόν μικρός. H αδειοδότηση «πάγωσε» εν όψει των Προεδρικών εκλογών του 2008 προκειμένου το όλο θέμα να χειριστεί ο νέος Πρόεδρος. Σήμερα η όλη διαδικασία προχωρά παράλληλα με τις απευθείας διαπραγματεύσεις Χριστόφια-Ταλάτ. Η Τουρκία έχει στείλει «μήνυμα» προς όλες τις πλευρές αλλά και τις ενδιαφερόμενες εταιρίες ότι δε θα επιτρέψει την εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου πριν την οριστική διευθέτηση-οριοθέτηση των ΑΟΖ των παράκτιων κρατών. Είναι γνωστό ότι ο θαλάσσιος χώρος ανάμεσα στη Κρήτη – Καστελόριζο – Κύπρο παραμένει άνευ ρύθμισης της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ που κατά το Δίκαιο της Θάλασσας (Συνθήκη 1982) ταυτίζονται. Την ίδια στιγμή η Τουρκία θα μπλοκάρει εξορύξεις στα νότια της Κύπρου (έναντι της Αιγύπτου) με το επιχείρημα ότι η ελληνο-κυπριακή πλευρά δεν αντιπροσωπεύει την ολότητα της νήσου όπου και οι Τ/Κ έχουν κυρίαρχα δικαιώματα και απαιτήσεις στο φυσικό πλούτο της Κύπρου. Το καλοκαίρι του 2007 η Τουρκία πραγματοποίησε στρατιωτική άσκηση στην Αν. Μεσόγειο προκειμένου να δείξει τις διαθέσεις της επί του ζητήματος. Εξέφρασε δε τη δυσαρέσκεια της για τη σύναψη στρατιωτικής συμφωνίας της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη Γαλλία (η γαλλική ΤΟΤΑL αποτελεί μία από τις ενδιαφερόμενες εταιρίες προς εξόρυξη υδρογονανθράκων στη Κύπρο). Για τη Γαλλία η Κύπρος κατέχει στρατηγική θέση για τη στάθμευση και επιμελητεία στρατευμάτων της στο Λίβανο στα πλαίσια της UNIFIL. H Ελλάδα έχει έρθει σε επαφή τόσο με τη Λιβύη όσο και με την Αίγυπτο (πρόσφατη επίσκεψη Μουμπάρακ στην Αθήνα) προκειμένου να οριοθετήσει την μεταξύ τους υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Η Κύπρος μέσω της Ελληνικής Πρεσβείας στην Λευκωσία προχωρεί τις αντίστοιχες διαδικασίες για την ΑΟΖ με την Αθήνα.
Παραθέτουμε ένα ενδεικτικό χάρτη του προτεινόμενου καθεστώτος της υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στην Α. Μεσόγειο με βάση της Ελληνικές και Κυπριακές αξιώσεις:

Καθώς και ένα ενδεικτικό χάρτη με βάση της Τουρκικές και Τ/Κ αξιώσεις σε Αιγαίο και Αν. Μεσόγειο. Για τη Τουρκία τόσο το Αιγαίο όσο και η Αν. Μεσόγειος αποτελούν κλειστές θάλασσες όπου τα νησιά (του Αιγαίου) δε διαθέτουν ΑΟΖ ενώ η Κύπρος διχοτομεί την ΑΟΖ της με βάση τις «πραγματικότητες» στο νησί:

Δεξιά στο χάρτη υπάρχει μία μπλε γραμμή που ενώνει το λιμάνι του Ceyhan στην Τουρκία με το Ισραήλ. Πρόκειται για τον «αγωγό ειρήνης» που θα μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο μέσω Τουρκίας στο Ισραήλ και την Ινδία. Ένας άλλος παράλληλος αγωγός θα μεταφέρει νερό από τη Τουρκία στο Ισραήλ. Η συμφωνία υπογράφτηκε στα μέσα Ιουλίου από τον Τούρκο Υπουργό Ενέργειας, τον Ισραηλινό ομόλογο του, τον Ινδό Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας και το νούμενο 2 της ρωσικής Gazprom κ. Μedvedev. Ο εν λόγω αγωγός θα επεκτείνεται μέχρι το Eliat στη Ερυθρά θάλασσα προκειμένου το φυσικό αέριο να κατευθύνεται έπειτα σε υγρή μορφή (LNG) στην Ινδία. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Ισραήλ αρνείται την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Κύπρο καθώς ο εν λόγω αγωγός «ακουμπά» την Κυπριακή υφαλοκρηπίδα. Άρα η Τουρκία θα πρέπει να ζητήσει την άδεια της Λευκωσίας προκειμένου να πουλήσει νερό και να μεταφέρει «ενέργεια» στο Ισραήλ και την Ινδία. Καταλαβαίνει κάποιος εύκολα γιατί τα «ενεργειακά» σχέδια της Κύπρου κρέμονται σε μία «λεπτή κλωστή» και το ενδεχόμενο στρατιωτικής σύρραξης στην Αν. Μεσόγειο φαντάζει ρεαλιστικό. Ο Λίβανος θεωρείται απίθανο να συναινέσει να φιλοξενήσει τμήμα του αγωγού για το Ισραήλ. Ανεξάρτητα από το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων Χριστόφια – Ταλάτ η Κύπρος έχει προχωρήσει τις διαδικασίες για τη έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων. Είναι πολύ αργά να κάνει πίσω και σε συνδυασμό με την «διχοτόμηση» που έρχεται θα τα παίξει όλα για όλα… Σε αυτή την περίπτωση η πιθανότητα «θερμού επεισοδίου» αεροναυτικών δυνάμεων (με συμμετοχή της Ελλάδας εκτιμάται ότι θα ανοίξει και το μέτωπο του Αιγαίου για τελική και οριστική διευθέτηση). Η φιλολογία περί στρατιωτικής σύρραξης στην Αν. Μεσόγειο διατυπώνεται ανοιχτά από Τούρκους αναλυτές γνωστών Στρατηγικών Ινστιτούτων της Άγκυρας (ΑSAM) και ο νοών νοείτο…! Η διεθνής συγκυρία για πηγές ενέργειας πέρα από τη Ρωσική εξάρτηση ευνοούν τα σχέδια της Τουρκίας για επιθετικές διεκδικήσεις τόσο από την Ελλάδα όσο και την Κύπρο. Το επιχείρημα ότι με αυτό τον τρόπο θα «κλείσει για πάντα» η πόρτα της Ε.Ε εξυπηρετεί το βαθύ κράτος της Τουρκίας αλλά και τη ισλαμική εκλογική βάση του ΑΚΡ όσο και αν διαφωνούν κάποιοι φίλοErdoganικοί…

Εγκατάσταση βαλλιστικών πυραύλων στο στρατηγικής σημασίας Καλίνινγκραντ

Ο Ρώσος πρόεδρος Μεντβέντεφ στην πρώτη ετήσια ομιλία του προς το έθνος ανακοίνωσε ότι η Μόσχα σχεδιάζει την εγκατάσταση συστοιχιών βαλλιστικών βλημάτων τύπου ISKANDER (SS-26 Stone κατά ΝΑΤΟ) στον ρωσικό θύλακο του Καλίνινγκραντ στη Βαλτική. Η εγκατάσταση των βαλλιστικών πυραύλων με συμβατική γόμωση στη στρατηγική αυτή θέση θεωρείται απάντηση της Ρωσίας στα σχέδια των ΗΠΑ για τοποθέτηση αντιβαλλιστικού συστήματος στην Πολωνία και την Τσεχία. Επιπλέον, ο Ρώσος πρόεδρος υποστήριξε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της Ρωσίας είναι σε θέση να προκαλέσουν ηλεκτρονικές παρεμβολές στο αμερικανική αντιπυραυλική ασπίδα, ενώ αποκάλυψε ότι ματαιώθηκαν τα σχέδια που προέβλεπαν τη διάλυση τριών συνταγμάτων συστοιχιών στρατηγικών πυραύλων που είναι αναπτυγμένοι στη περιοχή Kaluga, νοτιοδυτικά της Μόσχας.

Επίσκεψη του Στρατηγού Πετρέους στο Πακιστάν

Την πρώτη του επίσκεψη στο Πακιστάν πραγματοποιεί ο νέος επικεφαλής της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης (USCENTCOM) Στρατηγός Ντέιβιντ Πετρέους. Ο Στρατηγός Πετρέους θα συναντηθεί με στρατιωτικούς και πολιτικούς αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των πακιστανικών Ενόπλων Δυνάμεων Στρατηγός 'Ασφακ Καγιάνι.
Η επίσκεψη αποδεικνύει ότι το Πακιστάν έχει γίνει «σημείο κεντρικού ενδιαφέροντος για τις ΗΠΑ και γι΄αυτό ο στρατηγός Πετρέους αποφάσισε να επισκεφθεί την περιοχή, αμέσως μετά το διορισμό του», υποστηρίζει ο Ταλάτ Μασούντ, στρατηγός ε.α. και ειδικός σε θέματα ασφαλείας. Η Ουάσιγκτον πιέζει το Ισλαμαμπάντ να δράσει αποτελεσματικότερα κατά των ισλαμιστών εξτρεμιστών, οι οποίοι χρησιμοποιούν το πακιστανικό έδαφος ως ορμητήριο εναντίον αμερικανικών και ΝΑΤΟϊκών στόχων στο γειτονικό Αφγανιστάν. Ο Πακιστανός υπουργός Άμυνας Τσόντρι Άχμαντ Μουχτάρ μετέφερε στον Αμερικανό Στρατηγό τις έντονες διαμαρτυρίες της κυβέρνησής του για τις συνεχιζόμενες επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών εντός της πακιστανικής επικράτειας.

Το ξεθώριασμα του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου

Του Δρα Τάκη Γεωργίου

Ο θεωρητικός τoυ πολέμου, Κάρολος φον Κλαoύσεβιτς, καθόρισε τον πόλεμο ως τη συνέχεια της πολιτικής με άλλα μέσα. Με τα σημερινά όμως δεδομένα, η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα είναι η αντιπαράταξη της αμυντικής ισχύoς, η οποία προϋποθέτει τη δημιουργία αξιόμαχου και αξιόπιστου αμυντικού μηχανισμού. Ένας αξιόπιστος αμυντικός μηχανισμός προσφέρει τα πιο κάτω:

α) Αποτρέπει και βγάζει από το μυαλό κάθε επίδοξου αντιπάλου επεκτατικές ή άλλες βλαπτικές ενέργειες μιας χώρας εναντίον άλλης, π.χ. της Τουρκίας εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου.

β) Είναι ισχυρό εργαλείο άσκησης εξωτερικής πολιτικής.

γ) Διαφυλάττει την εδαφική ακεραιότητα και η ασφάλεια.

Τη σημασία της αμυντικής ισχύος ως μέσου αποτροπής και εργαλείου άσκησης εξωτερικής πολιτικής την αντελήφθησαν επαρκώς ο Ανδρέας Παπανδρέου και οι σοφοί επιτελικοί και πολιτικοί, οι οποίοι έθεσαν σε εφαρμογή το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου. Ακρογωνιαίος λίθος του Δόγματος ήταν η δημιουργία της αεροπορικής βάσης της Πάφου. Η σημασία της έγκειται στην παροχή της δυνατότητας στην ελληνική αεροπορία να καλύπτει, εξορμώντας από το αεροδρόμιο της Πάφου, ολόκληρο το κεντρικό και δυτικό τμήμα της Τουρκίας, που είναι απυρόβλητα από την ελληνική αεροπορία όταν εξορμά από τα ελληνικά αεροδρόμια. Με την εφαρμογή του συγκεκριμένου Δόγματος, η ισχύς της κοινής άμυνας Κύπρου Ελλάδος δεν θα ήταν απλό άθροισμα ισχύος (100 μονάδες ελληνικής ισχύς ) + (10 μονάδες κυπριακή ισχύος) = (110 μονάδες αμυντικής ισχύος), αλλά στην πραγματικότητα θα αναβαθμιζόταν στο πολλαπλάσιο 1100 αμυντικών μονάδων. Όμως, για να ήταν η αεροπορική βάση της Πάφου αξιόπιστη, θα έπρεπε να είχε αποτελεσματική αεροναυτική προστασία, που θα της παρείχαν οι πύραυλοι S 300 και η ναυτική βάση στο Μαρί. Όλα αυτά μαζί θα αποτελούσαν τα κορυφαία έργα αμυντικής υποδομής, που θα καθιστούσαν το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα αποτελεσματικό και αξιόπιστο.

Βασική αρχή του συγκεκριμένου αμυντικού δόγματος ήταν η δημιουργία ενός ισχυρού αμυντικού άξονα Κύπρου - Ελλάδας, που θα καθιστούσε τον Ελληνισμό ισχυρή περιφερειακή δύναμη, που θα κάλυπτε όλο το χώρο, από τον Έβρο μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο. Με αυτό τον τρόπο θα εγκαθίστατο στην Ανατολική Μεσόγειο ένας ισχυρός παράγοντας σταθερότητας, ασφάλειας και ειρήνης. Σε αυτή την περίπτωση, το Ελληνικό Έθνος θα αποκτούσε μια ισχυρή αμυντική δύναμη, που εκτός από την αποτρεπτική της σημασία, θα καθιστούσε τον Ελληνισμό ικανό να ασκήσει μία αποτελεσματική εξωτερική πολιτική, οπόταν θα μπορούσε να εξασφαλιστεί μια αξιοπρεπής και βιώσιμη λύση των εθνικών μας προβλημάτων. Ίσως κάποιοι να θυμούνται, την εποχή που το Δόγμα βρισκόταν σε εξέλιξη. Δεν ήταν "πυροτέχνημα". Η αεροπορική βάση της Πάφου είχε ολοκληρωθεί, τα έργα στη ναυτική βάση στο Μαρί είχαν αρχίσει και αναμένονταν οι S-300. Ο λαός μας ανάσανε με ανακούφιση. Η ασφάλειά του αναβαθμιζόταν και η ελπίδα για μια αξιοπρεπή λύση του εθνικού μας θέματος ανέτελλε. Όταν, όμως, αποφασίστηκε, κάτω από τις τουρκικές πιέσεις, συνεπικουρούμενες από τις ΗΠΑ την ΕΕ και τους μικρόψυχους επιγόνους του Ανδρέα Παπανδρέου - να μην πούμε και για τους δικούς μας - να ματαιωθεί η άφιξη των S-300 στην Κύπρο, έγινε φανερό ότι το μεγαλόπνοο Δόγμα της γεωμετρικής αύξησης των 1100 ελλαδοκυπριακών μονάδων ισχύος θα εγκαταλειπόταν και θα αναδιπλωνόταν στο ταπεινό Δόγμα του απλού αριθμητικού αθροίσματος των 110 κυπροελλαδικών μονάδων ισχύος. Το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα πράγματι ξεθώριασε. Μήπως, όμως, ξεθωριάζουν μαζί του και οι ελπίδες μας για μια αξιοπρεπή λύση του εθνικού μας θέματος;

Η δήλωση του Υπουργού Άμυνας, κυρίου Κώστα Παπακώστα, ότι "το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα είναι πυροτέχνημα που ξεθώριασε" είναι κατά το ήμισυ σωστή. Όπως φαίνεται από τα πιο πάνω, το Δόγμα δεν ήταν πυροτέχνημα, αλλά μια ενέργεια, που δυστυχώς για την Κύπρο δεν ολοκληρώθηκε. Όμως, το δεύτερο μέρος "ότι το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα ξεθώριασε" είναι αλήθεια! Μήπως, όμως, ξεθωριάζουν μαζί του και οι ελπίδες του Κυπριακού Ελληνισμού να εξασφαλίσει μια αξιοπρεπή και βιώσιμη "λύση" διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας;

Ο αμερικανικός στρατός αναλαμβάνει επιχειρήσεις σταθεροποίησης "αδύναμων" κρατών

"Κόσμος του Επενδυτή", 01/11/08

Ολοκλήρο το νέο εγχειρίδιο εκστρατείας FM3-07 του αμερικανικού στρατού εδώ.

Άνοδο της κινεζικής ισχύος προβλέπουν οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ

Ο κόσμος θα έλθει αντιμέτωπος με αυξανόμενο κίνδυνο συρράξεων κατά τη διάρκεια των 20-30 επομένων ετών, τη στιγμή που πραγματοποιείται μια άνευ προηγουμένου μεταφορά πλούτου και ισχύος από τη Δύση προς την ανατολή, σύμφωνα με τον επικεφαλής των αμερικανικών υπηρεσιών Πληροφοριών (DNI). Ο John Michael McConnell προβλέπει την αύξηση της ζήτησης των εν ανεπαρκεία πόρων, όπως τα είδη διατροφής και η βενζίνη, έναν αυξανόμενο ανταγωνισμό ως τις νέες τεχνολογίες και τη διασπορά των όπλων μαζικής καταστροφής. «Αυτό που υπονοώ είναι έναν αυξανόμενο εν δυνάμει κίνδυνο σύρραξης», συνόψισε ο McConnell κατά τη διάρκεια ομιλίας του ενώπιον στελεχών του τομέα των Πληροφοριών στο Νάσβιλ του Τενεσί. «Από σήμερα μέχρι το 2025 η πιθανότητα μιας σύρραξης μεταξύ χωρών και εμφυλίων συγκρούσεων θα είναι μεγαλύτερη», πρόσθεσε. Κατά την ίδια περίοδο οι συνθήκες θα είναι επίσης περισσότερο ευνοϊκές για «τρομοκρατικές επιθέσεις μεγάλης κλίμακας με χημικά και βιολογικά όπλα, και λιγότερο με πυρηνικά», σύμφωνα με τον McConnell, ο οποίος προβλέπει την διαμόρφωση ενός πολυπολικού κόσμου μέχρι το 2025 με αυξανόμενη την επιρροή της Κίνας, της Ινδίας και της Βραζιλίας. «Η μεταφορά του παγκόσμιου πλούτου και της οικονομικής ισχύος, που βρίσκεται σε εξέλιξη, από τη Δύση προς την Ανατολή, αποτελεί φαινόμενο άνευ προηγουμένου στην πρόσφατη ιστορία (...)η εδαφική εξάπλωση και οι στρατιωτικοί ανταγωνισμοί είναι λιγότερο πιθανοί, αλλά δεν μπορούν να αποκλεισθούν. Θεωρούμε ότι οι ριζοσπαστικές αλλαγές δεν θα προκαλέσουν μια πλήρη διάλυση της σημερινής διεθνούς τάξης, αλλά τα 20 επόμενα χρόνια μετάβασης προς ένα νέο σύστημα είναι γεμάτα με κινδύνους και πολυάριθμες προκλήσεις», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον McConnell, μέχρι το 2025, η Κίνα θα είναι αναμφίβολα η πρώτη οικονομία στον κόσμο. Θα έχει γίνει στρατιωτική δύναμη, ο σημαντικότερος εισαγωγέας φυσικών πόρων και ο πρώτος ρυπαντής στον κόσμο.

Η πολιτική και στρατιωτική στρατηγική του ριζοσπαστικού Ισλάμ

Του Βαγγέλη Χωραφά

Επτά χρόνια μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, οι πλέον αξιόπιστες αναλύσεις συγκλίνουν στο ότι ο κύριος στόχος του Οσάμα μπιν Λάντεν δεν ήταν να καταφέρει ένα εντυπωσιακό πλήγμα στις ΗΠΑ. Aυτό ήταν μια δευτερεύουσα πτυχή της στρατηγικής του. Η επιδίωξη της Αλ Κάιντα ήταν να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις εισβολής των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και, σύμφωνα με τις ιστορικές εμπειρίες από τις εισβολές των Βρετανών και των Σοβιετικών, να εγκλωβίσει τα αμερικανικά στρατεύματα στην «αφγανική παγίδα», οδηγώντας τους Αμερικανούς σε μια ήττα ανάλογη με αυτή του Βιετνάμ.

Όσο και αν σήμερα οι ΗΠΑ βρίσκονται εγκλωβισμένες με το ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν, η κατάσταση απέχει πολύ από τα σχέδια του Μπιν Λάντεν: η Αλ Κάιντα έχει υποστεί τεράστιες απώλειες, η κυβέρνηση των Ταλιμπάν έχει ανατραπεί και ολόκληρη η χώρα βρίσκεται υπό την κατοχή της Δύσης. Χαρακτηριστική είναι η κριτική που άσκησε ο Αμπού αλ Ουαλίντ αλ Μάσρι, ένας εκ των κορυφαίων ηγετών της Αλ Κάιντα, στη στρατηγική του Μπιν Λάντεν, λέγοντας ότι η εμπειρία της Αλ Κάιντα στο Αφγανιστάν ήταν το «τραγικό παράδειγμα ενός ισλαμικού κινήματος το οποίο διοικήθηκε με εκκωφαντικά ανεπαρκή τρόπο. Όλοι γνώριζαν ότι ο ηγέτης τους τους οδηγούσε στην άβυσσο, και πολύ περισσότερο οδηγούσε τη χώρα στην πλήρη καταστροφή, αλλά συνέχιζαν να εκτελούν τις διαταγές του με πίστη και πικρία».

Σύμφωνα με τον Αμπού Μουσάμπ αλ Σουρί (τον «Σύριο»), μέλος του εσωτερικού συμβουλίου της Αλ Κάιντα, η μεγαλύτερη απώλεια δεν ήταν η καταστροφή της οργάνωσης αλλά η πτώση των Ταλιμπάν, γεγονός που σήμαινε ότι η Αλ Κάιντα στερούνταν της εδαφικής διάστασης της στρατηγικής της – δηλαδή δεν είχε πλέον χώρο στρατολόγησης, εκπαίδευσης και οργάνωσης.

Η κριτική του Αλ Σουρί στις αντιλήψεις του Μπιν Λάντεν είχε ξεκινήσει πολλά χρόνια πριν την 11η Σεπτεμβρίου. Ήδη από το 2000 προέβλεπε το τέλος της Αλ Κάιντα, την οποία αντιλαμβανόταν ως ένα μόνο επίπεδο για την ανάπτυξη της παγκόσμιας ισλαμικής εξέγερσης, δηλαδή σαν «ένα κάλεσμα, μια αναφορά, μια μεθοδολογία». Στόχος του Αλ Σουρί ήταν η κωδικοποίηση των δογμάτων της ισλαμικής τζιχάντ, με πρώτο βήμα τη δημιουργία της «χωρίς αρχηγούς αντίστασης». Το επόμενο βήμα θα ήταν η συγκρότηση των «ανοικτών μετώπων», τα οποία με τη σειρά τους θα οδηγούσαν στον αγώνα για την κατάκτηση εδαφών και τη δημιουργία ισλαμικών κρατών. Με βάση αυτή τη λογική, η διαλεκτική του πολιτικού και στρατιωτικού Ισλάμ θα έπρεπε να εκδηλώνεται μέσα από την ανάπτυξη ενός κύκλου, με τις εξής φάσεις: επέκταση του δημοκρατικού Ισλάμ – τζιχάντ – επέκταση... – τζιχάντ κ.λπ. Για τον Αλ Σουρί, οι πέντε περιοχές της τζιχάντ θα έπρεπε να είναι το Αφγανιστάν, η Κεντρική Ασία, η Υεμένη, το Μαρόκο και το Ιράκ. Αντίθετα, ο Μπιν Λάντεν είχε αποκλείσει από το 2003 από το σχεδιασμό του το Αφγανιστάν και το Ιράκ, και θεωρούσε περιοχές της τζιχάντ την Ιορδανία, το Μαρόκο, τη Νιγηρία, το Πακιστάν, την Υεμένη και τη Σαουδική Αραβία. Σε κάθε περίπτωση, το θέμα της εδαφικότητας/κράτους το οποίο έθετε σε προτεραιότητα ο Αλ Σουρί δεν φαίνεται να μπορούσε να αντιμετωπισθεί μέσα από τις επιλογές του Οσάμα μπιν Λάντεν.

Μια άλλου τύπου διαφωνία είναι αυτή που διατυπώθηκε από τον Αμπού Μουχάμαντ αλ Μακντίσι στο θεωρητικό επίπεδο και τον Αμπού Μουσάμπ αλ Ζαρκάουι στο στρατιωτικό επίπεδο. Ο Αλ Ζαρκάουι, μόνιμος αντίπαλος του Μπιν Λάντεν, έγινε περισσότερο γνωστός για τη δράση του –μέσω της οργάνωσης Αλ Ταουίντ ουάλ Τζιχάντ (Μονοθεϊσμός και Τζιχάντ) και αργότερα ως εκπρόσωπος της Αλ Κάιντα– στο Ιράκ, ενώ ο Αλ Μακντίσι αποτελούσε πάντα τη φωνή της αυθεντίας και της εγκυρότητας. Και οι δύο ήταν αντίθετοι με την απόφαση της Αλ Κάιντα για πόλεμο ενάντια στις ΗΠΑ. Aντίθετα, θεωρούσαν ότι η προτεραιότητα έπρεπε να δοθεί στον πόλεμο ενάντια στα εκφυλισμένα αραβικά καθεστώτα. Όσον αφορά τη Δύση, το βάρος έπρεπε να δοθεί στην οργάνωση και τη λειτουργία των μικρών και ανεξάρτητων μεταξύ τους πυρήνων, οι οποίοι δεν θα είχαν καμία σχέση με την Αλ Κάιντα. Η προτεραιότητα της σύγκρουσης με τα αραβικά καθεστώτα έφερε στην επιφάνεια την αναγκαιότητα ενός εμφύλιου πολέμου με τους σιίτες, και αυτό έγινε πρακτικά την πρώτη περίοδο δραστηριοποίησης του Αλ Ζαρκάουι στο Ιράκ. Η αποτυχία των προσπαθειών αυτής της περιόδου τον ανάγκασε να συμβιβασθεί με την Αλ Κάιντα και να αναλάβει την ηγεσία της στο Ιράκ, μέχρι το θάνατό του και την εξολόθρευση των πυρήνων της οργάνωσης.

Ο πιο σύγχρονος θεωρητικός του ισλαμικού κινήματος, Αμπού Μπακρ Νατζί, άγνωστης ταυτότητας και προέλευσης (αρκετοί θεωρούν ότι το όνομά του αποτελεί συλλογικό ψευδώνυμο διαφόρων θεωρητικών της τζιχάντ), φαίνεται να έχει πολλά σημεία σύγκλισης με τις απόψεις του Αλ Σουρί. Κυρίως όσον αφορά την αναγκαιότητα για τη διατύπωση μιας συγκεκριμένης (ισλαμικής) σχέσης ανάμεσα στη στρατιωτική δράση και την πολιτική. Αυτή η αναγκαιότητα αργά ή γρήγορα θα αντανακλασθεί στα θέματα πρακτικής διακυβέρνησης του ισλαμικού κράτους που θα προκύψει από την επιτυχία της τζιχάντ. Τα ισλαμικά κράτη, ή οι ισλαμικά ελεγχόμενοι εδαφικοί πυρήνες, θα αποτελούν τους μοναδικούς χώρους ασφάλειας μέσα σε ένα περιβάλλον γενικευμένης αγριότητας, το οποίο θα δημιουργηθεί από τη σύγκρουση του ισλαμικού κινήματος με τη Δύση. Όσο και αν πολλοί έχουν κατηγορήσει τον Οσάμα μπιν Λάντεν για υπερβολική έκθεση στα δυτικά μίντια, ο Νατζί τον κατηγορεί για το ακριβώς αντίθετο – ότι η δημόσια εικόνα της Αλ Κάιντα μεταξύ των μουσουλμάνων είναι κακή γιατί η οργάνωση απέτυχε στην επικοινωνιακή μάχη: «Το πρώτο βήμα για να ξεκινήσουμε το σχέδιό μας είναι να επικεντρωθούμε στην αιτιολόγηση της δράσης, τόσο ορθολογικά όσο και μέσω της σαρία. Δεύτερον, πρέπει να επικοινωνήσουμε αυτή την αιτιολόγηση καθαρά στους λαούς και στις μάζες, έτσι ώστε κάθε μέσο ή προσπάθεια διαστρέβλωσης των πράξεών μας από τα μίντια να αποτυγχάνει πλήρως».

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι απόψεις του Σαΐφ αλ Αντλ, επικεφαλής της ασφάλειας της Αλ Κάιντα, και μιας ομάδας στελεχών που συμπλέουν μαζί του, όπως τις παρουσιάζει ο Φουάντ Χουσεΐν, ένας ριζοσπάστης ισλαμιστής Ιορδανός δημοσιογράφος, στο βιβλίο του Αλ Ζαρκάουι: η δεύτερη γενιά της Αλ Κάιντα. Σύμφωνα με τις απόψεις αυτές, στρατηγικός στόχος της Αλ Κάιντα είναι η εμπλοκή των ΗΠΑ σε πόλεμο με το Ιράν. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την υπερεπέκταση των δυνάμεων των ΗΠΑ, αφού μια τέτοια προοπτική θα ενεργοποιήσει όχι μόνο τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο αλλά και τη Χαμάς στην Παλαιστίνη. Ένας δεύτερος στόχος για την Αλ Κάιντα πρέπει να είναι η σύγκρουση των ΗΠΑ με τη Συρία, η οποία θα προκαλέσει ακριβώς τις ίδιες αντιδράσεις. Με τα δεδομένα αυτά, θα πρέπει ίσως να εξετασθεί και η πρόσφατη απόφαση εμπλοκής των ΗΠΑ στην εξουδετέρωση των πυρήνων των Ταλιμπάν σε εκτεταμένες περιοχές μέσα στο έδαφος του Πακιστάν. Με βάση τις εκτιμήσεις αυτών των κύκλων της Αλ Κάιντα, το μακροχρόνιο σχέδιο της οργάνωσης διαρθρώνεται σε έξι στάδια. Το πρώτο στάδιο, της περιόδου 2001–2003, αποτέλεσε το στάδιο της αφύπνισης των ισλαμικών συνειδήσεων. Το δεύτερο στάδιο, 2003–2006, αποτέλεσε την περίοδο παγκόσμιας οργάνωσης της Αλ Κάιντα. Στο τρίτο στάδιο, 2007–2010, θα δοθεί βάρος στις προσπάθειες σε τρεις χώρες: Συρία, Τουρκία, Ισραήλ. Στο τέταρτο στάδιο, 2011–2013, θα πρέπει να τεθούν σε προτεραιότητα οι ισλαμικές εξεγέρσεις στα αραβικά καθεστώτα. Στο πέμπτο στάδιο, 2014–2016, θα εγκαθιδρυθεί το χαλιφάτο της νέας περιόδου· και στο έκτο στάδιο, 2017–2025, θα εκδηλωθεί η ολική σύγκρουση, κυρίως με τη Δύση.

Αυτή η εκδοχή της ουτοπίας από την Αλ Κάιντα έχει κερδίσει την υποστήριξη μιας νέας γενιάς Αράβων, που ο Νατζί τους αποκαλεί «η τρίτη γενιά των μουτζαχεντίν». Όντας εξοικειωμένη με το διαδίκτυο και τις νέες τεχνολογίες, αυτή η γενιά έχει ριζοσπαστικοποιηθεί από την 11η Σεπτεμβρίου, από την κατοχή του Ιράκ και από την παλαιστινιακή ιντιφάντα, αποτελώντας τη βάση συγκρότησης νέων πυρήνων όχι μόνο στη Δύση αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο. Παράλληλα, δεν είναι λίγοι αυτοί που δεν αποδέχονται το όραμα της Αλ Κάιντα. Αν και πολλές ομάδες της τζιχάντ εγκρίνουν τις επιθέσεις της Αλ Κάιντα στη Δύση, οι στόχοι τους είναι αρκετές φορές διαφορετικοί και επικεντρώνονται στην ανατροπή των καθεστώτων των χωρών τους, τα οποία θεωρούν αιρετικά ή διεφθαρμένα. Πολλές από αυτές τις ομάδες δεν θα είχαν ιδιαίτερο πρόβλημα με την εξάλειψη της Αλ Κάιντα, αφού οι δικοί τους αγώνες θα μπορούσαν να γίνουν ευκολότερα αντιληπτοί ως εθνικοί ανταρτοπόλεμοι με ιδιαίτερους πολιτικούς στόχους. Αυτή η διαφωνία έχει γίνει εμφανέστερη τα τελευταία πέντε χρόνια. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι αυτό του πνευματικού ηγέτη της Χεζμπολάχ, σεΐχη Μοχάμεντ Χουσεΐν Φαντλάλα, ο οποίος δημόσια καταδίκασε την 11η Σεπτεμβρίου και τις επιθέσεις αυτοκτονίας της Αλ Κάιντα. Παράλληλα, οι ηγέτες της αιγυπτιακής ισλαμικής οργάνωσης Γκαμάα Ισλαμίγια –η οποία στο παρελθόν είχε συνεργασθεί με την Αλ Κάιντα– καταδίκασαν δημόσια τις τακτικές της Αλ Κάιντα και τους στόχους της για παγκόσμια τζιχάντ. Πρόκειται για χαρακτηριστικές περιπτώσεις κινημάτων τα οποία αναζητούν όρους νομιμοποίησης στο εθνικό τους επίπεδο, μέσα σε ένα γενικότερο σχέδιο κατάκτησης της εξουσίας στο εθνικό κράτος.Είναι άγνωστο πού θα οδηγήσει τα επόμενα χρόνια η σύμπλεξη των προσπαθειών για παγκόσμια τζιχάντ με τις επιδιώξεις των ισλαμικών κινημάτων σε εθνικό επίπεδο. Πρόκειται όμως για το κομβικό σημείο στην εξέλιξη του παγκόσμιου ισλαμικού κινήματος.

Πρόταση της Λιβύης για φιλοξενία ρωσικής ναυτικής βάσης

Σύμφωνα με τη ρωσική εφημερίδα Kommersant, ο ηγέτης της Λιβύης Μουμάρ Καντάφι, που επισκέπτεται τη Μόσχα για πρώτη φορά ύστερα από 23 χρόνια, θα προτείνει τη κατασκευή ρωσικής ναυτικής βάσης σε λιβυκό έδαφος. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι η βάση μπορεί να εγκατασταθεί στο λιμάνι της Βεγγάζης. "Η ρωσική στρατιωτική παρουσία θα αποτελεί εγγύηση ότι δεν θα γίνει επίθεση εναντίον της Λιβύης από την πλευρά των ΗΠΑ, που δεν έχουν ανταποκριθεί στις πολλές κινήσεις συμφιλίωσης που έχουν γίνει από τον συνταγματάρχη Καντάφι", γράφει η ρωσική εφημερίδα.
Στη διάρκεια της επίσκεψής του στη Μόσχα, ο Λίβυος ηγέτης θα εξετάσει επίσης την αγορά ρωσικών οπλικών συστημάτων, μεταξύ των οποίων άρματα μάχης Τ-90, 16 μαχητικά Su-30MKI Flanker-H και αντιαεροπορικά συστήματα TOR-M2E. Υπενθυμίζεται ότι τον Απρίλιο η Ρωσία διέγραψε τα χρέη της Λιβύης ύψους άνω των 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που είχαν κληρονομηθεί από την σοβιετική εποχή.

Στρατηγικά παιγνίδια στη ΝΑ Μεσόγειο

Του Μιχάλη Παπαδόπουλου

Οι πρόσφατες προειδοποιήσεις του Αρχηγού των Τουρκικών Ναυτικών Δυνάμεων, Ναυάρχου Ατάτς, για μετατροπή της ΝΑ Μεσογείου σε θέατρο συγκρούσεων, σε περίπτωση που θιγούν τα τουρκικά συμφέροντα, καθώς και οι επανειλημμένες αναφορές Τούρκων αξιωματούχων για τη στρατηγική σημασία της περιοχής, επιβεβαιώνουν τον ηγεμονικό ρόλο που επιδιώκει να διαδραματίσει η Άγκυρα στη ΝΑ Μεσόγειο.
Οι αλλαγές στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Ευρώπης, η επέκταση των ευρωπαϊκών συνόρων - με την ενσωμάτωση των ανατολικο-ευρωπαϊκών χωρών - προς την περιοχή του Καυκάσου και η συνακόλουθη γειτνίαση του ευρωπαϊκού συστήματος με το καυκασιανό γεωσύστημα, έχουν οδηγήσει σε σχεδιασμούς και προσπάθειες αναδιανομής ρόλων στο πλαίσιο της Ευρωατλαντικής Συμμαχίας.

Χαρακτηριστική είναι μελέτη του Ινστιτούτου FAES, την οποία παρουσίασε ο τέως πρωθυπουργός της Ισπανίας Χοσέ Μαρία Αθνάρ στο 42ο Συνέδριο του Μονάχου για θέματα άμυνας και ασφάλειας, το 2006, και η οποία απηχεί και τους πρότερους στρατηγικούς σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ από τα μέσα της δεκαετίας του '90 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000, που προσδιορίζει τους στόχους της Συμμαχίας μέσα στη νέα παγκόσμια γεωπολιτική αρχιτεκτονική, καθώς και τους «ενδιάμεσους» ρόλους της κάθε χώρας-μέλους, υπό την προοπτική των νέων γεωστρατηγικών δεδομένων. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, τα γεωπολιτικά συμφραζόμενα για την Τουρκία, την Ελλάδα και την Κύπρο διαφοροποιούνται σημαντικά, καθώς, όπως σημειώνει σε ανάλυσή του στην πολιτική επιθεώρηση Monthly Review o Βαγγέλης Χωραφάς για το νέο παγκόσμιο γεωπολιτικό σύστημα, το ΝΑΤΟ και το ρόλο της Ελλάδας, «η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν δύο χώρες-κλειδιά για τον έλεγχο τόσο της Ανατολικής Μεσογείου όσο και του νοτιότερου χώρου της Ε.Ε. - χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υποβαθμίζεται ο ρόλος της Τουρκίας», η οποία επιδιώκει, αντιθέτως, να αναδειχθεί σε ηγεμονική περιφερειακή δύναμη, μέσα από τον ναυτικό έλεγχο της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου. Άλλωστε, η επιδίωξη της Άγκυρας να αυξήσει τη στρατηγική επιρροή της στην Ανατολική Μεσόγειο είναι εκπεφρασμένη, με πολλές ευκαιρίες και με πολλούς τρόπους. Εμφαντική υπόμνησή της έκανε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Αλί Μπαμπατζάν, στις αρχές του παρελθόντος Σεπτεμβρίου, επισημαίνοντας τη στρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου για τα τουρκικά συμφέροντα και το ρόλο που θέλει να διαδραματίσει η Άγκυρα στην περιοχή, αλλά και η πρόβλεψη-προειδοποίηση του Ναυάρχου Ατάτς, Αρχηγού των Ναυτικών Δυνάμεων της Τουρκίας, ότι η Ανατολική Μεσόγειος θα καταστεί θέατρο συγκρούσεων στο προσεχές μέλλον, αν θιγούν τα ζωτικά τουρκικά συμφέροντα και τα «νόμιμα δικαιώματα» της χώρας στην περιοχή.
Μέσα στο πλαίσιο της αναδιαμόρφωσης των ΝΑΤΟϊκών σχεδιασμών και της προσπάθειας αναδιανομής ρόλων στο νέο γεωπολιτικό σύστημα, σημειώνει ο Β. Χωραφάς, «πρώτον, γίνεται προσπάθεια (πρόκειται για τη δεύτερη στα πλαίσια του ΝΑΤΟ) σταδιακής αναίρεσης του παραδοσιακού ναυτικού ρόλου της Ελλάδας και προσπάθεια στροφής της στις εξελίξεις στο γεωσύστημα των Βαλκανίων. Είναι η πρώτη προσπάθεια αναίρεσης του ναυτικού ρόλου της Ελλάδας, ιδιαίτερα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Δεύτερον, η προσπάθεια ανάδειξης της Τουρκίας σε περιφερειακή δύναμη (Regional Power - Pivotal State) επικεντρώνεται στην ανάδειξή της σε ναυτική δύναμη της Ανατολικής Μεσογείου και δευτερευόντως σε δύναμη παρέμβασης στα Βαλκάνια». Υπό το πρίσμα αυτό, μπορούν να ερμηνευθούν τόσο η ενίσχυση του τουρκο-ισραηλινού άξονα στην περιοχή της ΝΑ Μεσογείου, αλλά και η εκπόνηση ενός φιλόδοξου εξοπλιστικού προγράμματος του τουρκικού ναυτικού, που στόχο έχει την ανατροπή της ισορροπίας ναυτικής ισχύος στο Αιγαίο και την κυριαρχία στην περιοχή της ΝΑ Μεσογείου. Γίνεται, έτσι, ευκόλως κατανοητό, ότι η απονεύρωση του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου μεταξύ Κύπρου - Ελλάδας υπήρξε, στρατηγικά, ολέθρια επιλογή, αλλά και γίνεται επίσης αντιληπτό ότι, η Τουρκία, επιδιώκει, μέσα από μια λύση του Κυπριακού προσαρμοσμένη στα στρατηγικά της συμφέροντα, όχι μόνο να ελέγξει πολιτικο-στρατιωτικά την Κύπρο, καθιστώντας την στρατηγικό όμηρο, αλλά και να κατοχυρώσει το ρόλο της ως ηγεμονικής περιφερειακής δύναμης στη ΝΑ Μεσόγειο.

Σχετικό δημοσίευμα: Ελληνοτουρκικός Πόλεμος: Η διάσταση της χερσαίας ισχύος

Η αμερικανική εισβολή-προειδοποίηση στη Δαμασκό

Στις 16:45 (τοπική ώρα) της 26ης Οκτωβρίου τέσσερα αμερικανικά ελικόπτερα Blackhawk προερχόμενα από το Ιράκ, παραβίασαν τον εναέριο χώρο της Συρίας και κατευθύνθηκαν στο χωριό Sukkariyah της συνοριακής περιοχής Abu Kamal. Τα δύο ελικόπτερα αποβίβασαν 8 ένοπλους άνδρες των Special Forces οι οποίοι κατευθύνθηκαν σε γειτονική υπό κατασκευή οικοδομή με αποστολή την εξουδετέρωση (απαγωγή;) του Abu Ghadiyah, μέλους της Al Qaeda που είχε αναλάβει την εφοδιαστική υποστήριξη των σουνιτών ανταρτών στο Ιράκ. Η επιχείρηση που εγκρίθηκε από τον Αμερικανό πρόεδρο Bush και συντονίστηκε από τη CIA διήρκεσε μόλις 15 λεπτά και άφησε πίσω της 8 νεκρούς. Ο υψηλός αριθμός των νεκρών πιθανόν να οφείλεται στην εν δυνάμει απειλή που συνάντησαν οι άνδρες των Special Forces.

Σύμφωνα με δήλωση ανώνυμου αξιωματούχου της Ουάσινγκτον, η αεροπορική επιδρομή εντός συριακού εδάφους δεν ήταν παρά μια προειδοποίηση.

Η μη συμμόρφωση της Δαμασκού στις επιχειρούμενες γεωπολιτικές ανακατατάξεις στη Μέση Ανατολή φαίνεται πως έχουν ενοχλήσει ιδιαίτερα τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, που ανησυχούν για την αυξανόμενη ρωσική διείσδυση στη περιοχή. Η ανακατασκευή της -πρώην σοβιετικής- ναυτικής βάσης Ταρτούς και η επέκταση του λιμανιού της Λατάκειας για την υποδοχή αεροπλανοφόρων σε συνδυασμό με την εξαγγελία ενός μεγαλεπήβολου εξοπλιστικού προγράμματος (από αεροσκάφη MiG 29SMT, αντιαεροπορικούς πυραύλους S-300 μέχρι βαλλιστικά συστήματα Iskander και υποβρύχια Amur-1650 ενώ έχει παραλάβει 36 συστήματα Pantsir S1E) είναι μερικά μόνο από τα σημάδια ανυπακοής προς τα αμερικανικά κελεύσματα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η επίθεση πραγματοποιήθηκε σε κρίσιμη χρονική στιγμή, λίγο πριν τη λήξη της θητείας Bush ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες προσέγγισης της Συρίας από την Ευρώπη (βλ. Γαλλία).

Η Στρατηγική Αξία του Αιγαίου

Του υποστρατήγου ε.α. Κ. Παύλου

Αιγαίον Πέλαγος είναι η θαλάσσια λωρίδα της Β.Α. λεκάνης της Μεσογείου που σχηματίζεται από την Ελληνική Χερσόνησο και την Μ. Ασία και δια της Προποντίδος ενώνει την Μαύρη θάλασσα με την Μεσόγειο. Το Αιγαίον έχει 2800 Ελληνικά νησιά, τα οποία δια της συνεχούς, συμπαγούς και αλυσιδωτής διατάξεώς των δίνουν βάθος στον ηπειρωτικό κορμό της Ελλάδος και προσδιορίζουν το νησιωτικό έδαφος της χώρας μας. Ενώ τα μεγαλύτερα εξ αυτών κατοικούνται, επί τρεις και πλέον χιλιάδες χρόνια υπό αμιγούς Ελληνικού πληθυσμού.
Λόγω της σπουδαιότητος της γεωγραφικής του θέσεως, σε σχέση με την Ευρώπη, Ασία και την Μεσόγειο, το Αιγαίον έγινε κατ’ επανάληψη θέατρο σφοδρών συγκρούσεων δια μέσου των αιώνων. Παρά ταύτα όμως ουδέποτε και ουδείς εκ των κατακτητών αυτής της περιοχής αμφισβήτησε την ελληνικότητα των νήσων και του πληθυσμού των.

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ
Τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, αναλόγως της γεωγραφικής τους θέσεως, διακρίνονται από πλευράς νομικού καθεστώτος, σε τρεις κατηγορίες:
α) Β. Αιγαίο:
Λήμνος και Σαμοθράκη ανήκουν στην Ελλάδα. Ίμβρος και Τένεδος ανήκουν στην Τουρκία.
Πρώτη συμβατική ρύθμιση: μετά το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, δια της Συνθήκης Ειρήνης των Σεβρών της 10-7-1920. Με την εν λόγω Συνθήκη ουδεμία διεθνής δέσμευση αποστρατικοποιήσεως επεβάλλετο.
Την ανωτέρω Συνθήκη αντικατέστησε η Σύμβαση της Λωζάννης της 24-7-1923. (Περί καθεστώτος των Στενών). Με αυτή επιβάλλοντo μέτρα αποστρατικοποιήσεως Στενών και Νήσων. (Προς εξασφάλιση της ειρήνης στην περιοχή και της ελευθέρας διόδου και ναυσιπλοΐας δια των Στενών). Την Σύμβαση αυτή κατόρθωσε η τουρκική διπλωματία να ανατρέψει, με την Συνθήκη του Μontreux το 1936. Βάσει αυτής η Τουρκία πέτυχε - και με την δική μας συναίνεση - να αναλάβει εκ νέου την απόλυτη κυριαρχία των Στενών. Δυστυχώς η Ελλάδα δεν μερίμνησε να συμπεριληφθεί ειδική μνεία για την Λήμνο και την Σαμοθράκη. Εφ' όσον όμως όλα τα μέλη της προηγουμένης Συνθήκης συνομολόγησαν νέα Συμφωνία για το ίδιο αντικείμενο, με μοναδική πρόθεση να διέπεται τούτο από αυτή, η προηγουμένη παύει ισχύουσα.
β) ΒΑ Αιγαίο: Λέσβος-Χίος-Σάμος-Ικαρία
Απελευθερώθηκαν κατά τους Βαλκανικούς πολέμους, παραχωρήθηκαν οριστικά στην Ελλάδα μετά το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, με την Συνθήκη των Σεβρών, άνευ ουδεμιάς δεσμεύσεως αποστρατικοποιήσεως. Αντιθέτως η Συνθήκη της Λοζάννης της 27-4-1923, δια του άρθρου 13, επέβαλε δεσμευτικούς όρους μερικής αποστρατικοποιήσεως. Τούτο έγινε κατόπιν αξιώσεως της Τουρκίας, φοβούμενης επιθετική επιστροφή των Ελλήνων στην Μ. Ασία. Κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα της Συνθήκης η μη αμοιβαιότητα και η μονομέρεια ως προς την αποστρατικοποίηση.
γ ) ΝΑ Αιγαίο: Δωδεκάνησα
Μέχρι το 1912 ευρίσκοντο υπό Τουρκική κυριαρχία. Από το 1912 μέχρι και το 1943, υπό Ιταλική. Μετά την λήξη του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου, κατά την Συνδιάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων (των νικητριών δυνάμεων, συμμετείχαν 21 Κράτη , δεν συμμετείχε η Τουρκία) απεφασίσθη να εκχωρηθούν από την Ιταλία στην Ελλάδα, εν πλήρη κυριαρχία (παρ.1 άρθρο 14), και υπό την δέσμευση της πλήρους αποστρατικοποιήσεως (παρ. 2 του ιδίου άρθρου της Συνθήκης των Παρισίων της 10-2-1947). Η κραυγαλέα αυτή αντίφαση μεταξύ των δύο άρθρων προήλθε από την απαίτηση της τότε ΕΣΣΔ και αφορούσε μόνο τις δύο υπερδυνάμεις. Συνεπώς η αποστρατικοποίηση ή όχι των ανωτέρω νήσων ούτε είχε ούτε έχει σχέση με την Τουρκία. Σήμερα με την αυτοκατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού, ουδεμία δέσμευση υφίσταται.
Η Ελλάς, παρά τις ατέλειες, παρερμηνείες και τον μονομερή χαρακτήρα των συνθηκών που διέπουν το νομικό καθεστώς των νήσων, σεβάστηκε και τήρησε απόλυτα τις υποχρεώσεις της, μέχρι το 1974, όταν η Τουρκία, εκμεταλλευόμενη τον ρόλο της εγγυήτριας δυνάμεως για την Κύπρο, εισέβαλε, κατέλαβε και έκτοτε κατέχει το βόρειο τμήμα της Μεγαλονήσου.
Είναι γεγονός μη επιδεχόμενο αμφισβήτηση ότι η Τουρκία αποσκοπεί σε αυτή την φάση -με την έκτοτε και μέχρι σήμερα προκλητική εναντίον μας συμπεριφορά της-στην ανατροπή του status quo στο Αιγαίο. Έτσι έχει επιδοθεί σε ένα όργιο ψευδών, προκλήσεων και κατηγοριών εις βάρος της χώρας μας, επί καθημερινής βάσεως και σε όλα τα επίπεδα. Με τον τρόπο αυτόν επιδιώκει να δημιουργήσει νόμιμα προηγούμενα ανοχής, προκειμένου σε επόμενη φάση να απαιτήσει την τεκμηρίωση ανύπαρκτων δικαιωμάτων της.
Ο επανοπλισμός λοιπόν των νήσων αποβλέπει στην αυτοάμυνα της πατρίδος μας και είναι νόμιμο δικαίωμα κάθε χώρας να λαμβάνει οποιοδήποτε μέτρο επιβάλλεται για την προστασία της, από κάθε εχθρική επιβουλή. Τούτο άλλωστε προβλέπεται και από τον καταστατικό χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Η στρατηγική αξία του Αιγαίου για την επιβίωση της Ελλάδος είναι καθοριστική. Ελλάδα χωρίς Αιγαίο είναι αδύνατον να υπάρξει.
Η Τουρκία έχει σαν στρατηγική της επιλογή την επέκτασή της προς δυσμάς. Για να το επιτύχει της αναγκαιεί η κυριαρχία επί του Αιγαίου. Εάν την επιτύχει, σε συνδυασμό με το τεράστιο πλεονέκτημα που της παρέχει η Μ. Ασία σαν χώρος συγκεντρώσεως μεγάλων δυνάμεων , θα έχει τη δυνατότητα να ενεργήσει επί της στρατηγικής κατευθύνσεως-Ασία-Αιγαίον-Ελληνική Χερσόνησος-και να προσβάλει, δια τριών τουλάχιστον αξόνων επιθέσεως κύρια στρατηγικά κέντρα της χώρας μας (Θεσσαλονίκη-Βόλος-Αθήνα-Κρήτη).
Το Αιγαίον δια την άμυνα μας είναι ο μόνος Ζωτικός Χώρος (Ζ.Χ.) για απόκρουση επιθέσεων από Ανατολάς προς Δυσμάς και τούτο διότι λόγω του μικρού εύρους του δεν επιτρέπει οργάνωση διαδοχικών γραμμών αμύνης.
Παράλληλα, προς Βορρά το Αιγαίον δίδει βάθος στην άκρως ευπαθή περιοχή Θράκης -Ανατολικής Μακεδονίας, καθώς επίσης και την δυνατότητα στον κατέχοντα, πλευρικής προσβολής οιουδήποτε επιχειρήσει κάθ΄οδον προς Δυσμάς.

Πρέπει, επιτέλους να καταλάβουμε σε αυτή την χώρα ότι:
α. Σαν Έθνος είμαστε ανάδελφοι και σαν χώρα περιβαλλόμεθα από εχθρούς.
β. Όλοι οι διεκδικούντες τμήματα μας απειλούν όταν αισθάνονται ότι δεν απειλούνται. Δηλαδή όταν πιστεύουν ότι είμαστε αδύναμοι ή δεν προτιθέμεθα να αντιδράσουμε (Το υπέστημεν αυτό στην Κύπρο).
γ.Η Τουρκία επιδιώκει, την αποστρατικοποίηση των νήσων, διότι τότε μόνο θα μπορέσει να τα κτυπήσει. Έχει σοβινιστική εθνική στρατηγική, αλλά και υπομονή. Ενεργεί την κατάλληλη στιγμή, όταν το κόστος για αυτή μηδενίζεται, Μέχρι τότε προβάλλει άλλο πρόσωπο και εξαπατά τους πάντες. Το ίδιο έκανε και με την Κύπρο.
δ. Θα πρέπει να καταστήσουμε σαφώς κατανοητό σε όλους ότι με τα εθνικά μας θέματα δεν παίζουμε. Θέμα συνεκμεταλλεύσεως του Αιγαίου με την Τουρκία μόνο σε άρρωστα τουρκικά μυαλά είναι δυνατόν να υπάρχει. Ουδείς συνεκμεταλλεύται ή μοιράζεται κάτι που του ανήκει. Την συνεκμετάλλευση ζητάει πάντοτε και εκ του πονηρού, αυτός που δεν έχει νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα. Προσοχή λοιπόν. Το Αιγαίον και τα νησιά του ανήκουν στο Ελληνικό Έθνος και μόνο. Δεν είναι περιουσιακά στοιχεία κανενός για να παζαρεύονται, να παίζονται, να διακυβεύονται ή να εκχωρούνται, για οποιαδήποτε σκοπιμότητα .
Θα πρέπει τα παραπάνω να γίνουν αντιληπτά από όλους μας , ώστε να εγκαταλείψουμε -επιτέλους- τον φθοροποιό ευδαιμονισμό και τον δεμεμελισμό που μας διακατέχουν τα τελευταία χρόνια. Οι ηγεσίες μας θα πρέπει να αντιληφθούν ότι μας αναγκαιούν ισχυρές Ενοπλες Δυνάμεις. Ότι για να καταστεί αυτό δυνατόν πρέπει να έχουμε ισχυρή οικονομία και απόλυτα σωστά λειτουργούσα κρατική δομή.
Η εθνική ανάταση είναι επιτακτική ανάγκη. Έχουμε μπροστά μας πολύ δυσκολότερες ημέρες και εάν δεν συνέλθουμε -ηγεσίες και λαός -θα θρηνήσουμε για πολλά.
Το μεγαλύτερο όπλο της Ελλάδος υπήρξε ανέκαθεν το θαυμάσιο έμψυχο δυναμικό της. Με αυτό έγραψε την Ιστορία της - που δυστυχώς τώρα, αμφισβητούν μερικοί άνοες - των τριών χιλιάδων ετών και εξακολουθεί να υπάρχει σήμερα. Όχι με συνεχείς υποχωρήσεις, συμβιβασμούς, άσκοπες συζητήσεις και παχιά λόγια, που σε τελική ανάλυση καταλήγουν σε βάρος μας και μας εκθέτουν διεθνώς, τυπικά και ουσιαστικά.

Συνεδρίαση της Επιτροπής ΝΑΤΟ-Γεωργίας

Συνεδρίασε τη περασμένη Παρασκευή η νεοσύστατη Επιτροπή ΝΑΤΟ-Γεωργίας (NATO – Georgia Commission) στο πλαίσιο της Άτυπης Συνόδου των Υπουργών Άμυνας της Συμμαχίας στη Βουδαπέστη. Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Ευ. Μεϊμαράκης αφού χαιρέτισε την σύσταση της συγκεκριμένης Επιτροπής, η οποία αποσκοπεί στο συντονισμό των προσπαθειών της Συμμαχίας να συνδράμει τη Γεωργία στο έργο της ανασυγκρότησής της και να στηρίξει τις προσπάθειές της να ανταποκριθεί στις ευρωατλαντικές της επιδιώξεις, ανέφερε ότι «η μη προσφυγή στη βία ως μέσου επίλυσης διενέξεων και ο σεβασμός της εδαφικής ακεραιότητας κυρίαρχων κρατών ανέκαθεν περιλαμβάνοντας στις θεμελιώδεις αρχές της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας».

Ο Γεωργιανός υπουργός Άμυνας Davit Kezerashvili στην κατ΄ιδίαν συνάντησή του με τον Αμερικανό ομόλογό του Robert Gates, ζήτησε τη συνδρομή των ΗΠΑ για την αναδόμηση και αναδιοργάνωση των (διαλυμένων) γεωργιανών Ενόπλων Δυνάμεων. Στις φωτογραφίες ατομικός οπλισμός και εκπαιδευτικό εγχειρίδιο της ισραηλινής Εlbit systems αντίστοιχα, ανάμεσα στα λάφυρα του ρωσικού στρατού. Μετά το τερματισμό των εχθροπραξιών, η ρωσική τηλεόραση έδειξε πλάνα από τον εξοπλισμό δυτικής προέλευσης του γεωργιανού στρατού, μεταξύ άλλων αρμάτων μάχης Τ-72 εκσυγχρονισμένων με ισραηλινά ηλεκτρονικά υποσυστήματα, δεκάδων οχημάτων Hummer και εκατοντάδων τυφεκίων Μ-16 και ελαφρών πολυβόλων Minimi.

Σύγκρουση Ουκρανίας-Ρωσίας για τη Κριμαία

"Kόσμος του Επενδυτή", 11/10/2008

Η στρατηγική σημασία των Βρετανικών Βάσεων στη Κύπρο

Η στρατηγική σημασία των βρετανικών βάσεων (ΒΒ) οφείλεται στη γεωγραφική θέση της Κύπρου, η οποία βρίσκεται εγγύς της Μέσης Ανατολής σε περιοχή:
α) Μεγάλης γεωστρατηγικής σημασίας, πλησίον των πηγών ενέργειας, του δρομολογίου διακίνησης του εμπορίου και του πετρελαίου από την Μέση και Άπω Ανατολή δια του Σουέζ προς τη Δύση, και των απολήξεων των αγωγών πετρελαίου στην ανατολική ακτή της Μεσογείου έναντι της Κύπρου (Τσειχάν, Χάϊφα),
β) Μεγάλης αστάθειας λόγω της αραβοϊσραηλινής διένεξης και των κινδύνων ανάπτυξης ασύμμετρων απειλών κατά της ασφάλειας της Δύσης (τρομοκρατία, όπλα μαζικής καταστροφής, λαθρεμπόριο όπλων, λαθρομετανάστευση, οργανωμένο έγκλημα κλπ). Η ύπαρξη υποδομής στο έδαφος της Κύπρου για αεροναυτικές διευκολύνσεις, επιτήρηση του θαλάσσιου και εναέριου χώρου και παρακολούθηση των επικοινωνιών αυξάνει τη στρατηγική σημασία των ΒΒ.
Είναι γνωστό ότι η Συνθήκη Εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας του 1960, που διέπει το καθεστώς των ΒΒ, επιβλήθηκε στην Κύπρο κάτω από συνθήκες καταναγκασμού (υπό την απειλή χρήσης βίας) και δεν ήταν προϊόν της βούλησης του Κυπριακού λαού. Το γεγονός αυτό ερμηνεύει και τα υπερβολικά προνόμια, δικαιώματα και διευκολύνσεις που απολαμβάνουν οι ΒΒ σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της ΚΔ. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι οι Βρετανοί χρησιμοποιούν ολόκληρη τη Κύπρο ως βάση τους.
α. Περιοχές Διακατοχής (sites)
Πέραν των περιοχών Ακρωτηρίου και Δεκέλειας που αποτελούν τις ΒΒ και καλύπτουν έκταση 98τ.μιλίων (3% του εδάφους της Κύπρου) οι Βρετανοί έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιούν χωρίς περιορισμούς και να ασκούν πλήρη έλεγχο σε περιοχές διακατοχής (sites) που είναι διάσπαρτες σε ολόκληρη τη Κύπρο και υπερβαίνουν τις 40 σε αριθμό, όπως αυτές περιγράφονται στο Annex B (Part II) της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης (στο λιμάνι Λεμεσού, στην Αμμόχωστο, στο Τρόοδος, στο Αεροδρόμιο Λευκωσίας κλπ). Σήμερα ο αριθμός αυτός μειώθηκε με επιστροφή στην ΚΔ του μεγαλύτερου μέρους των εν λόγω περιοχών.
β. Πεδία Βολών – Ασκήσεων
Πέραν των σημείων διακατοχής οι Βρετανοί έχουν το δικαίωμα για την εκπαίδευση των στρατευμάτων τους να χρησιμοποιούν άνω των 10 πεδίων βολής και ασκήσεων σε ολόκληρη την Κύπρο (ξηρά, θάλασσα, αέρα) όπως καθορίζονται στο Annex B (Part II) της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης. Σήμερα ο αριθμός αυτός διαφοροποιήθηκε (π.χ. το πεδίο βολής του Ακάμα δεν χρησιμοποιείται, καταργήθηκε το πεδίο βολής Κόσιης κλπ).
γ. Λοιπές δεσμεύσεις της ΚΔ
Τα δικαιώματα που παρέχει η Συνθήκη Εγκαθίδρυσης στους Βρετανούς σε σχέση με την ΚΔ, είναι τόσα πολλά που προσβάλλουν την έννοια της ανεξαρτησίας και Κυριαρχίας της ΚΔ ως Κράτους μέλους του ΟΗΕ αφού παραβιάζουν αναγκαστικούς κανόνες διεθνούς δικαίου. Σημειώνουμε μερικά όπως περιγράφονται στο Annex B (Part II) της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης:
• Να διακινούνται ελεύθερα τα στρατεύματα τους δια του οδικού δικτύου της ΚΔ μεταξύ των ΒΒ, των Sites, των πεδίων βολής/ασκήσεων, των λιμανιών και αεροδρομίων.
• Να έχουν απρόσκοπτη πρόσβαση τα πλοία τους στα λιμάνια, αποβάθρες και λοιπές σχετικές εγκαταστάσεις της ΚΔ και να λαμβάνουν τους αναγκαίους ανεφοδιασμούς.
• Να ίπτανται τα πολεμικά αεροσκάφη τους στο εναέριο χώρο της ΚΔ χωρίς περιορισμούς.
• Να εγκαθιστούν και λειτουργούν ελεύθερα στο έδαφος της ΚΔ, συστήματα επικοινωνίας και ηλεκτρονικά συστήματα.
Ο υπουργός άμυνας της Βρετανίας Denis Healey (1964-1970) στο βιβλίο του «The time of my life» χαρακτήρισε τις ΒΒ ως «..an extraordinary anomaly..»

Αναβάθμιση του Ρόλου των ΒΒ
α. Νέο Περιβάλλον Ασφάλειας
Τα διεθνή γεγονότα των τελευταίων χρόνων, οι επιλογές στη διακίνηση των ενεργειακών πόρων (πλέγμα αγωγών πετρελαίου, φυσικού αερίου) οι ευρείας κλίμακος τρομοκρατικές ενέργειες και η ρευστότητα της κατάστασης στη Μέση Ανατολή και Κεντρική Ασία (Αραβοϊσραηλινή διένεξη, κρίση στο Λίβανο, συγκρούσεις στο Ιράκ και Αφγανιστάν με συμμετοχή στρατευμάτων των ΗΠΑ και Βρετανίας, Ιράν κλπ) αναβάθμισαν το ρόλο των ΒΒ.Καταδείχθηκε η στρατηγική σημασία που έχει η Κύπρος για την Βρετανία προς υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Μ. Ανατολή και Κεντρική Ασία και την αντιμετώπιση θεμάτων ασφάλειας και ενέργειας που αφορούν την Ευρώπη και τη Δύση γενικά. Οι ΒΒ αποτελούν μία από τις τρεις κορυφές του τριγώνου των χωρών που δεσπόζουν αεροναυτικά στην Ανατολική Μεσόγειο (ΒΒ, Ισραήλ, Τουρκία) υπό τη στρατηγική Εποπτεία των ΗΠΑ.
β. Διεθνείς Στρατηγικές Προτεραιότητες Βρετανίας – Στρατηγική Συνεργασία με Τουρκία
• Το Foreign and Commonwealth Office (FCO) της Βρετανίας το 2003 έθεσε για την επόμενη 10ετία εννέα (9) στρατηγικούς στόχους (nine strategic international priorities for UK) μεταξύ των οποίων ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και της διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής και στην ασφάλεια των ενεργειακών πόρων
• Στη συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας Βρετανίας – Τουρκίας που υπογράφηκε στις 23 Οκτωβρίου 2007 στο Λονδίνο (Turkey/UK Strategic Partenership 2007/2008), μεταξύ άλλων καθορίζονται ως στόχοι των δύο χωρών η: προώθηση της σταθερότητας και ειρήνης στη Μ. Ανατολή και η ανάπτυξη συνθηκών ασφάλειας στις πηγές και τους δρόμους διακίνησης της ενέργειας περιλαμβανομένης της προσπάθειας για «..building on the success of the BP-led consortium’s BTC pipeline..». Αναμφισβήτητα οι ΒΒ λόγω της γεωγραφικής θέσεως τους αποτελούν τον βατήρα για την υλοποίηση των εν λόγω στόχων της Βρετανίας.
γ. Ευρωπαϊκή Ασφάλεια
Η Ευρωπαϊκή στρατηγικής ασφαλείας (European Security Strategy) που υιοθετήθηκε τον Δεκέμβριο του 2003 προσδιορίζει στους στρατηγικούς στόχους της (II Strategic Objectives): τη δημιουργία στα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης και τη Μεσόγειο ενός δακτυλίου ασφαλείας από χώρες με σταθερά και ευνομούμενα καθεστώτα (Building Security in our Neighbourhood) και την αντιμετώπιση των νέων ασύμμετρων απειλών κατά της ασφάλειας της Ευρώπης, στους χώρους γένεσης τους (..Distant threats may be as much a concern as those that are near at hand… The first line of defense will be often abroad). Είναι προφανές ότι οι ΒΒ εμπλέκονται άμεσα στην επίτευξη αυτών των στόχων ως προωθημένο προπύργιο της Ευρώπης προς την εστία των δυναμικών απειλών που πηγάζουν από τη περιοχή της Μ. Ανατολής και Κεντρικής Ασίας. Το γεγονός ότι οι ΒΒ δεν αποτελούν έδαφος της ΕΕ, δίδει την ευχέρεια στη Βρετανία να τις χρησιμοποιεί κατά τη βούληση της με γνώμονα τα εθνικά της συμφέροντα.
δ. ΝΑΤΟ
Για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας το ΝΑΤΟ εδώ και έξι χρόνια έθεσε σε εφαρμογή την ναυτική επιχείρηση περιπολιών στη Μεσόγειο «Active Endeavor» στην οποία οι ΒΒ παρέχουν την υποστήριξη τους.
Συμπέρασμα
Η Βρετανία δίδει μεγάλη βαρύτητα στις ΒΒ. Η στρατηγική σημασία τους αναβαθμίσθηκε τα τελευταία χρόνια. Για τους Βρετανούς αποτελούν «a Mediterranean Stronghold» που εξυπηρετεί τα εθνικά τους συμφέροντα και πρωτίστως εκείνα που σχετίζονται με την ασφάλεια και την ενέργεια. Η δήλωση του πρωθυπουργού και υπουργού εξωτερικών της Βρετανίας τη δεκαετία του 1950, Anthony Eden φαίνεται ότι έχει διαχρονική ισχύ για τους Βρετανούς «..No Cyprus, no certain facilities to protect our supply of oil. No oil, unemployment and hunger in Britain. It is as simple as that…».

Του Αντιστρατήγου ε.α. Φοίβου Κλόκκαρη, πρώην υπουργού Άμυνας

Ενοποίηση της αεράμυνας Ρωσία και Λευκορωσίας

Ως απάντηση στην αντιπυραυλική ασπίδα των ΗΠΑ θεωρείται η απόφαση του Κρεμλίνου να υπογράψει συμφωνία με τη Λευκορωσία στις 2 Νοεμβρίου, η οποία προβλέπει τη δημιουργία κοινής και υπερσύγχρονης αεράμυνας. Υπενθυμίζεται ότι η Λευκορωσία διαθέτει αντιαεροπορικά συστήματα μεγάλου βεληνεκούς S-300ΡΜU ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται διαπραγματεύσεις για τη μεταβίβαση συστοιχιών των αναβαθμισμένων S-400, που διαθέτουν εκτεταμένη αντιβαλλιστική ικανότητα.
Παράλληλα, έγινε γνωστή η πρόθεση μείωσης της οροφής προσωπικού των ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων στο 1 εκατομμύριο μέχρι το 2012 αντί το 2016 που ήταν ο στόχος του υπουργείου Άμυνας. Ο αριθμός των αξιωματικών θα μειωθεί έτσι από 450.000 σε 150.000 το 2012.

Επίσκεψη αμερικανού υπουργού Άμυνας στο Κόσσοβο

Παροχή εξοπλισμού και εκπαίδευση των δυνάμεων ασφαλείας του Κοσσυφοπεδίου υποσχέθηκε χθες από την Πρίστινα ο υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ Ρόμπερτ Γκέιτς, πραγματοποιώντας ολιγόωρη επίσκεψη στα στρατόπεδα Camp Montieth και Camp Bondsteel. Ο επικεφαλής του Πενταγώνου δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα διατηρήσουν τα στρατεύματά τους στις ΝΑΤΟϊκές επιχειρήσεις στο Κοσσυφοπέδιο τουλάχιστον ως τα τέλη του 2009, ενώ παράλληλα επανέλαβε την αντίθεση της Ουάσιγκτον στη διχοτόμηση του Κοσσυφοπεδίου, ένα ενδεχόμενο για το οποίο έκανε πρόσφατα λόγο ο πρόεδρος της Σερβίας Μπορίς Τάντιτς.
Ο πρωθυπουργός του Κοσσυφοπεδίου Χασίμ Θάτσι δήλωσε από την πλευρά του πως η εδαφική ακεραιότητα της χώρας του είναι «αμετάβλητη, απαραβίαστη και διεθνώς αναγνωρισμένη».

Προσπάθειες αναβάθμισης της ρωσικής στρατιωτικής ισχύος

ΠΡΟΣΘΗΚΗ: "Κόσμος του Επενδυτή", 04/10/2008

Mε ανοιχτά τα μέτωπα του Καυκάσου και της επέκτασης της αντιβαλλιστικής άμυνας στην Ανατολική Ευρώπη, η Μόσχα αποφάσισε την αύξηση κατά 25% των αμυντικών της δαπανών μέχρι το 2011, από τα 40 σε $50 δισ., κυρίως λόγω της απαξίωσης αρκετών οπλικών συστημάτων αλλά και αναπλήρωση απωλειών από το πρόσφατο πόλεμο (στα $3,1 δισ. ανέρχεται η αύξηση για το 2009). «Ο πρόσφατος πόλεμος με τη Γεωργία μάς κάνει να ξανασκεφτούμε το καθεστώς στο οποίο βρίσκονται οι Ένοπλες Δυνάμεις μας, καθώς και το πώς μπορούμε να το αναπτύξουμε περαιτέρω» επισήμανε ο Ρώσος υφυπουργός Άμυνας Βλαντίμιρ Ποπόφκιν και επικεφαλής στρατιωτικών εξοπλισμών στις ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις. Υπενθυμίζεται ότι οι ρωσικές δυνάμεις που ενεπλάκησαν στη Γεωργία αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα κυρίως στην εφοδιαστική υποστήριξη, στην αεροπορική κάλυψη και τις επικοινωνίες (το σύστημα επικοινωνιών κατέρρευσε με αποτέλεσμα οι Ρώσοι να χρησιμοποιούν τα κινητά τους τηλέφωνα).
Παράλληλα από το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοινώθηκαν τόσο νέα εξοπλιστικά προγράμματα, όπως η κατασκευή 8 νέων πυρηνικών υποβρυχίων μέχρι το 2015, η προμήθεια 58 μαχητικών Su-34 Fullback και η ανάπτυξη ενός νέου βαλλιστικού συστήματος με πυρηνική κεφαλή καθώς και η διεξαγωγή ασκήσεων μεγάλης κλίμακας. Μεταξύ 6-12 Οκτωβρίου θα πραγματοποιηθούν στρατιωτικά γυμνάσια με στρατηγικά βομβαρδιστικά Tu-160 Blackjack και Tu-95MS Bear-H, στα οποία για πρώτη φορά θα αναρτηθεί το μέγιστο δυνατό οπλικό φορτίο και θα γίνει εκτόξευση όλων των βομβών.

Παρ΄όλα αυτά, η διαφορά μεταξύ αμερικανικών και ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων παραμένει χαοτική (με εξαίρεση τα πυρηνικά οπλοστάσια), όπως δείχνει και ο παρακάτω πίνακας:

Η διχοτόμηση του Κοσσυφοπεδίου επί τάπητος

Μιλώντας στην κρατική τηλεόραση, ο Σέρβος πρόεδρος αναφέρθηκε για πρώτη φορά ανοικτά στο ενδεχόμενο της διχοτόμησης του Κοσσυφοπεδίου. «Είμαι διατεθειμένος να εξετάσω και αυτή την επιλογή», είπε, «εάν όλες οι προηγούμενες έχουν εξαντληθεί...» Ωστόσο, αμέσως μετά διευκρίνισε ότι η επιλογή αυτή δεν βρίσκεται επί του παρόντος «στην ημερησία διάταξη». Και προσέθεσε: «Υπάρχουν ακόμη πολλές δυνατότητες για να εξεύρουμε λύση στο πλαίσιο μιας ουσιαστικής αυτονομίας. Εάν όμως εξαντλήσουμε όλες τις δυνατότητες, θα μπορούμε να μελετήσουμε τη [διχοτομική] επιλογή αυτή... Όλα είναι προτιμότερα από μια κατάσταση όπου η μία πλευρά θα έχει χάσει τα πάντα και η άλλη θα έχει κερδίσει τα πάντα».
Η παρέμβαση αυτή του κ. Τάντιτς συμπίπτει με τις αύξουσες δυσκολίες στις οποίες προσκρούει η σταθεροποιητική προσπάθεια του διεθνούς παράγοντα στην ανεξαρτοποιηθείσα σερβική επαρχία. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της δεξαμενής σκέψης – και συνήθως εκφραστή δυτικής διεθνοπολιτικής ορθοδοξίας – International Crisis Group, «η σερβική αποκοτιά έχει περιχαρακωθεί βορείως του ποταμού Ιμπάρ, όπου τα κοσοβικά δικαστήρια, οι συνοριακοί σταθμοί και τα τελωνεία δεν λειτουργούν και οι Σέρβοι του Κοσόβου εξακολουθούν να αρνούνται να συνεργαστούν με τους κοσοβικούς θεσμούς και την ΕΕ (...) Η ΕΕ και ο ΟΗΕ ίσως να αποδειχθούν επιτυχέστεροι σε ό,τι αφορά στη μεθόδευση συμβιβασμών με τη νέα, περισσότερο φιλο-ευρωκοινοτική κυβέρνηση του Βελιγραδίου, πλην όμως οι ηγέτες των Σέρβων του Κοσόβου πρόσκεινται περισσότερο στα αντιπολιτευόμενα τώρα Δημοκρατικό Κόμμα της Σερβίας και Σερβικό Ριζοσπαστικό Κόμμα, με τον πρόεδρο Τάντιτς να διαθέτει περιορισμένα περιθώρια ελιγμού».

Πηγή