"Το Ιράν πρέπει να είναι έτοιμο να αποκρούσει πυρηνική επίθεση"

του στρατηγού ε.α. Leonid Ivashov

Πληροφορίες από τη Μέση Ανατολή, αναφέρουν όλο και πιο συχνά, ότι μέσα σε μερικούς μήνες από τώρα οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν με πυρηνικά το Ιράν. Για παράδειγμα οι αραβικοί «Τάιμς» του Κουβέιτ αναφέρονται σε καλά πληροφορημένες αλλά μη κατονομαζόμενες πηγές, σύμφωνα με τις οποίες οι ΗΠΑ προγραμματίζουν επίθεση με πυραύλους και βόμβες εναντίον του Ιράν πριν το τέλος του Απριλίου 2007.

Η επιχείρηση θα αρχίσει από τη θάλασσα και θα υποστηριχθεί από τα αντιαεροπορικά συστήματα πυραύλων PATRIOT προκειμένου να αποφύγουν οι αμερικανικές δυνάμεις αντεπίθεση και να μειώσουν την πιθανότητα ανταπόδοσης των χτυπημάτων από «οποιαδήποτε χώρα του Περσικού Κόλπου».Η φράση «οποιαδήποτε χώρα» προφανώς αναφέρεται στο Ιράν. Η πηγή που παρείχε τις πληροφορίες στην εφημερίδα του Κουβέιτ θεωρεί ότι οι αμερικανικές δυνάμεις στο Ιράκ και άλλες χώρες της περιοχής θα προφυλαχτούν από τους ιρανικούς πυραύλους με τις συστοιχίες των PATRIOT στα σύνορα τους.Έτσι, οι προετοιμασίες μιας νέας αμερικάνικης επίθεσης μπαίνουν στο στάδιο της ολοκλήρωσης τους. Οι εκτελέσεις του Σαντάμ Χουσεΐν και των πιο στενών συνεργατών του ήταν μέρος αυτών των προετοιμασιών. Ο σκοπός τους ήταν να χρησιμεύσουν ως «παραπέτασμα καπνού» στην στρατηγική κλιμάκωσης της κρίσης τόσο στο Ιράν όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.Αναλύοντας τις επιπτώσεις της κίνησης, οι ΗΠΑ διέταξαν τον απαγχονισμό του πρώην ιρακινού ηγέτη και των συνεργατών του. Αυτό δείχνει ότι οι ΗΠΑ έχουν υιοθετήσει αμετάκλητα το σχέδιο διάσπασης του Ιράκ σε τρία εχθρικά ψευδο-κράτη - το σιιτικό, το σουνίτικο και το κουρδικό. Η Ουάσιγκτον υπολογίζει ότι μια κατάσταση ελεγχόμενου χάους θα βοηθήσει να θέσει κάτω απ’ τον έλεγχο της τα αποθέματα πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο και άλλες στρατηγικά σημαντικές οδούς μεταφοράς του πετρελαίου.Η σημαντικότερη πτυχή του θέματος είναι ότι στον πυρήνα της Μέσης Ανατολής θα δημιουργηθεί μια ζώνη αδιάκοπης αιματηρής σύγκρουσης και ότι οι χώρες που γειτονεύουν με το Ιράκ - Ιράν, Συρία, Τουρκία (Κουρδιστάν) - θα συρθούν αναπόφευκτα σ’ αυτή. Αυτό θα λύσει το πρόβλημα της πλήρους αποσταθεροποίησης της περιοχής, που είναι ένας στόχος μεγάλης σπουδαιότητας για τις ΗΠΑ και ειδικά για το Ισραήλ. Ο πόλεμος στο Ιράκ ήταν μόνο μια κίνηση σε μία σειρά των βημάτων στην κατεύθυνση της περιφερειακής αποσταθεροποίησης. Ήταν μόνο μια φάση στη διαδικασία να έλθουν με άμεσο τρόπο αντιμέτωπες με το Ιράν και με άλλες χώρες, που οι ΗΠΑ κατατάσσουν στον «Άξονα του κακού»Εντούτοις δεν είναι εύκολο για τις ΗΠΑ να εμπλακούν σε ακόμα μια στρατιωτική εκστρατεία ενώ το Ιράκ και το Αφγανιστάν «δεν έχουν ειρηνεύσει» (οι ΗΠΑ στερούνται τους απαραίτητους πόρους γι’ αυτή την επιχείρηση). Εκτός αυτού, οι διαμαρτυρίες ενάντια στην πολιτική των νέο-συντηρητικών της Ουάσιγκτον εντείνονται σε ολόκληρο τον κόσμο. Για όλους αυτούς τους λόγους, οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιήσουν πυρηνικά όπλα εναντίον του Ιράν. Αυτό θα συμβεί για δεύτερη φορά μετά από την αμερικανική επίθεση το 1945 στην Ιαπωνία.Οι ισραηλινοί στρατιωτικοί και πολιτικοί κύκλοι έκαναν ανοιχτά δηλώσεις για την πιθανότητα χρήσης πυρηνικών κατά του Ιράν μετά τον Οκτωβρίο 2006, όταν η ιδέα αυτή υποστηρίχθηκε από τον Τζωρτζ Μπους. Αυτήν την περίοδο η ιδέα αυτή διαφημίζεται σα μια «αναγκαιότητα». Γίνεται προσπάθεια να δεχθεί η κοινή γνώμη ότι δεν υπάρχει τίποτα το τερατώδες σε μια τέτοια πιθανότητα και ότι, αντίθετα, ένα πυρηνικό κτύπημα είναι απλή υπόθεση. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της αμερικάνικης ηγεσίας, δεν υπάρχει κανένας άλλος τρόπος «να αναχαιτιστεί» το Ιράν.Πώς θα αντιδράσουν οι άλλες πυρηνικές δυνάμεις; Όσον αφορά τη Ρωσία, στην καλύτερη περίπτωση θα περιοριστεί να καταδικάσει τα χτυπήματα, και στη χειρότερη περίπτωση - όπως στην περίπτωση της επίθεσης κατά της Γιουγκοσλαβίας - η απάντησή θα είναι κάτι όπως «ναι μεν οι ΗΠΑ κάνουν λάθος, αλλά είναι το ίδιο το θύμα που προκάλεσε την επίθεση».Η Ευρώπη θα αντιδράσει ουσιαστικά με τον ίδιο τρόπο. Ενδεχομένως, η αρνητική αντίδραση της Κίνας και διάφορων άλλων χωρών στην πυρηνική επιθετικότητα να είναι ισχυρότερη. Σε κάθε περίπτωση, δεν θα υπάρξει καμία πυρηνική ανταπόδοση στις αμερικανικές δυνάμεις (οι ΗΠΑ είναι απολύτως βέβαιες για αυτό).Ο Ο.Η.Ε είναι άνευ σημασίας. Έχοντας αποτύχει να καταδικάσει την επιθετικότητα ενάντια στη Γιουγκοσλαβία, το Συμβούλιο Ασφαλείας του Ο.Η.Ε επωμίσθηκε την ευθύνη γι’ αυτή. Αυτό το όργανο είναι ικανό μόνο για να εγκρίνει ψηφίσματα που οι Ρώσοι, καθώς επίσης η γαλλική διπλωματία, καταλαβαίνουν ως απαγόρευση στη χρήση βίας, αλλά οι Βρετανοί και οι ΗΠΑ τα ερμηνεύουν υπό την ακριβώς αντίθετη έννοια - ως έγκριση της επιθετικότητάς τους.Όσον αφορά το Ισραήλ, είναι βέβαιο ότι θα δεχτεί βομβαρδισμό ιρανικών πυραύλων. Ενδεχομένως, η Χεσμπολλάχ και η παλαιστινιακή αντίσταση να γίνουν πιο ενεργητικές. Εμφανιζόμενοι ως θύματα, οι Ισραηλίτες θα μιλήσουν για προκλήσεις προκειμένου να δικαιολογήσουν τη δική τους επιθετικότητά, και θα υποστούν κάποιες περιορισμένες ζημιές. Τελικά οι ΗΠΑ θα αποσταθεροποιήσουν το Ιράν, ενώ θα κάνουν την επιχείρηση να μοιάζει με μια ευγενική αποστολή της τιμωρίας.Μερικοί άνθρωποι τείνουν να θεωρήσουν ότι η πίεση από τις διεθνής διαμαρτυρίες μπορούν να σταματήσουν τις ΗΠΑ. Εγώ δεν σκέφτομαι έτσι. Η σημασία αυτού του παράγοντα δεν πρέπει να υπερεκτιμηθεί. Στο παρελθόν, έχω ξοδέψει πολλές ώρες προσπαθώντας να πείσω τον Μιλόσεβιτς, ότι το ΝΑΤΟ προετοιμαζόταν να επιτεθεί στη Γιουγκοσλαβία. Για πολύ καιρό, δεν ήθελε να το πιστέψει και συνέχιζε να μου λέει: «Μα διαβάστε τη Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών. Εκθέτει τους όρους κάτω απ’ τους οποίους θα είχαν δικαίωμα να το κάνουν.»Κι’ όμως το έκαναν. Αγνόησαν εξωφρενικά το διεθνές δίκαιο και το έκαναν. Τι έχουμε τώρα; Ναι, ήταν ένα σοκ, υπήρξε αγανάκτηση. Αλλά το αποτέλεσμα είναι ακριβώς αυτό που ήθελαν επιτιθέμενοι – ο Μιλόσεβιτς είναι νεκρός, η Γιουγκοσλαβία κατακερματίστηκε και η Σερβία αποικιοποιήθηκε - ανώτεροι υπάλληλοι του ΝΑΤΟ έχουν εγκαταστήσει την έδρα τους στο υπουργείο Άμυνας της χώρας.Τα ίδια πράγματα συνέβησαν στο Ιράκ. Υπήρξε σοκ και αγανάκτηση. Αλλά τι πειράζει αυτό τους Αμερικανούς, δεν είναι τόσο μεγάλος ο κλονισμός. Μεγάλα όμως είναι τα κέρδη του στρατιωτικο-βιομηχανικού τους συγκροτήματος.Οι πληροφορίες ότι ένα δεύτερο αμερικάνικο αεροπλανοφόρο πρόκειται να φθάσει στον Περσικό Κόλπο μέχρι το τέλος Ιανουαρίου κάνει δυνατή την ανάλυση της πιθανής ανάπτυξης της πολεμικής επιχείρησης. Στην επίθεση κατά του Ιράν, οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιήσει κυρίως τον από αέρος πυρηνικό βομβαρδισμό με πυραύλους κρουζ (που φέρουν τα αμερικανικά αεροσκάφη καθώς επίσης τα πλοία και τα υποβρύχια) και, ενδεχομένως, βαλλιστικούς πύραυλους. Πιθανώς, τα πυρηνικά χτυπήματα να ακολουθηθούν με αεροπορικές επιδρομές από τα αεροπλανοφόρα και από άλλα μέσα της επίθεσης.Η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση προσπαθεί ν’ αποφύγει χερσαίες επιχειρήσεις: Το Ιράν έχει ισχυρό στρατό και οι αμερικανικές δυνάμεις είναι πιθανό να υποστούν μεγάλες απώλειες. Αυτό δε θα το ήθελε καθόλου ο Τζωρτζ Μπους που βρίσκεται ήδη σε δύσκολη θέση. Δεν του χρειάζονται χερσαίες επιχειρήσεις για να καταστρέψει τις υποδομές στο Ιράν, να πισωγυρίσει την ανάπτυξη της χώρας, να προκαλέσει τον πανικό και για να δημιουργήσει πολιτικό, οικονομικό και στρατιωτικό χάος. Αυτό μπορεί να ολοκληρωθεί με την χρησιμοποίηση πυρηνικών αρχικά, και στη συνέχεια με συμβατικά πολεμικά μέσα. Αυτή είναι η αποστολή της ομάδας των αεροπλανοφόρων που μετακινούνται εγγύτερα στις ιρανικές ακτές.Τι μέσα διαθέτει το Ιράν για την αυτοάμυνα του; Είναι ασύγκριτα κατώτερα από τις αμερικανικές δυνάμεις. Το Ιράν διαθέτει 29 ρωσικά πυραυλικά συστήματα TOR-M1. Σίγουρα, είναι μια σημαντική ενίσχυση της ιρανικής αεράμυνας. Παρόλα αυτά το Ιράν δεν διαθέτει αυτή τη στιγμή καμία εγγυημένη προστασία από τις αεροπορικές επιδρομές.Η αμερικανική τακτική θα είναι αυτή που συνήθως χρησιμοποιούν: αρχικά θα εξουδετερώσουν την αεράμυνα, έπειτα θα επιτεθούν στα αεροσκάφη στον αέρα και στο έδαφος, στις εγκαταστάσεις ελέγχου και την υποδομή, για να μην διατρέχουν κανέναν κίνδυνο.Εντός μιας εβδομάδας από τώρα, θα δούμε τη μηχανή ψυχολογικού πολέμου να παίρνει μπροστά. Η κοινή γνώμη είναι ήδη υπό πίεση. Θα υπάρξει μια αυξανόμενη αντι-ιρανική στρατοκρατική υστερία, νέες διαρροές πληροφοριών, παραπληροφόρηση, κ.λπ.Συγχρόνως όλα αυτά θα αποτελούν μήνυμα στην φιλοδυτική αντιπολίτευση και σε μια μερίδα της ελίτ που περιστοιχίζει τον Μαχμούντ Αχμαντινεζάντ να είναι έτοιμη για τις επερχόμενες εξελίξεις. Οι ΗΠΑ ελπίζουν ότι μια επίθεση στο Ιράν θα προκαλέσει αναπόφευκτα χάος και ότι θα είναι δυνατό να δωροδοκηθούν μερικοί από τους ιρανικούς στρατηγούς ώστε να δημιουργηθεί μια πέμπτη φάλαγγα στη χώρα.Φυσικά, το Ιράν είναι πολύ διαφορετικό από το Ιράκ. Εντούτοις, εάν ο επιτιθέμενος πετύχει στην υποκίνηση μιας σύγκρουσης μεταξύ των δύο κλάδων των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων - του ισλαμικού σώματος των φρουρών της επανάστασης και του στρατού - η χώρα θα βρεθεί σε μια κρίσιμη κατάσταση, ειδικά σε περίπτωση που στην αρχική φάση της εκστρατείας οι ΗΠΑ κατορθώσουν να χτυπήσουν την ιρανική ηγεσία και να καταφέρουν ένα πυρηνικό χτύπημα ή μια ογκώδη συμβατική επίθεση στον κεντρικό διοικητικό μηχανισμό της χώρας.Σήμερα, η πιθανότητα μιας αμερικανικής επίθεσης ενάντια στο Ιράν είναι εξαιρετικά υψηλή. Παραμένει, εν τούτοις, ασαφές εάν το αμερικανικό Κογκρέσο πρόκειται να εγκρίνει τον πόλεμο.

________

Ο στρατηγός ε.α. Λεονίντ Ιβάσοβ ήταν προϊστάμενος του τμήματος Διεθνών Υποθέσεων στο σοβιετικό υπουργείο Άμυνας, γραμματέας του Συμβουλίου των υπουργών Αμύνης της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών (ΚΑΚ), προϊστάμενος του τμήματος στρατιωτικής συνεργασίας της ομοσπονδίας στο ρωσικό υπουργείο Άμυνας και αρχιστράτηγος του ρωσικού στρατού.

"Τα πετρέλαια της Ελλάδoς"

Υπάρχουν σημαντικότατες ποσότητες πετρελαίου στη χώρα μας και ειδικότερα στο νοτιοδυτικό τμήμα της, οι οποίες θα μπορούσαν να δώσουν βαθιές ανάσες στην εθνική οικονομία, αλλά -άγνωστο για ποιους λόγους- παραμένουν ανεκμετάλλευτες.
Τη συγκλονιστική αυτή αποκάλυψη έκανε ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Ενέργειας Ν.Α. Ευρώπης, Κωστής Σταμπολής, μιλώντας στην παρουσίαση του βιβλίου του γνωστού δημοσιογράφου Κώστα Κόλμερ με τίτλο «Τα πετρέλαια της Ελλάδος». Όπως ανέφερε ο κ. Σταμπολής, υπάρχουν βεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου στη Νοτιοδυτική Ελλάδα κι όχι στον Πρίνο, της τάξης των 100 εκατομμυρίων βαρελιών και γνωστά κοιτάσματα της τάξης των 2 δισεκατομμυρίων βαρελιών!Δηλαδή η χώρα μας, που καταναλώνει 400.000 βαρέλια την ημέρα, θα μπορούσε για αρκετά χρόνια να είναι αυτάρκης...

Αναλυτικά η πολύ ενδιαφέρουσα και άκρως αποκαλυπτική ομιλία του κ. Σταμπολή έχει ως εξής: «Το πετρέλαιο σήμερα ευθύνεται για το 40% περίπου των ενεργειακών αναγκών του πλανήτη (από 49% το 1971). Εάν προσθέσουμε και το φυσικό αέριο, τότε οι υδρογονάνθρακες καλύπτουν το 62% της συνολικής πρωτογενούς ενεργειακής ζήτησης (το 1971 αυτό ήταν 67%). Άρα παρατηρούμε μια τεράστια εξάρτηση από τους υδρογονάνθρακες, ποσοστό που δεν αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τα επόμενα 20 - 25 χρόνια (ref. IEA). Μετά τις πετρελαϊκές κρίσεις του 1973 - 1974 και 1979 - 1980, το φυσικό αέριο και το κάρβουνο αναπτύχθηκαν σημαντικά και προωθήθηκαν ως εναλλακτικά καύσιμα.Επίσης υποστηρίχθηκε η ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας για παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος, αλλά μετά το τραγικό δυστύχημα στο Τσέρνομπιλ υπήρξε σημαντική αναδίπλωση των προσπαθειών. Παράλληλα κατεβλήθησαν προσπάθειες για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, χωρίς όμως κάποια εντυπωσιακή διείσδυση στο ενεργειακό ισοζύγιο.Σήμερα οι ΑΠΕ, μη συμπεριλαμβανομένης και της βιομάζας, καλύπτουν το 1% της παγκόσμιας ενεργειακής κατανάλωσης. Αυτό αναμένεται να αυξηθεί σε 2% το 2030 και με μια σταθερή ετήσια αύξηση στην παραγωγή (5%), κυρίως για την παραγωγή ηλεκτρικού. Εκτιμάται ότι η χρησιμοποίηση βιομάζας θα είναι στην τάξη του 10% το 2030, σε σύγκριση με 11% σήμερα, ενώ τα μεγάλα υδροηλεκτρικά από 16% σήμερα θα μειωθούν στο 13% το 2030. Η εξάρτηση της παγκόσμιας οικονομίας από τους υδρογονάνθρακες, και ιδιαίτερα από το πετρέλαιο, είναι τεράστια, και παρά τις όποιες προσπάθειες διαφοροποίησης του διεθνούς ενεργειακού ισοζυγίου, αυτή βαίνει αυξανόμενη. Αυτό εξηγείται εν μέρει από την παράλληλη εντυπωσιακή άνοδο στην ενεργειακή ζήτηση από μέχρι πρόσφατα υπανάπτυκτες περιοχές (κυρίως από Ν.Α. Ασία) και εν μέρει λόγω της αδυναμίας προώθησης σε ιδιαίτερα μεγάλη κλίμακα εναλλακτικών ενεργειακών καυσίμων. Αυξανόμενη είναι και η εξάρτηση των ενεργοβόρων οικονομιών της Δύσης και του Βορρά από τους πετρελαιοπαραγωγούς του Αραβικού Κόλπου και της Ασίας (Κασπία, Ρωσία). Επακόλουθο της εξάρτησης αυτής είναι και η γεωπολιτική αστάθεια η οποία δημιουργείται τόσο από τις ενδοηπειρωτικές αντιπαραθέσεις με αφορμή τον έλεγχο των ενεργειακών πηγών (π.χ. πόλεμος Ιράν - Ιράκ, Ιράκ - Κουβέιτ, Ινδίας - Πακιστάν, Κουρδιστάν - Τουρκίας) όσο και ωμές διηπειρωτικές επεμβάσεις όπως αυτή των ΗΠΑ στο Ιράκ, που απέβλεπε στον στρατιωτικό έλεγχο της ευρύτερης περιοχής και τελευταία την παρέμβαση της Ρωσίας με τη διακοπή της ροής φυσικού αερίου προς την Ουκρανία, με απώτερο στόχο την εξασφάλιση επιρροής και ηγεμονίας της πρώτης στις αποσχισθείσες περιοχές της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης. Με άλλα λόγια οι περισσότερες μεγάλες πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις του πλανήτη διαδραματίζονται πλέον γύρω από τις προσπάθειες, τις βλέψεις και τις φιλοδοξίες για τον έλεγχο και την εκμετάλλευση των βασικών ενεργειακών πόρων, που είναι οι υδρογονάνθρακες, σε τέτοιο βαθμό που είναι εύλογο να ομιλούμε πλέον για μια πρωτοφανή οικονομική και πολιτική ομηρία. Την ομηρία του πετρελαίου. Τους τελευταίους 36 μήνες έχουμε παρακολουθήσει μια αλματώδη αύξηση στις διεθνείς τιμές αργού και προϊόντων, από τα 20-25 δολ. το βαρέλι τον Σεπτέμβριο του 2003 στα 78 δολ. το βαρέλι τον Ιούλιο του 2006, που αναπόφευκτα μας παραπέμπει σε παλαιότερες εποχές, όπως την πρώτη πετρελαϊκή κρίση του 1973 και την ιρανική κρίση του 1979/80. Δεν είναι υπερβολή αν πούμε ότι διανύουμε ήδη την τρίτη, μεταπολεμική, πετρελαϊκή κρίση. Η διαφορά τότε με τώρα είναι ότι τότε οι πετρελαϊκές κρίσεις ήταν το αποτέλεσμα σοβαρών δυσλειτουργιών και διακοπών στην παραγωγή και διάθεση πετρελαίου, ενώ σήμερα οι ανοδικές τάσεις στις τιμές προκύπτουν από μια σταθερή αύξηση στην παγκόσμιο ζήτηση σε συνδυασμό με εμφανείς και διαρκείς - τα τελευταία 4 χρόνια - γεωπολιτικούς κινδύνους (4,4% αύξηση το 2004, 2,7% το 2005, 1%-1,3% το 2006). Και αυτή η διαφοροποίηση που χαρακτηρίζει τη σημερινή κρίση είναι που την κάνει πολύ πιο επικίνδυνη για την οικονομική και οικολογική ισορροπία του πλανήτη. Εν τω μεταξύ, η μετάθεση της διαδικασίας διαμόρφωσης των τιμών του αργού, από τον στενό κύκλο παραγωγών - μεταφορέων - διυλιστηρίων (δηλ. των καταναλωτών) στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων (το 1984 άρχισε η διαπραγμάτευση του πρώτου συμβολαίου ζήτησης πετρελαίου στο ΝΥΜΕΧ στη Ν. Υόρκη και από το 1987 στο ΙΡΕ του Λονδίνου) έχει συμβάλει στη δημιουργία κλίματος κερδοσκοπίας, αφού ο καθορισμός των τιμών δεν γίνεται πλέον αποκλειστικά βάσει των απλών κανόνων προσφοράς - ζήτησης. Διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι η χρηματιστηριακή διαμόρφωση των τιμών προσθέτει ένα καπέλο της τάξης του 5-25% επί των βασικών τιμών, ανάλογα με τη γεωπολιτική συγκυρία.

Επίσης, η βασική διαφοροποίηση μεταξύ των παλαιοτέρων πετρελαϊκών κρίσεων και της σημερινής κατάστασης είναι ότι οι αυξήσεις δεν είναι απότομες αλλά σταδιακές και δεν επιφέρουν κλυδωνισμούς στην παγκόσμια οικονομία ακόμα. Η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη παραμένει σε ικανοποιητικά επίπεδα, γύρω στο 4,8%, ο πληθωρισμός στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι υπό έλεγχο, ενώ η παγκόσμια ζήτηση έχει αποδεχτεί αναπάντεχα ευπροσάρμοστη έως τώρα στις αυξήσεις των διεθνών ενεργειακών τιμών. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι στον μεγαλύτερο καταναλωτή ενέργειας στον κόσμο, τις ΗΠΑ, παρά την κατακόρυφη αύξηση των τιμών της βενζίνης οι καταναλωτικές δαπάνες τα τελευταία τρία χρόνια (2004 - 2006) εμφανίζονται σχετικά υψηλές. Σήμερα η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου φθάνει τα 85 εκατ. βαρέλια τη μέρα, με ζήτηση στα 84,5. Η διεθνής αγορά χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά μικρή δυνατότητα πλεονάζουσας ή εφεδρικής παραγωγής (3%), γεγονός που αναμένεται να επηρεάσει τη μελλοντική διαμόρφωση τιμών σε υψηλά επίπεδα, δηλαδή άνω των 50 δολ. το βαρέλι. Με προβλεπόμενη υψηλή σχετικά παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, η αντίστοιχη ζήτηση για υδρογονάνθρακες αναμένεται και αυτή να κρατηθεί σε υψηλά επίπεδα και η ζήτηση για πετρέλαιο να φθάσει τα 90 εκατ. βαρέλια την ημέρα το 2010 και 121 εκατ. βαρέλια την ημέρα το 2030, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών (λ.χ. ΙΕΑ, CGES). Άρα η εξάρτηση από το πετρέλαιο θα εξακολουθήσει για αρκετά χρόνια ακόμα.Γι' αυτό το θέμα των πετρελαϊκών αποθεμάτων και η εκμετάλλευσή τους έχει μεγάλη σημασία, ακόμα για μια μικρή χώρα όπως η Ελλάδα με ημερήσια κατανάλωση 400.000 βαρέλια/ημέρα, ποσότητα που αναμένεται να αυξηθεί σε 450.000 μέχρι το 2010. Γι' αυτό το βιβλίο του Κώστα Κόλμερ, που αναδεικνύει την υπόθεση του πετρελαίου ως μια βασική συνιστώσα στην οικονομική και εξωτερική πολιτική της χώρας, είναι εξαιρετικά επίκαιρο. Παράλληλα είναι αποκαλυπτικό και διεισδυτικό ως προς τον ρόλο του πετρελαίου στη σύγχρονη οικονομική ιστορία της χώρας μας.Η γεωπολιτική αστάθεια και οι κίνδυνοι, η υψηλή ζήτηση από τις βιομηχανοποιημένες χώρες και η στενότητα που εμφανίζεται στην παραγωγή, αναμένεται να δημιουργήσουν, αργά ή γρήγορα, προβλήματα στην εξασφάλιση προμηθειών πετρελαίου σε αρκετές χώρες. Ήδη πολλές χώρες του Τρίτου Κόσμου αντιμετωπίζουν τέτοια προβλήματα. Η Ελλάδα, ως γνωστόν, εξαρτάται κατά 70% από εισαγωγές υδρογονανθράκων για τις πρωτογενείς ενεργειακές ανάγκες της. Γι' αυτό οι εγχώριες πηγές πετρελαίου έχουν πρωτεύουσα σημασία για την ενεργειακή της ασφάλεια, κάτι που κατάλαβαν αρκετά νωρίς άλλες ευρωπαϊκές χώρες και εγκαίρως προχώρησαν στην αξιοποίηση των κοιτασμάτων τους, λ.χ. Βρετανία, Ολλανδία, Γερμανία, Νορβηγία, Δανία, η οποία σημειωτέον είναι η πλέον αυτόνομη ενεργειακά χώρα της Ευρώπης.

Διαβάστε: Κωνσταντίνου Κόλμερ, Τα πετρέλαια της Ελλάδος, Εκδόσεις Λιβάνη, Αθήνα 2006.

Η Αλβανία ως αποσταθεροποιητικός παράγοντας των Βαλκανίων

Η επικειμένη ανεξαρτητοποίηση του Κοσσυφοπεδίου ανοίγει το κουτί της Πανδώρας για την υλοποίηση των σχεδίων του αλβανικού αλυτρωτισμού και τη δημιουργία της «Μεγάλης Αλβανίας». Τα πολύπαθα Βαλκάνια βυθίζονται στη δίνη του εθνικισμού για ακόμη μια φορά με τη κρίση να πλησιάζει επικίνδυνα τα ελληνικά σύνορα.


Οι τρέχουσες εξελίξεις γύρω από το ζήτημα της ανεξαρτητοποίησης του Κοσσυφοπεδίου αντανακλούν τις αδυναμίες του βαλκανικού υποσυστήματος ασφάλειας που χαρακτηρίζεται από την υιοθέτηση συγκρουσιακών πολιτικών και την αποσταθεροποιητική εμπλοκή εξωβαλκανικών παραγόντων. Η νέα απειλή ανάφλεξης της περιοχής σχετίζεται με τον αλβανικό αλυτρωτισμό που οραματίζεται τη δημιουργία της «Μεγάλης Αλβανίας», τη συνένωση όλων των περιοχών των γειτονικών κρατών όπου κατοικούν αλβανόφωνοι πληθυσμοί (Κοσσυφοπέδιο, νοτιοδυτικές περιοχές Σερβίας και Μαυροβουνίου, δυτική πλευρά της πΓΔΜ) ή θεωρούν ότι τους ανήκουν ιστορικά (περιοχές της βορειοδυτικής Ελλάδας). Το σχέδιο της «Μεγάλης Αλβανίας» προωθείται από τη κυρίαρχη πολιτική ελίτ των Τιράνων, την αλβανική διασπορά, εξτρεμιστές του Κοσσυφοπεδίου αλλά και κύκλους του αμερικανικού πολιτικού κατεστημένου. Όλα πάντως θα κριθούν από το τελικό καθεστώς που θα προκύψει στο Κοσσυφοπέδιο.
Τα βαθύτερα αίτια της σημερινής κατάστασης πρέπει να αναζητηθούν στο ιστορικό υπόβαθρο της περιοχής. Οι Αλβανοί ήταν από τους τελευταίους λαούς που δημιούργησαν δικό τους κράτος σε εδάφη της βαλκανικής χερσονήσου εξαιτίας της καθυστερημένης εθνικής τους αφύπνισης, που εκδηλώθηκε προς τα τέλη του 19ου αιώνα. Το 1878 οι Αλβανοί της Πρισρένης του Κοσσυφοπεδίου ιδρύσαν τον «Αλβανικό Σύνδεσμο» με σκοπό τη προάσπιση των αλβανικών εδαφών και την αυτονόμηση τους έναντι της Υψηλής Πύλης. Η δημιουργία αλβανικού κράτους με την έναρξη του πρώτου Βαλκανικού Πολέμου εξυπηρετούσε ζωτικά συμφέροντα της Ιταλίας και της Αυστροουγγαρίας, οι οποίες και καθόρισαν τα σύνορά του αφήνοντας σκόπιμα έξω από την επικράτειά του αλβανικούς πληθυσμούς, αποτελώντας έτσι μια μόνιμη πηγή αστάθειας για την ευρύτερη περιοχή. Η Ιταλία φοβόταν τον έλεγχο των Στενών του Οτράντο από την Ελλάδα ενώ η Αυστροουγγαρία ήθελε να αποκόψει τη Σερβία από ενδεχόμενη έξοδό της στην Αδριατική. Αντιθέτως, Ρωσία και Γαλλία υποστήριζαν την έξοδο της Σερβίας στην Αδριατική, θεωρώντας ότι ο αλβανικός εθνικισμός ήταν κατασκεύασμα της Βιέννης.
Τελικά με τις ρυθμίσεις του Πρωτοκόλλου του Λονδίνου στις 29 Ιουλίου 1913 αποφασίστηκε η δημιουργία μιας «κυρίαρχης, κληρονομικής και ουδέτερης ηγεμονίας» με την εγγύηση των Μεγάλων Δυνάμεων. Τα σύνορα της Αλβανίας επικυρώθηκαν με το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας αφού καθορίστηκαν με πλημμελή έρευνα χωρίς τη διερεύνηση της εθνικής ταυτότητας των πληθυσμιακών ομάδων που διαβιούσαν στο εσωτερικό της. Η Σερβία αναγκάστηκε να παραχωρήσει τη πόλη της Σκόδρας με αντάλλαγμα το Κοσσυφοπέδιο ενώ η Ελλάδα, μπροστά στη συνδυασμένη αυστροουγγρική και ιταλική αντίδραση, στερήθηκε περιοχές όπου το ελληνορθόδοξο στοιχείο κυριαρχούσε. Ωστόσο το πρόβλημα της χάραξης των συνόρων συνέχιζε να υφίσταται μέχρι το 1925, δημιουργώντας έτσι τις πρώτες σπίθες του αλβανικού αλυτρωτισμού.


Η ΑΛΒΑΝΙΑ ΠΡΟΠΥΡΓΙΟ ΕΞΩΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

Η Αλβανία πέρασε το μεγαλύτερο διάστημα είτε σε απομόνωση είτε σε εξάρτηση με κάποια Μεγάλη Δύναμη που έβλεπε το αλβανικό κράτος ως απαραίτητο προγεφύρωμα για τη διείσδυση στο γεωπολιτικό χώρο των Βαλκάνιων τόσο για τον έλεγχο όσο και για την αποσταθεροποίησή του.
Στις 7 Απριλίου 1939 η Ιταλία αποβίβασε ισχυρά στρατεύματα στην Αλβανία και την κατέλαβε χωρίς αντίσταση. Ως αφορμή για την επίθεση τον Οκτώβριο του 1940 κατά της Ελλάδος, η Ιταλία προέβαλε τη καταπίεση της «μειονότητας των Τσάμηδων». Για άλλη μια φορά η παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων χρησιμοποιούνταν προκειμένου να δικαιολογηθούν αλυτρωτικές πολιτικές. Οι Τσάμηδες, σύμφωνα με την Έκθεση Μικτής Επιτροπής της ΚτΕ του 1923, ήταν μουσουλμάνοι με μητρική γλώσσα τα αλβανικά που είχαν διαφοροποιηθεί από το ντόπιο πληθυσμό και «ως έχων τουρκική καταγωγή και συνείδηση» υπήρχε η δυνατότητα να συμπεριληφθούν στην ανταλλαγή πληθυσμών Ελλάδος-Τουρκίας (συμφωνίες 1923). Η εξαίρεση των Τσάμηδων από τις ανταλλαγές πληθυσμών στα πλαίσια της Συνθήκης της Λωζάννης αποτελεί την αρχή του προβλήματος. Η Αλβανία είχε θέσει εντωμεταξύ με ιταλική υποστήριξη το θέμα των Τσάμηδων στη ΚτΕ προς επίλυση το 1928, λόγω της «κρισίμου κατάστασης» στην οποία είχε περιέλθει η «αλβανική μειονότητα» ενώ είχε προσπαθήσει ανεπιτυχώς να προκαλέσει την ένοπλη εξέγερσή τους. Κατά τη περίοδο της Κατοχής, οι Τσάμηδες διέπραξαν εγκλήματα σε βάρος του ελληνικού πληθυσμού με τη δημιουργία ληστοσυμμοριών. Με τη λήξη του πολέμου οι Τσάμηδες αποχώρησαν μαζί με τα κατοχικά στρατεύματα προς την Αλβανία με πλήθος κλοπιμαίων. Οι μουσουλμάνοι Τσάμηδες δικαστήκαν ερήμην και καταδικάσθηκαν εις θάνατον, στέρηση ιθαγένειας και δήμευση -τυχόν- περιουσίας τους υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου.
Κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το Front National Cilimitar (Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο) που ελεγχόταν από κομμουνιστές κέρδισε με τη βοήθεια γιουγκοσλάβων παρτιζάνων τη πρωτοκαθεδρία στον ανταρτοπόλεμο κατά των δυνάμεων του Άξονα. Ο Εμβέρ Χότζα ανέλαβε την ηγεσία του Αλβανικού Κόμματος Εργατών, στο καταστατικό του οποίου είχε απαλειφθεί ο όρος «κομμουνισμός» ενώ αντιθέτως προβάλλονταν εθνικιστικές διεκδικήσεις μέσω της επίκλησης του ιδανικού της «εθνικής ανεξαρτησίας».
Με την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου, τα Τίρανα σε κατάσταση πλήρους δορυφοριοποίησης από τη γειτονική Γιουγκοσλαβία ήρθαν σε ανοικτή ρήξη με τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας. Οι σχέσεις της επιδεινώθηκαν περαιτέρω με το «επεισόδιο της Κέρκυρας» και το Νοέμβριο του 1946 η Ουάσιγκτον ανακάλεσε τη διπλωματική της αποστολή από την Αλβανία, η οποία ήταν το μοναδικό κράτος της ευρωπαϊκής ηπείρου που απέρριψε το Σχέδιο Μάρσαλ. Το 1949 η Αλβανία εισήλθε σε μια περίοδο σοβιετικής εξάρτησης και με άξονα «τα υγιή μαρξιστικά-λενινιστικά πρότυπα» εξαπέλυσε ανηλεή διωγμό στις θρησκευτικές κοινότητες, αρχικά στη μικρή μειονότητα καθολικών και αργότερα στις πολύ μεγαλύτερες κοινότητες μουσουλμάνων και Ορθόδοξων χριστιανών. Η καταδίκη των σταλινικών πρακτικών από το 20ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ το Φεβρουάριο του 1956 και οι ανησυχίες του αλβανικού καθεστώτος για επικείμενο διαμελισμό της χώρας από τη Γιουγκοσλαβία έστρεψαν το Χότζα στη δημιουργία μετώπου κατά του Τίτο από κοινού με τη Τσεχοσλοβακία και τη Βουλγαρία. Η αμφισβήτηση της πρωτοκαθεδρίας της Μόσχας στο ανατολικό μπλοκ εξόργισε σε τέτοιο βαθμό τον Χρουστσόφ που το Φεβρουάριο του 1956 προέτρεψε τον αλβανικό λαό να ανατρέψει την ηγεσία του. Οι σχέσεις των δύο χωρών έφτασαν στο ναδίρ στις 3 Δεκεμβρίου 1961 με τη διακοπή των μεταξύ τους διπλωματικών σχέσεων. Τα Τίρανα απέλασαν αστραπιαία όλους τους σοβιετικούς συμβούλους, προχώρησαν σε επιστράτευση εφέδρων και έκλεισαν τη ναυτική βάση του Αυλώνα, κατάσχοντας μάλιστα όλο το στρατιωτικό υλικό σοβιετικής προέλευσης που υπήρχε εκεί.
Η Αλβανία έπαυσε να είναι μέλος του Συμφώνου της Βαρσοβίας και στράφηκε προς τη Κίνα για να αμβλύνει το αίσθημα ανασφάλειας από πιθανολογούμενη σοβιετική εισβολή. Η απόφαση όμως της Κίνας να εγκαταλείψει τη στάση απομονωτισμού της και η επίσκεψη Τίτο στο Πεκίνο το 1977, αντιμετωπίστηκε ως απειλή καθώς τα Τίρανα υποστήριζαν ανοιχτά το αίτημα του αλβανικού πληθυσμού του Κοσσυφοπεδίου για τη συνταγματική αναβάθμιση της περιοχής. Έτσι η Αλβανία οδηγήθηκε στην πλήρη απομόνωση μέχρι και τη κατάρρευση του διπολικού συστήματος. Το σκληρότερο ίσως κομμουνιστικό καθεστώς στο κόσμο μετά από μισό αιώνα διακυβέρνησης, έδινε τη θέση του στο χάος και την αναρχία.


ΤΟ ΚΟΣΣΟΒΟ ΚΛΕΙΔΙ ΤΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

Το Κοσσυφοπέδιο είναι το κλειδί των γεωπολιτικών εξελίξεων στα Δυτικά Βαλκάνια καθώς αποτελεί πρωταρχικό στοιχείο της αλβανικής και της σερβικής εθνικής ταυτότητας. Η περιοχή έχει τεράστια ιστορική, πολιτιστική και συναισθηματική σημασία για τους δυο λαούς. Η κρίση της δεκαετίας του 1990 ήταν η συνέπεια της πόλωσης που επέφερε η σύγκρουση δυο αντίπαλων εθνικισμών: του αλβανικού και του σερβικού.
Ο θάνατος του Τίτο το 1980 έδωσε το έναυσμα για τις για τις πρώτες μαζικές διαδηλώσεις υπέρ της αναγνώρισης «Δημοκρατίας του Κοσσυφοπεδίου» που κατεστάλησαν βίαια από τις σερβικές αρχές. Η κατάσταση επιδεινώθηκε ραγδαία το 1990 καθώς η σερβική κυβέρνηση τροποποίησε το σύνταγμα της χώρας, αφαιρώντας τη νομική βάση της αυτονομίας του Κοσσυφοπεδίου. Το Νοέμβριο του 1991 μετά από επεισόδια μεταξύ Σέρβων και Αλβανών συνοριακών φρουρών, τα Τίρανα αναγνωρίσαν επίσημα τη «Δημοκρατία του Κοσσυφοπεδίου» ως κυρίαρχο και ανεξάρτητο κράτος, ελπίζοντας ότι η πρωτοβουλία αυτή θα πίεζε τη διεθνή κοινότητα προς αυτή τη κατεύθυνση. Την κατάσταση εκμεταλλεύτηκε το Δημοκρατικό Κόμμα του Σαλί Μπερίσα για να ανέλθει το 1992 στην εξουσία που διακήρυττε ότι ένας από τους στόχους του κόμματος ήταν ο αγώνας για να πραγματοποιηθεί το μεγάλο όνειρο του αλβανικού έθνους. Αρωγοί σε αυτή τη προσπάθεια του Μπερίσα στάθηκαν οι ιδιαίτερα δραστήριοι απόδημοι Αλβανοί της Ελβετίας, της Γερμανίας και των ΗΠΑ, που διαμόρφωσαν αντισερβικό κλίμα στο εξωτερικό και συγκέντρωσαν χρήματα και οπλισμό για τον επικείμενο «απελευθερωτικό αγώνα». Οι Αλβανοί της διασποράς ήταν οι σημαντικότεροι χρηματοδότες του Μπερίσα και αποτέλεσαν τη βάση στρατολόγησης του UCK, καθώς θεωρούνται οι πλέον σκληροπυρηνικοί εθνικιστές. Στις ΗΠΑ το Εθνικό Αλβανο-αμερικανικό Συμβούλιο (NAAC) διατηρεί στενές σχέσεις με μέλη του Κογκρέσου και υποστήριξε την υποψηφιότητα του Ουέσλεϊ Κλαρκ για το προεδρικό χρίσμα των Δημοκρατικών στις εκλογές του 2004. Τόσο ο στρατηγός Κλαρκ όσο και οι πρώην υπουργοί Εξωτερικών των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ και Μαντλίν Ολμπράιτ υπήρξαν από τους θιασώτες της ΝΑΤΟϊκής επίθεσης κατά της Σερβίας το 1999.
Η πολυεθνική ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ που εγκαταστάθηκε στο Κοσσυφοπέδιο (UNMIK) σύμφωνα με την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας, δεν έχει κατορθώσει μέχρι σήμερα να προστατεύσει αποτελεσματικά το σερβικό πληθυσμό ούτε να πατάξει το οργανωμένο έγκλημα. Κάτω από τα απαθή βλέμματα των δυνάμεων της UNMIK και της KFOR, το Κοσσυφοπέδιο έχει μετατραπεί σε μια «μαύρη τρύπα» στην καρδιά της βαλκανικής χερσονήσου όπου ανθεί το εμπόριο ναρκωτικών και όπλων. Η αλβανική μαφία είναι τόσο ισχυρή που θεωρείται ότι έχει διαφθείρει αρκετά στελέχη της UNMIK ενώ αποτελεί και βασικό χρηματοδότη του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού (ΑΝΑ). Σκοπός της εγκληματικής και εξτρεμιστικής αυτής οργάνωσης, όπως έχει χαρακτηριστεί επίσημα από το State Department, είναι «η δημιουργία αλβανικού κράτους για όλους τους Αλβανούς» στους πέντε τομείς ενδιαφέροντος: τη κοιλάδα του Πρέσεβο (νότια Σερβία), το Μαυροβούνιο, τη πΓΔΜ, το Κοσσυφοπέδιο και την Ελλάδα. Ο ΑΝΑ ιδρύθηκε στα τέλη του 1999 με το βασικό του πυρήνα να αποτελείται από εμπειροπόλεμα πρώην στελέχη του UCK. Το στρατηγείο του μεταφέρθηκε από τη βόρειο Αλβανία στο Κοσσυφοπέδιο όπου παρέχεται μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων.


Η ΑΠΕΙΛΗ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΤΗΣ ΠΓΔΜ

Η πΓΔΜ έφθασε στα πρόθυρα του διαμελισμού δέκα χρόνια μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της (1991) από τη δράση Αλβανών εθνικιστών. Η αλβανική μειονότητα της χώρας, φανατικά πιστή στο Ισλάμ και στο όραμα της «Μεγάλης Αλβανίας», προσπάθησε να επιτύχει την αυτονόμηση των περιοχών της, θέτοντας εξαρχής αιτήματα στη κυβέρνηση των Σκοπίων όπως αναγνώριση και χρηματοδότηση του Πανεπιστημίου του Τέτοβου, αναγνώριση ως ισότιμης της αλβανικής γλώσσας και εκπροσώπηση των Αλβανών στις δημόσιες υπηρεσίες και τις ένοπλες δυνάμεις καθώς και το δικαίωμα ανάρτησης αλβανικών σημαιών. Το Φεβρουάριο του 1997 εκλέχτηκε στη πόλη του Τέτοβου ο πρώτος Αλβανός δήμαρχος, ο Αλαϊντίν Ντεμίρι, ο οποίος προεκλογικά διεκήρυττε ότι «με αλβανικό αίμα και ισλαμικό πνεύμα, το Τέτοβο ανήκει στους Αλβανούς» . Τα μεγάλα κύματα προσφύγων από το γειτονικό Κοσσυφοπέδιο που κατέφυγαν στη πΓΔΜ το 1999 ενίσχυσαν την αλβανική μειονότητα της χώρας, που αποτελούσε ήδη το 23% του πληθυσμού.
Στις αρχές του 2001 ξέσπασαν οι πρώτες συγκρούσεις Αλβανών ανταρτών του ΑΝΑ με τις δυνάμεις ασφαλείας της πΓΔΜ. Ο ηγέτης του ακραίου Δημοκρατικού Κόμματος Αλβανών (DPA) Άρμπεν Τζαφέρι δε δίστασε να αποκαλύψει ότι όλα τα αλβανικά πολιτικά κόμματα στα Σκόπια και το Κόσσοβο έχουν κοινή στρατηγική για το «αλβανικό ζήτημα»: ανεξαρτησία για το Κοσσυφοπέδιο και αυτονομία για τις αλβανόφωνες δυτικές περιοχές της πΓΔΜ. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση των ένοπλων Αλβανών ήταν ανεπιτυχείς και ουσιαστικά, η διάλυση των Σκοπίων αποφεύχθηκε ύστερα από τις διεθνείς πιέσεις και ιδιαίτερα από την παρέμβαση των ΗΠΑ υπέρ του απαραβίαστου των συνόρων και της εδαφικής ακεραιότητας της πΓΔΜ. Παρά την αποστολή διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης για τον αφοπλισμό των ανταρτών, οι Αλβανοί κατάφεραν να διατηρήσουν τον οπλισμό τους. Η κυβέρνηση των Σκοπίων, αν και θέλησε να κηρύξει τη χώρα σε κατάσταση πολέμου, αποδέχθηκε μετά από πιέσεις της διεθνούς κοινότητας τη συγκρότηση οικουμενικής κυβέρνησης με τη συμμετοχή των δυο μεγαλύτερων αλβανικών κομμάτων και αποστολή τη διεξαγωγή διαλόγου για την επίλυση των προβλημάτων των μειονοτήτων.
Οι διαπραγματεύσεις των δυο πλευρών κατέληξαν στην υπογραφή της Συμφωνίας της Αχρίδας το Σεπτέμβριο του 2001, η οποία σηματοδότησε το τέλος της πΓΔΜ ως ενιαίου εθνικού κράτους. Επί της ουσίας, η πΓΔΜ απέκτησε ένα ιδιότυπο καθεστώς συνομοσπονδίας και ένας νέος γύρος ένοπλης αντιπαράθεσης είναι ορατός. Ο αποκλεισμός των αλβανοφώνων από τη νέα κυβέρνηση που προέκυψε από τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές απειλεί με νέα κρίση τα Σκόπια. Το μέλλον της χώρας παραμένει αβέβαιο και θα εξαρτηθεί από το τελικό καθεστώς που θα προκύψει στο Κοσσυφοπέδιο.


Η ΕΜΠΛΟΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Η Τουρκία επιδεικνύει έντονο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στην Αλβανία και επιχειρεί μέσω αυτής διείσδυση στα Βαλκάνια σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο. Η αλβανο-τουρκική προσέγγιση μπορεί να αποδοθεί σε μια σειρά κοινών θέσεων σε ζήτημα που αφορούν στις εξελίξεις στη νοτιοανατολική Ευρώπη, όπως η κοινή θέση στο θέμα του Κόσσοβου, η ιστορική αντιπαλότητα με Ελλάδα και Σερβία και οι θρησκευτικοί δεσμοί μεταξύ δύο μουσουλμανικών κρατών. Η Άγκυρα υποστηρίζει την ύπαρξη μειονότητας στο Κόσσοβο τουλάχιστον 60.000 τουρκόφωνων μέσω της «Δημοκρατικής Ένωσης Τούρκων του Κοσσυφοπεδίου», η οποία διεκδικεί την αναγνώριση της τουρκική ως τρίτης επίσημης γλώσσας στην περιοχή.
Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Ντεμιρέλ επισκέφθηκε το 1992 τα Τίρανα για την υπογραφή συμφώνου φιλίας και συνεργασίας που περιελάμβανε οικονομική συνεργασία μέσω τουρκικών επενδύσεων στη χώρα καθώς και υποτροφίες για τις σπουδές Αλβανών αξιωματικών στις στρατιωτικές ακαδημίες της Τουρκίας. Με αρωγή της Τουρκίας τα Τίρανα συμμετείχαν σε συνέδριο κορυφής της Παρευξεινίου Συμφωνίας και κατέστησαν πλήρες μέλος της Ισλαμικής Διάσκεψης. Το 1993 το Δημοκρατικό Κόμμα του Μπερίσα ενισχύθηκε οικονομικά από τη τότε πρωθυπουργό της Τουρκίας Τσιλέρ, οπότε και φημολογείται η διείσδυση της τουρκικής μαφίας σε αλβανικό έδαφος με κύριες δραστηριότητες τις παρατράπεζες και το λαθρεμπόριο ναρκωτικών.
Το 1994 υπογράφηκε στην Άγκυρα αμυντική συμφωνία βάσει της οποίας «σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης από τρίτη χώρα τα δύο μέρη θα καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια προς ανάσχεση όλων των συνεπειών που αυτή θα δημιουργήσει επωφελούμενοι και από τις δυνατότητες που παρέχονται από τους διεθνείς οργανισμούς», ενώ παράλληλα τέθηκαν οι βάσεις για συνεργασία σε επίπεδο μυστικών υπηρεσιών. Οι επιθέσεις αλβανικών συμμοριών στη Κέρκυρα τα έτη 1996 και 1997 αποκάλυψαν τις διασυνδέσεις της τουρκικής ΜΙΤ με την αλβανική μαφία. Η Αλβανία χρησιμοποιήθηκε μεταξύ άλλων ως πύλη εισόδου για διοχέτευση ναρκωτικών και πλαστών χαρτονομισμάτων που εκδίδονται στη Τουρκία. Η συνεργασία επεκτάθηκε και στο τομέα της παιδείας με τη λειτουργία τουρκικού κολλεγίου, του μοναδικού ιδιωτικού εκπαιδευτικού ιδρύματος στην Αλβανία μέχρι εκείνη τη περίοδο, όπου διδάσκεται η τουρκική γλώσσα με πλαίσιο λειτουργίας τον ισλαμικό νόμο (Saryah). Το ίδιο διάστημα η αλβανική κυβέρνηση αρνείτο να επιτρέψει τη δημιουργία ιδιωτικών ελληνικών σχολείων.
Κατά τη διάρκεια της κρίσης του Κοσσυφοπεδίου το 1999, η Άγκυρα υιοθέτησε πλήρως τις αλβανικές θέσεις για την περιοχή και συμμετείχε στις πολεμικές αποστολές του ΝΑΤΟ κατά της Γιουγκοσλαβίας με αριθμό μαχητικών αεροσκαφών. Το 2000 εγκαινιάστηκε παρουσία του Τούρκου Α/ΓΕΕΘΑ Κιβρίκογλου και του υπουργού Άμυνας Τσακμάκογλου η μεγάλη ναυτική βάση της Πανόρμου, η οποία ολοκληρώθηκε με δαπάνη και τεχνική βοήθεια από τη Τουρκία και έχει δυνατότητες ελλιμενισμού μεγάλου αριθμού πλοίων, κέντρου εκπαίδευσης και ναυπηγείου, ολοκληρώνοντας έτσι τη στρατηγική προσέγγιση της Αλβανίας.


ΑΣΥΜΜΕΤΡΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Οι διμερείς σχέσεις Ελλάδας-Αλβανίας εξακολουθούν να σκιάζονται από προβλήματα με κυριότερο σημείο τριβής το ζήτημα της Βορείου Ηπείρου με τη συνεχιζόμενη καταπίεση των δικαιωμάτων της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας και τη καταστροφή της πολιτιστικής της κληρονομιάς. Ως αντίβαρο, τα Τίρανα προωθούν τη προπαγάνδα περί Τσαμουριάς και ενισχύουν τους εξτρεμιστές που οραματίζονται τη «Μεγάλη Αλβανία» με σύνορα μέχρι τη Πρέβεζα. Η ψήφιση νόμου από την Αλβανική Βουλή, σύμφωνα με τον οποίον ορίζεται η 28η Ιουνίου ως «Ημέρα Γενοκτονίας των Τσάμηδων από τους Έλληνες», επισημοποίησε τις διεκδικήσεις σε βάρος της Ελλάδος. Οι φήμες περί δημιουργίας «Απελευθερωτικού Στρατού Τσαμουριάς» (Ushtria Clirimtare e Camerise/UCC) το 1999 επιβεβαιωθήκαν από αναφορές της ΕΥΠ που είδαν το φως της δημοσιότητας. Σύμφωνα με αυτές, έχουν σχηματιστεί ολιγομελείς πυρήνες κυρίως στη βόρειο Ελλάδα, με σκοπό τη διεξαγωγή ανταρτοπόλεμου και δολιοφθορών. Ο οπλισμός τους φυλάσσεται σε κρύπτες που βρίσκονται διασπαρμένες σε όλη την επικράτεια ενώ βασική δεξαμενή στρατολόγησης θεωρούνται φανατικοί Αλβανοί που διαμένουν παράνομα στην Ελλάδα. Τα σενάρια που εμφανίστηκαν στο διεθνή Τύπο και ήθελαν τον UCC να αναλαμβάνει δράση κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 αποτέλεσαν το αποκορύφωμα της μαύρης προπαγάνδας περί «καταπίεσης των Τσάμηδων».
Τα εγκληματικά δίκτυα και η λαθρομετανάστευση που ευνοούνται από τον ελλιπή διασυνοριακό έλεγχο δεν είναι οι μόνες ασύμμετρες απειλές που αντιμετωπίζει η Ελλάδα στα βόρεια σύνορά της. Η δράση ισλαμικών οργανώσεων εξαπλώνεται στο βαλκανικό χώρο με την ανέγερση τζαμιών, ισλαμικών σχολείων και ιδρυμάτων, κυρίως με σαουδαραβικά κεφαλαία. Το καθεστώς Μπερίσα διαμόρφωσε τις συνθήκες για τη μετατροπή της γειτονικής Αλβανίας από το πρώτο αθεϊστικό κράτος του κόσμου σε ορμητήριο του ισλαμικής τρομοκρατίας. Η ένταξη της χώρας στην Ισλαμική Διάσκεψη, η χορήγηση της αλβανικής υπηκοότητας σε πολλούς Άραβες φονταμενταλιστές και η παρουσία αρκετών εξ’αυτών στις τάξεις του UCK κατά τη κρίση του Κοσσυφοπεδίου το 1999 δεν αφήνουν περιθώρια για εφησυχασμό. Είναι γνωστό άλλωστε ότι ο Μπιν Λάντεν έχει επισκεφθεί την Αλβανία το 1994, ιδρύοντας μάλιστα και τράπεζα μέσω της οποίας χρηματοδοτούσε οργανώσεις-βιτρίνες για τη στρατολόγηση φανατικών οπαδών. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές μετά την 11η Σεπτεμβρίου, βάσεις εκπαίδευσης ισλαμιστών τρομοκρατών έχουν εντοπιστεί σε Βοσνία και Κοσσυφοπέδιο.
Παράλληλα δε πρέπει να αποκλείεται το ενδεχόμενο της κατάρρευσης του αλβανικού κράτους, όπως συνέβη το 1997 με τη γνωστή απάτη των «πυραμίδων». Η αλβανική κοινωνία διχάστηκε βαθιά και λίγο έλειψε να ξεσπάσει εμφύλιος πόλεμος μεταξύ Βορρά-Νότου, με τον Μπερίσα να υπαινίσσεται ότι η ελληνική μειονότητα ήταν υπεύθυνη για τη κατάσταση αναρχίας που επικρατούσε. Οι αναταραχές ήταν τόσο εκτεταμένες όπου σύμφωνα με δήλωση του αρχηγού των αλβανικών ενόπλων δυνάμεων τον Οκτώβριο του 1997 (επί σοσιαλιστικής κυβέρνησης Νάνο), το προηγούμενο καθεστώς Μπερίσα σχεδίαζε να ρίξει από αεροπλάνα χημικά όπλα για να καταστείλει την εξέγερση στο Νότο! Η Αλβανία διατηρούσε μεγάλη ποσότητα χημικών όπλων παρά την υπογραφή της συνθήκης για τη μη διάδοση τους το 1994, επιβεβαιώνοντας έτσι τις αναφορές ότι μαζί με τη λεηλασία των αποθηκών οπλισμού του αλβανικού στρατού, είχαν κλαπεί και χημικά όπλα.
Η κύρια απειλή ωστόσο προέρχεται από το δημογραφικό δυναμισμό των Αλβανών. Συγκριτικά με τους κατοίκους της Αλβανίας που υπολογίζονται σήμερα σε 3,5 εκατομμύρια, οι Αλβανοί του Κοσσυφοπεδίου παρουσιάζουν εκρηκτικό ρυθμό αύξησης. Ο αλβανικός πληθυσμός των Βαλκανίων εκτιμάται σήμερα σε 5,5-6 εκατομμύρια και το 2050 αναμένεται φτάσει τα 8 εκατ., ισορροπώντας έτσι τους υπολοίπους βαλκανικούς λαούς (Ελλάδα, Σερβία, Βουλγαρία). Ο συνδυασμός του δημογραφικού καλπασμού των Αλβανών και της πληθυσμιακής συρρίκνωσης των σλαβικών πληθυσμών αποτελεί το σημαντικότερο όπλο για τη δημιουργία της «Μεγάλης Αλβανίας». Οι δηλώσεις Μπερίσα το Νοέμβριο του 2005, σύμφωνα με τις οποίες πρέπει να ανακηρυχθούν σε «εθνικές μειονότητες» όλες οι αλβανικές κοινότητες μεταναστών που ζουν σε γειτονικά κράτη, δείχνουν τη κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η Αλβανία στο εγγύς μέλλον.



ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Αλβανία, ένα κράτος που από τη δημιουργία του αποτελούσε προπύργιο εξωβαλκανικών συμφερόντων (buffer-state), εισέρχεται στη τελευταία φάση της εθνικής της ολοκλήρωσης, απειλώντας με νέα αποσταθεροποίηση τη Χερσόνησο του Αίμου. Παρά τις εξαγγελίες για ενσωμάτωση στις ευρωατλαντικές δομές, ο εθνικισμός φαίνεται ανίκανος να αντικατασταθεί από πολιτικά και οικονομικά ανταλλάγματα που ευαγγελίζονται οι ελίτ. Η Ελλάδα θα πρέπει να διασφαλίσει την ακεραιότητα της πΓΔΜ για να αποτραπεί ο επιζήμιος για τα εθνικά της συμφέροντα διαμελισμός προς όφελος της Αλβανίας και της Βουλγαρίας και να στηρίξει την αναβάθμιση της Σερβίας στους βαλκανικούς συσχετισμούς. Το αβέβαιο μέλλον της περιοχής πρέπει να βρει την Ελλάδα έτοιμη και αποφασισμένη να προασπίσει με κάθε μέσο τα εθνικά της συμφέροντα και κυρίως τον Ελληνισμό της Βορείου Ηπείρου.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

(1) Κωφός Ευάγγελος: Το Κοσσυφοπέδιο και η αλβανική ολοκλήρωση, Παπαζήσης, Αθήνα, 1998.
(2) Costa Nicolas: Albania - α European enigma, Columbia University Press, New York, 1995.
(3) Vickers Miranda, Pettifer James: Albania - From Anarchy to a Balkan Identity, Hurst & Company, London, 1997.
(4) Kola Paulin: The Myth of Greater Albania, New York University Press, New York, 2003.

(Το άρθρο δημοσιεύθηκε σε περιοδικό του αμυντικού Τύπου το Δεκέμβριο του 2006).

Κλιμάκωση των παραβιάσεων στο Αιγαίο

Χθες, στο Αιγαίο μπήκαν 16 τουρκικά F-16 χωρίς να υποβάλουν σχέδια πτήσης. Τα τουρκικά μαχητικά παραβίασαν πέντε φορές τον εθνικό εναέριο χώρο και σημειώθηκε μία αερομαχία. Έξι από τα τουρκικά F-16 ήταν οπλισμένα.
«Παρακολουθούμε άγρυπνα όλες τις κινήσεις της γείτονος» δήλωσε χθες ο υπουργός Άμυνας Ε. Μεϊμαράκης όταν ρωτήθηκε στα Ιωάννινα για τις αντιδράσεις της Τουρκίας σε σχέση με τις έρευνες της Κύπρου για πετρέλαιο. Ο κ. Μεϊμαράκης είπε ότι η Αθήνα αναλύει όλες τις κινήσεις της Άγκυρας «και έχουμε πάντα τα εναλλακτικά προληπτικά σενάρια, τα οποία εύχομαι ποτέ να μη χρειαστεί να ακολουθήσουμε». Με αφορμή δε την παρέλαση που παρακολούθησε μαζί με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κ. Παπούλια, τόνισε ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις «δίνουν το μήνυμα σε όλους ότι η Ελλάδα διαθέτει την αποτρεπτική εκείνη δύναμη αλλά και το ακμαιότατο ηθικό, ώστε να υπερασπιστεί τα δίκαιά της και να αισθάνονται ασφαλείς όχι μόνον όλοι οι Έλληνες αλλά και οι επισκέπτες της χώρας μας».

Θεωρία Ανταρτοπολέμου

Το ΝΑΤΟ ορίζει τον ανταρτοπόλεμο ως «στρατιωτικές και παραστρατιωτικές επιχειρήσεις που διεξάγονται σε κατεχόμενες από τον εχθρό ή και σε εχθρικές περιοχές από άτακτες, βασικά ντόπιες δυνάμεις». Η διαφορά ανάμεσα στον ανταρτοπόλεμο και την τρομοκρατία είναι ότι ο ανταρτοπόλεμος προσπαθεί να πλήξει τις ένοπλες δυνάμεις και τα σώματα ασφαλείας του αντιπάλου ως σύνολο, με τελικό στόχο την κατοχή του επίμαχου εδάφους, ενώ η τρομοκρατία συνίσταται σε μεμονωμένα χτυπήματα που σε μεγάλο βαθμό στρέφονται εναντίον μη στρατιωτικών στόχων και δεν συνδυάζονται άμεσα με προσπάθεια κατοχής εδάφους.
Όσον αφορά τα χαρακτηριστικά του ανταρτοπολέμου, ο Τσε Γκεβάρα υποστηρίζει ότι πρόκειται για μια μορφή πολέμου και επομένως έχει τα βασικά χαρακτηριστικά του τελευταίου (υποταγή στον πολιτικό σκοπό, αυξημένη σημασία της τριβής και της τύχης, καίριος ρόλος του στρατιωτικού διοιηκητή κλπ.). Το κυριότερο όμως χαρακτηριστικό είναι ότι πρόκειται για έναν πόλεμο χωρίς σταθερές. Το έμψυχο υλικό είναι μαζεμένο στην τύχη, ενώ η δομή και η πειθαρχία είναι υποτυπώδεις. Ένα άλλο χαρακτηριστικό του ανταρτοπολέμου είναι οι περιορισμένοι πόροι των δυνάμεων που τον διεξάγουν. Στον ανταρτοπόλεμο κατέφευγαν ανέκαθεν αυτοί που ήξεραν ότι δεν μπορούσαν να κερδίσουν έναν συμβατικό πόλεμο. Επίσης πρωταρχικός στόχος των ανταρτών είναι η επιβίωση. Μάχη δίνουν μόνο αν η επιτυχία είναι εξασφαλισμένη, αν υπάρχει κέρδος σε εφόδια και αν οι απώλειες είναι λίγες. Σημαντικό ρόλο όμως παίζει και η μορφολογία του εδάφους και η καλή γνώση του εδάφους από τους μαχητές. Από τα διάφορα είδη εδάφους, είναι γνωστό ότι οι ορεινοί όγκοι, οι ζούγκλες και τα δάση ευνοούν τον ανταρτοπόλεμο. Το ίδιο όμως ισχύει και για τις ελώδεις περιοχές. Ακόμα για την επιτυχία ενός αντάρτικου κινήματος η υποστήριξη του πληθυσμού θεωρείται αναγκαίος όρος, δηλαδή οι αντάρτες χρειάζονται την λαϊκή υποστήριξη.
Η στρατηγική του ανταρτοπολέμου συνίσταται στην αποκέντρωση δυνάμεως. Οι αντάρτες έχουν την ικανότητα να βρίσκονται πανταχού παρόντες. Οι αντάρτικες δυνάμεις συγκεντρώνονται στα πλαίσια συγκεκριμένων επιχειρήσεων, αλλά η συγκέντρωση αυτή καλύπτει περιορισμένο χώρο και γίνεται για περιορισμένο χρόνο. Σε επιχειρησιακό επίπεδο, ο ανταρτοπόλεμος χαρακτηρίζεται από έμφαση στην ευκινησία, τον αιφνιδιασμό και τη νυχτερινή δράση, ιδίως όταν το έδαφος είναι δυσμενές για τους αντάρτες. Τέλος, η συνηθέστερη μορφή τακτικών επιχειρήσεων του ανταρτοπολέμου είναι η ενέδρα.
Όσον αφορά τις διάφορες θεωρητικές προσεγγίσεις σχετικά με την διεξαγωγή και την αντιμετώπιση του ανταρτοπολέμου, πρώτα εξετάζεται η περίπτωση του συνταγματάρχη του τσαρικού στρατού Ντένις Νταβίντοφ. Το βασικό επιχείρημα του Νταβίντοφ είναι ότι η αυξημένη εξάρτηση των σύγχρονων στρατών από την επιμελητεία αυξάνει την αποτελεσματικότητα του ανταρτοπολέμου. Στην συνέχεια εξετάζεται ο Κλαούζεβιτς που ασχολήθηκε με τον ανταρτοπόλεμο που εμφανίζεται ως κίνημα αντίστασης του πληθυσμού μιας χώρας σε εχθρική εισβολή. Σύμφωνα με τον Κλαούζεβιτς για να είναι αποτελεσματική μια γενική λαϊκή εξέγερση, θα πρέπει να πληρούνται πέντε προϋποθέσεις: α) ο πόλεμος να διεξάγεται στο εσωτερικό της χώρας, β) να μην τελειώνει με ένα μοναδικό πλήγμα, γ) το θέατρο επιχειρήσεων να είναι σχετικά μεγάλο, δ) ο εθνικός χαρακτήρας να ταιριάζει αυτό το είδος του πολέμου, ε) το έδαφος να είναι δύσβατο λόγω βουνών, δασών κλπ. Άλλος ένας θεωρητικός που ασχολήθηκε με τον ανταρτοπόλεμο είναι ο Λίντελ Χαρτ, ο οποίος υποστήριξε ότι η καταφυγή στον ανταρτοπόλεμο είναι ένας ιδεώδης τρόπος για να ξεπεραστεί το πυρηνικό αδιέξοδο, δηλαδή ο ανταρτοπόλεμος αποτελεί ίσως τον καλύτερο τρόπο χρήσης βίας για την επίτευξη πολιτικών στόχων.
Σχετικά με το αν χρειάζεται μακρά προπαρασκευή πριν την έναρξη του ανταρτοπολέμου, ο γνωστότερος οπαδός της είναι ο Μάο Τσε Τουνγκ, ο οποίος είδε τον ανταρτοπόλεμο ως επαναστατικό εργαλείο που θα μπορούσε αν επιφέρει την ανατροπή της κατεστημένης τάξης. Ο Τσε Γκεβάρα επηρεάστηκε και αυτός από τον Μάο αλλά σε αντίθεση με αυτόν πίστευε ότι μια επανάσταση μπορούσε να ξεκινήσει χωρίς εκτεταμένη προετοιμασία. Η αποτυχία των κινημάτων που ακολουθούσαν την προσέγγιση του Γκεβάρα, οδήγησε στη διατύπωση της θεωρίας του αντάρτικου των πόλεων από τον Βραζιλιάνο Κάρλος Μαριγκέλα. Ουσιαστικά η θεωρία αυτή συνίσταται στην υιοθέτηση του δόγματος της «εστίας», αλλά με το κέντρο του επαναστατικού αγώνα να μεταφέρεται στις πόλεις. Επιδίωξη των ανταρτών ήταν η αύξηση της κρατικής καταστολής προκειμένου να γενικευθεί η λαϊκή αντίδραση στο καθεστώς και να εκδηλωθεί γενική εξέγερση.
Ένα από τα αποτελεσματικότερα δόγματα αντιμετώπισης του ανταρτοπολέμου προέρχεται από τους Ρωμαίους. Οι Ρωμαίοι όταν αντιμετώπιζαν έναν ανταρτοπόλεμο φρόντιζαν να διατηρούν υπό τον έλεγχό τους τις καλύτερες περιοχές της χώρας, δίνοντας στους κατοίκους των περιοχών αυτών την επιλογή μεταξύ μιας σχετικά ομαλής ζωής υπό ρωμαϊκή κυριαρχία ή βέβαιιου θανάτου. Άλλος τρόπος αντιμετώπισης, σύμφωνα με τον σοβιετικό στρατάρχη Τουχατσέφσκι ήταν η χρήση της καταστολής με τη μορφή εκτοπίσεων καθώς και των αμοιβών παράλληλα με την καθιέρωση της συλλογικής ευθύνης των κατοίκων των διαφόρων οικισμών. Η βρετανική προσέγγιση για την αντιμετώπιση του ανταρτοπολέμου χαρακτηρίζεται από μεγάλο χρονικό ορίζοντα, έμφαση στην πολιτική προσπάθεια και λιγότερο στην ήττα των ανταρτών στο πεδίο της μάχης και περιορισμένη χρήση βίας από την αστυνομία. Το γαλλικό δόγμα αναφέρεται στην αντιμετώπιση κινημάτων με επαναστατική ιδεολογία. Στα πλαίσια αυτά η αντιπαράθεση της κυβέρνησης με τους επαναστάτες αντιμετωπίζεται ως μια πάλη του Καλού με το Κακό.
Όσον αφορά την τυπολογία των ανταρτοπολέμων, μπορεί να γίνει διάκριση μεταξύ ανταρτοπολέμου που διεξάγεται ανάμεσα σε αντάρτες και συμβατικές δυνάμεις και εκείνου μεταξύ αμιγώς αντάρτικων δυνάμεων. Στην περίπτωση που οι αντάρτες μάχονται εναντίον συμβατικών δυνάμεων μπορεί να γίνει διάκριση ανάλογα με το εάν ο πόλεμος είναι διεθνής ή εσωτερικός. Τέλος στην περίπτωση όπου οι αντάρτες αντιμετωπίζουν συμβατικές δυνάμεις γηγενών αντιπάλων μπορεί να γίνει διάκριση ανάλογα με το εάν οι αντίπαλοι αυτοί είναι αλλοεθνείς ή ομοεθνείς.
Σχετικά με την αποδοτικότητα του ανταρτοπολέμου, ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι δεν αποτελεί από μόνος του υψηλή στρατηγική και η επιτυχία του εξαρτάται από τον συντονισμό του με τις άλλες πτυχές της στρατηγικής. Τέλος όσον αφορά το μέλλον του ανταρτοπολέμου, σύμφωνα με τον συγγραφέα, οι μέθοδοι των ανταρτών θα παραμείνουν βασικά οι ίδιες, αλλά θα υπάρξουν και προσαρμογές στις τεχνολογικές εξελίξεις. Η αύξηση της αστικοποίησης του πληθυσμού θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη καταφυγή στην τρομοκρατία, αλλά καθώς ο ανταρτοπόλεμος είναι πολιτικά αποτελεσματικότερος, τα σημαντικότερα κινήματα αναμένεται να χρησιμοποιήσουν έναν συνδυασμό και των δύο μεθόδων.

Διαβάστε: Sun Zu, "Η Τέχνη του Πολέμου", Βάνιας, Θεσσαλονίκη 1995.

Έντονες πιέσεις από το ΝΑΤΟ για το επίπεδο της ελληνικής συνεισφοράς

Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης διαβούλευσης στο ΝΑΤΟ για τους καταλόγους εθνικής συνεισφοράς η ελληνική αντιπροσωπεία αντιμετώπισε τον έντονο σχολιασμό από τους αντιπροσώπους της Βρετανίας και της Δανίας.
Ο λόγος είναι η δυσανάλογα χαμηλή διάθεση δυνάμεων στη Συμμαχία σε σχέση με την υφιστάμενη δομή δυνάμεων αλλά και τη δέσμευση για διάθεση ποσοστού 8% επί του επαγγελματικού προσωπικού για συμμαχικές επιχειρήσεις. Υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας στο παρελθόν έχει δεσμευτεί για τη διάθεση δυνάμεων σε ποσοστό μέχρι 8% επί των επαγγελματιών που υπηρετούν (περίπου 50.000 άτομα), υποστηρίζοντας ότι η ισχύουσα νομοθεσία δεν επιτρέπει την ανάπτυξη στρατεύσιμων. Το συμβάν αποτελεί ένα ακόμη «επεισόδιο» στο σίριαλ αναζήτησης δυνάμεων από τις χώρες-μέλη ώστε να καλυφθούν οι εξαιρετικά πιεστικές ανάγκες. Όπως όμως είναι φυσικό ο συνδυασμός υψηλού οικονομικού κόστους και επικινδυνότητας καθιστά όλες σχεδόν τις χώρες εξαιρετικά διστακτικές στη διάθεση περαιτέρω δυνάμεων. Ειδικότερα για τη χώρα μας οι διατιθέμενες σήμερα δυνάμεις ανέρχονται σε περίπου 2,1% γεγονός που οδηγεί τη Συμμαχία στην υποβολή όλο και εντονότερων αιτημάτων για διάθεση περαιτέρω δυνάμεων. Μάλιστα στην προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η ευρηματικότητα που έχουν επιδείξει στο παρελθόν οι αρμόδιοι φορείς του ΓΕΕΘΑ φέτος για πρώτη φορά στις οδηγίες σύνταξης των καταλόγων εθνικής συνεισφοράς (country chapter) αναφερόταν ρητώς ότι θα πρέπει να εξαιρεθούν δυνάμεις που μετέχουν σε ειρηνευτικές αποστολές και είναι μόνιμα ανεπτυγμένες. Σε περίπτωση που δεν έγινε αντιληπτό η υπόμνηση αφορά τη δύναμης 950 ατόμων Ελληνική Δύναμη Κύπρου (ΕΛΔΥΚ) την οποία το ΓΕΕΘΑ πάντα συμπεριλάμβανε στις διατιθέμενες δυνάμεις.

Πρόβα πολέμου για Ιράν

ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΕΙΔΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ "ΠΑΡΟΝ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ" (18/02/2007) ΟΤΙ ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΑΧΗΤΙΚΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛ ΠΑΡΑΒΙΑΣΕ ΤΟ FIR ΑΘΗΝΩΝ:

ΣΥΝΕΛΗΦΘΗ ΤΥΦΛΗ Η ΑΕΡΑΜΥΝΑ ΜΑΣ

Τελικά αυτή η προκλητική όσο και αυθαίρετη με έντονα στοιχεία επιδρομής πρόκληση των ισραηλινών πολεμικών αεροσκαφών στο Αιγαίο στις 6 Φλεβάρη, που αντιμετωπίστηκε απ' το ελληνικό υπουργείο Άμυνας με παράξενα (;) «χαλαρό» τρόπο, δεν αποτελούσε απλώς μια «άσκηση»-πρόκληση σε βάρος κυριαρχικών δικαιωμάτων μιας χώρας, εν προκειμένω της Ελλάδας. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του «Π», αυτή η ακόμα και ιμπεριαλιστική ισραηλινή επιδρομή είχε στόχο:

- Αποτελούσε «άσκηση» ετοιμότητας και σχεδιασμού μελλοντικής επιδρομής κατά του Ιράν!

Η πηγή η οποία μας έκανε αυτήν την αποκάλυψη, πηγή σοβαρή και απόλυτα έγκυρη, μας επεσήμανε το εξής σοβαρότατο:

- Όση είναι η απόσταση απ' το Ισραήλ μέχρι την Κάρπαθο (ως εκεί έφτασαν τα ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη διασχίζοντας το FIR της Κύπρου και «τρυπώντας» το ελληνικό FIR) άλλη τόση περίπου είναι η απόσταση μεταξύ Ισραήλ -Ιράν. Οπότε εύλογη η εκτίμηση που δεν αποτελεί μόνο εκτίμηση αλλά και σχετική πληροφόρηση ότι αυτή η «πειρατική» πτήση στην ουσία αποτέλεσε και πρόβα τζενεράλε επικείμενης αεροπορικής επιδρομής κατά του… «άξονα του κακού», σύμφωνα με την εκτίμηση Αμερικανών και Ισραηλινών και των συμμάχων τους, οψέποτε αυτό κριθεί αναγκαίο για την προώθηση των γεωπολιτικών συμφερόντων τους… Αλλά το όλο ζήτημα έχει κι άλλες προεκτάσεις τις οποίες σήμερα αποκαλύπτουμε. Συγκεκριμένα και σύμφωνα με απόλυτα ασφαλείς πληροφορίες μας, τα ισραηλινά αεροσκάφη τα οποία πειρατικά επέδραμαν στον ελληνικό εναέριο χώρο δεν ήταν 27, όπως αναφέρθηκε σε σχετικά δημοσιεύματα, αλλά τελικά ήσαν πάνω από 50-60! Μάλιστα η πηγή που μας έκανε αυτήν την αποκάλυψη και απαντώντας σε σχετικό μας ερώτημα μάς υπογράμμισε ότι δεν είναι δυνατό παρά κατά προσέγγιση να αναφερθεί ο αριθμός τους, επειδή ήταν αδύνατο να καταγραφούν επακριβώς, αφού «βγάλανε off» όλα τα συστήματα αεράμυνας. «Με παρεμβολές συστημάτων υπερσύγχρονων ηλεκτρονικού πολέμου θόλωσαν τα καντράν των ραντάρ μας», όπως χαρακτηριστικά μας τονίστηκε. Και πρόσθεσε πως «άλλωστε ήταν τόσο πυκνοί οι σχηματισμοί τους»… Εξάλλου τα αεροσκάφη F-16 και F-15, γιατί αυτού του τύπου ήσαν τα αεροσκάφη που «τρύπησαν» το ελληνικό FIR, είναι εφοδιασμένα με τα πλέον σύγχρονα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου. Μας… πιάσανε στον ύπνο! Γεγονός πάντως είναι πως και παρά την προσπάθεια που καταβλήθηκε για να αποκρυβεί το συμβάν ή έστω να υποβαθμιστεί, τούτο συνιστά ένα εξαιρετικά σοβαρό περιστατικό. Δεν είναι άλλωστε σύνηθες (κάθε άλλο!) το να εισβάλλουν στον εναέριο χώρο σου πάνω από 50-60 πολεμικά αεροσκάφη ξένης χώρας, ενώ έχει ζητηθεί άδεια πτήσης για 7!«Μας πιάσανε στον ύπνο», κατά τη χαρακτηριστική εκτίμηση έμπειρων παραγόντων της Πολεμικής Αεροπορίας. Το θέμα είναι ΓΙΑΤΙ; Είναι δυνατόν, με όσα όργανα υπερσύγχρονα κι αν είναι εφοδιασμένα τα αεροσκάφη, να μην παίρνουμε τίποτα χαμπάρι; Να μην μπορούμε να… τα μετρήσουμε επακριβώς; Να μην είμαστε σε θέση να διακρίνουμε, να «διαβάσουμε» τα διακριτικά τους; Να επικρατεί πανικός (!) σε Πεντάγωνο και ΑΤΑ μετά την -καθυστερημένη- διαπίστωση ότι μας «τρύπησαν» εξήντα τόσα ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη αντί για εφτά; Έπειτα τίθενται κι άλλα ερωτηματικά. Γιατί, για παράδειγμα, δεν έχει τίποτα καταγραφεί στα βιβλία συμβάντων του ΑΤΑ; Επίσης το γεγονός αναδεικνύει και μια άλλη σοβαρή διάσταση που έχει να κάνει με τον σχεδιασμό άμυνας της χώρας μας. Αφενός προκύπτει ότι -κακώς- δεν υπήρξε η ενημέρωση που θα έπρεπε να υπάρξει στο ελληνικό ΓΕΕΘΑ απ' την Κύπρο. Αφού απ' τον εναέριο χώρο τον κυπριακό πέρασαν πρώτα τα ισραηλινά, απ' το κυπριακό FIR… Αφετέρου, γιατί δεν υπήρξε καμιά ενημέρωση απ' την ΕΥΠ; Καμιά πληροφόρηση, κατά τη χαρακτηριστική έκφραση αρμόδιου αξιωματικού. Ε, δεν πρέπει η ΕΥΠ να είναι σε θέση να ενημερώνει, όταν εξήντα τόσα πολεμικά «σηκώνονται» από κράτος που βρίσκεται τόσο κοντά μας;"

ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ

Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΕΧΕΙ ΩΣ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΗ ΜΕ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΜΥΝΑΣ, ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΥΡΙΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ.