Ανησυχία στη Κύπρο από ενδεχόμενη ανεξαρτησία του Κοσόβου

Οι σοβαρές επιπτώσεις -για την εξέλιξη του Κυπριακού- από την πιθανή ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου, ανεξαρτήτως των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η έντονη δυσαρέσκεια της Λευκωσίας προς τη Βρετανία για τη στάση της στην τουρκοκυπριακή πλευρά και ο συντονισμός των κινήσεων Ελλάδας και Κύπρου στα Ευρωτουρκικά, εν όψει, μάλιστα, των επισκέψεων Μπαμπατζάν στην Αθήνα και Καραμανλή στην Αγκυρα, ήταν στη βαριά ατζέντα των συνομιλιών Καραμανλή - Τάσσου Παπαδόπουλου στην Αθήνα.

Η κυπριακή κυβέρνηση θεωρεί -βασίμως- ότι μια κίνηση ανεξαρτησίας των Κοσοβάρων Αλβανών, ανεξαρτήτως των προθέσεων και αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, θα δημιουργήσει «κακό προηγούμενο» για την εξέλιξη του κυπριακού προβλήματος. Πολύ περισσότερο, μάλιστα, αν αυτή η πιθανή κίνηση ανεξαρτησίας του Κοσόβου, χωρίς την ευλογία του Συμβουλίου Ασφαλείας, «νομιμοποιηθεί» στη συνέχεια με διμερείς αναγνωρίσεις χωρών, μεταξύ των οποίων και της Ελλάδας. Η ελληνική κυβέρνηση, βεβαίως, μπορεί να επιμένει αυτή τη στιγμή στη θέση της «κοινά αποδεκτής λύσης» στο θέμα του Κοσόβου, είναι όμως αμφίβολο αν θα αντισταθεί μέχρι τέλους στην αναγνώριση του Κοσόβου, αν πρόκειται να τη «συγκεράσει» με μια ήπια αμερικανική αντίδραση, στην περίπτωση του ελληνικού βέτο στην ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, αν η κυβέρνηση των Σκοπίων παραμείνει αδιάλλακτη μέχρι τέλους στο θέμα της κοινά αποδεκτής ονομασίας.

Είναι προφανές ότι η κυβέρνηση Καραμανλή αγγίζει πλέον τα όριά της στη συνδιαμόρφωση της πολιτικής Ελλάδας - Κύπρου. Μια σοβαρή ένδειξη αποτελεί μάλλον η σιωπηλή συμφωνία της Λευκωσίας με την Αθήνα να μην υπάρξει αντίδραση στην πρόταση της πορτογαλικής προεδρίας στην Ε.Ε., να δοθεί πράσινο φως στο άνοιγμα ακόμη δύο κεφαλαίων διαπραγματεύσεων με την Τουρκία τον Δεκέμβριο (Διευρωπαϊκά Δίκτυα και Υγεία και Προστασία Καταναλωτών). Η Λευκωσία φαίνεται να αποδίδει αυτή την «ευελιξία» της στη «συγκαταβατική» στάση που ενδεχομένως θα ακολουθήσει και η Γαλλία, αν αποσπάσει την έγκριση στην πρότασή της για την «Επιτροπή Σοφών» της Ε.Ε., που θα εξετάσει το μέλλον και τα όρια της Ευρώπης. Παρά ταύτα, η Αθήνα και η Λευκωσία θα βρεθούν με τον καινούργιο χρόνο μπροστά στο μείζον πρόβλημα του ανοίγματος και νέου κεφαλαίου διαπραγμάτευσης με την Τουρκία, που θα αφορά κατά πάσα πιθανότητα τον τομέα της Ενέργειας. Η Αθήνα, με τις συμφωνίες ενεργειακής συνεργασίας που έχει υπογράψει με την Τουρκία στο φυσικό αέριο, πολύ δύσκολα θα μπορέσει να εναντιωθεί. Αντιθέτως, η Λευκωσία αντιμετωπίζει μείζον πρόβλημα, καθώς η Τουρκία έχει προβάλει τεράστιες αντιδράσεις και εμπόδια στις αποφάσεις της κυπριακής κυβέρνησης να προχωρήσει σε έρευνες εντοπισμού υδρογονανθράκων και σε διεθνείς συμφωνίες για την εκμετάλλευσή τους.Οι κ.κ. Παπαδόπουλος και Καραμανλής επέμειναν στον συντονισμό των κινήσεών τους για την επίλυση του Κυπριακού, με ενταντικοποίηση των προσπαθειών τους για την άμεση εφαρμογή της Συμφωνίας της 8ης Ιουλίου ανάμεσα στις δύο κοινότητες στο πλαίσιο του ΟΗΕ. Η Λευκωσία φαίνεται ότι επέμεινε στο θέμα αυτό εν όψει μάλιστα των διαδοχικών επισκέψεων του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας κ. Μπαμπατζάν στην Αθήνα την επόμενη εβδομάδα και του πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή στην Αγκυρα τον Ιανουάριο.Μείζον θέμα των συνομιλιών στο μέγαρο Μαξίμου ήταν η έντονη δυσφορία της κυπριακής κυβέρνησης απέναντι στη Βρετανία, η οποία παρά την ιδιότητά της ως εγγυήτριας δύναμης στην Κύπρο προχώρησε σε συμφωνία «στρατηγικής συνεργασίας με την Τουρκία, "αναβαθμίζοντας" μάλιστα προς στιγμήν την τουρκοκυπριακή κοινότητα σε "κράτος"». Παρά τις τυπικές «επανορθώσεις» του Λονδίνου σε Λευκωσία και Αθήνα, η κυπριακή πλευρά εμφανίζεται πεπεισμένη ότι η Βρετανία έχει σαφές σχέδιο αναβάθμισης της τουρκοκυπριακής πλευράς και γι' αυτό σκέπτεται φωναχτά πλέον να εγείρει το θέμα των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο. Αν και κυπριακές διπλωματικές πηγές αναγνωρίζουν ότι το θέμα των βρετανικών βάσεων είναι εξαιρετικά δύσκολο και περίπλοκο στην αντιμετώπισή του, εν τούτοις δεν λείπουν οι σκέψεις -αν όχι αποφάσεις- για τον περιορισμό άλλων βρετανικών διευκολύνσεων στο ελεύθερο έδαφος της νήσου.