Σχέσεις Τουρκίας - Ιράν

Οι σχέσεις Τουρκίας και Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, δύο κρατών με ηγεμονικές φιλοδοξίες για τη Μέση Ανατολή, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή, ειδικά μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Σε αυτά τα συμφέροντα συγκαταλέγονται:

- η υποστήριξη της πολιτικής σταθερότητας των καθεστώτων και ανάσχεση του ισλαμικού φονταμενταλισμού

- η προστασία των πηγών ενέργειας και των διαύλων μεταφοράς των πολύτιμων για την αμερικανική οικονομία (και κατ΄επέκταση ισχύ) υδρογονανθράκων από τον Περσικό Κόλπο και τη Κασπία

- η επέκταση των καλών σχέσεων με τα μουσουλμανικά κράτη της περιοχής με στόχο τη κατοχύρωση του αμερικανικού ηγεμονισμού στη περιοχή.

Το Ιράν αντιμετωπίζει την τουρκική εξωτερική πολιτική ως προέκταση της αμερικανικής και συνεπώς τη θεωρεί από ανταγωνιστική έως εχθρική. Η σύναξη στενότερων σχέσεων με τη Συρία και τη Χεζμπολάχ του Λιβάνου έρχεται να εξισσοροπήσει τον άξονα Τουρκίας-Ισραήλ. Παράλληλα, η παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στα γειτονικά κράτη Ιράκ και Αφγανιστάν ενισχύουν το φόβο της ήδη απομονωμένης Τεχεράνης. Από την άλλη πλευρά, η κεμαλική Τουρκία θεωρεί ως απειλή για τη πολιτική της σταθερότητα το ισλαμικό καθεστώς του Ιράν. Η ανταγωνιστική σχέση Άγκυρας-Τεχεράνης θα συνεχίσει και στο μέλλον να επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις κινήσεις των ΗΠΑ στη γεωπολιτική σκακιέρα της Μέσης Ανατολής.