Απαύγασμα υποχωρητισμού

Mε τίτλο «Εχουμε κάνει μέγα φάουλ με τις περιουσίες των Σλαβομακεδόνων» η "Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία" δημοσιεύει συνέντευξη του Αλέξη Ηρακλείδη, καθηγητή Διεθνών Σχέσεων στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου, ο οποίος έχει διατελέσει και εμπειρογνώμων του ελληνικού ΥΠΕΞ για τις μειονότητες (1993-1997). Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Ηρακλείδης είχε ταχθεί υπέρ του Σχεδίου Ανάν ("Σχέδιο Ανάν, γιατί πρέπει να πούμε ΝΑΙ") ενώ υποστήριζει ότι κλειδί για την επίλυση της ελληνοτουρκικής διένεξης είναι "η εγκατάλειψη της ευρέως διαδεδομένης θέσης στην Ελλάδα ότι το Αιγαίο είναι αποκλειστικά ελληνικό, «ελληνική λίμνη», και ότι η άλλη παράκτια χώρα δεν μπορεί να έχει κανένα απολύτως δικαίωμα στη θάλασσα και στο υπέδαφός της πέρα από τα έξι ναυτικά μίλια."
Για την επιστολή Γκρούεφσκι προς Καραμανλή ο κ. καθηγητής αναφέρει:
Πώς θα μπορούσε να απαντήσει η Αθήνα;
«Δεν είμαι αρμόδιος να απαντήσω. Περιορίζομαι, ωστόσο, σε δύο σημεία. Πρώτον, η απάντησή μας πρέπει να είναι πιο ήπια και διαλλακτική. Δεύτερον, πρέπει να πάψουμε να στρουθοκαμηλίζουμε, δηλαδή να επιμένουμε στα περί "ανύπαρκτων Σλαβομακεδόνων". Οι αριθμοί στην Ελλάδα μπορεί να μην είναι ιδιαίτερα μεγάλοι (μιλάμε για 30.000-40.000), αλλά οι άνθρωποι αυτοί ζουν στη χώρα μας και είναι υπαρκτοί. Ορισμένοι έχουν "μακεδονική" εθνική συνείδηση, ενώ κάποιες άλλες χιλιάδες έχουν ενταχθεί πλήρως στον ελληνικό εθνικό κορμό. Ως εκ τούτου, δεν συντρέχει κίνδυνος για την ελληνική εδαφική ακεραιότητα».
*Και προσθέτει: «Το να επιμένουμε ότι δεν υπάρχει μια εθνοτική μειονότητα ή ομάδα δεν είναι ζήτημα νομικό (δηλαδή εάν τους αναγνωρίζουμε), αλλά θέμα πραγματικό, όπως είχε γνωματεύσει και το Διεθνές Δικαστήριο το 1930 σε σχέση με τις εκατέρωθεν κοινότητες σε Ελλάδα και Βουλγαρία. Επίσης με βάση τις αρχές του Συμβουλίου της Ευρώπης και του ΟΑΣΕ (κείμενο Κοπεγχάγης του 1990) υπάρχει η αρχή του αυτοπροσδιορισμού».

- Και αν το θέμα φθάσει στο Στρασβούργο;
«Εάν καταλήξει στο Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τότε η Ελλάδα θα βρεθεί σε δεινή θέση. Τους δημεύσαμε τις περιουσίες το 1949-50 χωρίς καν δικαστικές αποφάσεις. Οταν μεθαύριο θα προσφύγουν, η χώρα μας θα αναγκαστεί να πληρώσει. Στο θέμα αυτό έχουμε κάνει "φάουλ" βεληνεκούς για δημοκρατική ευρωπαϊκή χώρα που σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα».


- Πώς μπορεί να γίνει αυτό;
«Πρώτον, να αναγνωρίσουμε στους συνομιλητές μας τα λάθη διαχείρισης του θέματος στο παρελθόν. Δεύτερον, να αναγνωρίσουμε ότι απέναντί μας έχουμε ένα άλλο έθνος των Βαλκανίων, και μάλιστα όχι το τελευταίο που δημιουργήθηκε, αλλά το προτελευταίο, καθώς ακολούθησαν οι Βόσνιοι μουσουλμάνοι. Αρα, να παραδεχτούμε ότι πρόκειται περί ενός έθνους με ιστορία εκατό χρόνων».


- Να δεχτούμε ότι υπάρχει εδώ μειονότητα;
«Οχι. Δεν πρόκειται περί αυτού, γιατί η περίπτωση είναι διαφορετική. Εδώ δεν πρόκειται για μειονότητα, γιατί η μειονότητα προϋποθέτει μεγάλους αριθμούς». *Για την περίφημη «κόκκινη γραμμή» στη διαπραγμάτευση, ο καθηγητής επαναλαμβάνει την ανάγκη ενός επιθετικού προσδιορισμού πριν από το «Μακεδονία», όπως το «Ανω», «Νέα» ή «Βόρεια». Ωστόσο, επισημαίνει ότι η «πραγματική κόκκινη γραμμή» για την ονομασία του κράτους θα έπρεπε να είναι το «Μακεδονία» αμετάφραστο (Makedonija) και για τους πολίτες το «Makedontsies», με λατινικούς χαρακτήρες.


- Και για το «εύρος της χρήσης»;
«Και εκεί πρέπει να βάλουμε νερό στο κρασί και να δείξουμε περίσσευμα καλής θέλησης. Το αίτημα της μιας ονομασίας για κάθε χρήση είναι δύσκολο να επιτευχθεί. Εάν δεχτούν κάτι σαν "Νέα Μακεδονία", θα μπορεί αυτό να χρησιμοποιηθεί στους διεθνείς οργανισμούς και το συνταγματικό όνομα να χρησιμοποιείται στις διμερείς σχέσεις».
Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Ηρακλείδης θεωρεί τη Ρεαλιστική Θεωρία των Διεθνών Σχέσεων "όχι επιστημονικά θεμελιωμένη θεωρία αλλά κοινωνική κατασκευή, μία από πολλές ιδεολογικές αφηγήσεις της πραγματικότητας, κοινωνική εφεύρεση που προέρχεται από το λόγο του ρεαλισμού. Ως αφήγηση και κατασκευή ενθαρρύνει έναν συγκεκριμένο τρόπο συμπεριφοράς, τη συγκρουσιακή και μανιχαϊστική, οδηγώντας έτσι και σε συνεχή αδιέξοδα και συσλειτουργικές αντιπαραθέσεις" (στο Αλ. Ηρακλείδης, "Η διεθνής κοινωνία και οι θεωρίες των Διεθνών Σχέσεων", εκδ. Σιδέρης, 2002). Όσον αφορά την ελληνική μειονότητα της ΠΓΔΜ (για την οποία ο πρέσβης ε.τ. κ. Ζαχαράκης δήλωσε ότι η Αθήνα θα έπρεπε να θέσει ζήτημα καταπάτησης των δικαιωμάτων της στα Σκόπια), ούτε κουβέντα στη συνέντευξη...