Ασφυκτικές πιέσεις από Ουάσιγκτον για να κλείσει το Σκοπιανό

Με μια παρέμβαση σαφούς ανάμιξης στα εσωτερικά ενός κράτους αλλά με στόχο να γίνει ευρύτερα γνωστή, ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα Daniel Speckhard έβαλε χθες στην ελληνική κυβέρνηση τρία τελεσίγραφα:

1. Μία μέρα πριν τη συνάντηση των διαπραγματευτών της Ελλάδας και της ΠΓΔΜ με τον ειδικό μεσολαβητή του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς, η Ουάσιγκτον ζητά διαπραγματεύσεις σε «επίπεδο κορυφής» (σ.σ. σε επίπεδο Πρωθυπουργών) και προειδοποιεί εκβιαστικά ότι βέτο σημαίνει αποσταθεροποίηση. Αμερικανικές πηγές αποφεύγουν να δεσμευτούν ότι σε περίπτωση συμβιβαστικής λύσης η Ουάσιγκτον θα υιοθετήσει το όνομα που θα συμφωνηθεί ακυρώνοντας την αναγνώριση της ΠΓΔΜ ως «Δημοκρατίας της Μακεδονίας». Υποστηρίζουν ότι η ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ θα ωφελήσει την ευρύτερη περιοχή τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Δεν θα βοηθήσει τη σταθερότητα της περιοχής το βέτο». Και περιγράφουν τις συνέπειες: «Δεν ανησυχούμε μόνο για την προοπτική των Σκοπίων μετά αλλά και της Ελλάδας. Εχουμε ήδη ένταση στην περιοχή. Τυχόν απογοήτευση στα Σκόπια δεν θα βοηθήσει. Είναι προς το συμφέρον της Ελλάδας να λυθεί το πρόβλημα της ονομασίας πριν από τη Σύνοδο Κορυφής (2-4 Απριλίου στο Βουκουρέστι). Δεν θα έρθει άλλη ευκαιρία μετά για λύση». Το «σημείο-κλειδί» για τα ελληνικά συμφέροντα, κατά την αμερικανική αντίληψη, είναι «η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς». Και στο σημείο αυτό διαπιστώνεται σύγκλιση απόψεων με το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών δεδομένου ότι ο εκπρόσωπος Γ. Κουμουτσάκος δήλωσε χθες ότι «δεν έχουμε εμμονή με το όνομα για το όνομα αλλά γιατί μπορεί να αποτελέσει όχημα αλυτρωτισμού». Αν και οι ΗΠΑ αρνούνται οποιαδήποτε εμπλοκή στην προσπάθεια του ΟΗΕ για άρση του αδιεξόδου στο ζήτημα της ονομασίας, όλα δείχνουν ότι το επόμενο διάστημα θα εξελιχθούν διπλωματικές διεργασίες στις οποίες ο αμερικανικός παράγοντας θα έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο.

2. Οι ΗΠΑ αναμένουν από την Ελλάδα να αναγνωρίσει το Κοσσυφοπέδιο και να αξιοποιήσει τους παραδοσιακούς δεσμούς της με το Βελιγράδι «για να πείσει τη Σερβία ότι η βία δεν θα βοηθήσει κανέναν», ότι σημασία έχει να συμβιβαστούν με τη νέα πραγματικότητα για να ανοίξει ο ευρωατλαντικός τους δρόμος.

3. Οι ΗΠΑ αναμένουν επίσης ότι η Ελλάδα, που έχει «εξαιρετικό στρατό και δυνατότητες», θα «μπορέσει να κάνει περισσότερα» για να βοηθήσει την προσπάθεια σταθεροποίησης στο Αφγανιστάν. Επιχείρημά τους είναι ότι το θέμα αφορά την Ελλάδα άμεσα, αφού το εμπόριο ναρκωτικών που ξεκινά από εκείνη την περιοχή «περνά μέσα και από το ελληνικό έδαφος» (σ.σ. η παραγωγή οπίου στο Αφγανιστάν έχει σημειώσει δραματική αύξηση μετά την αμερικανική εισβολή) και δεδομένου ότι «οι συνέπειες της συνεχιζόμενης αστάθειας φτάνουν ως εδώ», δηλαδή μέσω των κυμάτων της λαθρομετανάστευσης.