To τέλος του μονοπολικού διεθνούς συστήματος;

«Βρισκόμαστε στο 2016. Η κυβέρνηση της Χίλαρι Κλίντον (ή του Τζον Μακέιν ή του Μπαράκ Ομπάμα) φτάνει στο τέλος της δεύτερης θητείας της. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποσυρθεί από το Ιράκ, διατηρούν όμως 20.000 στρατιώτες στο ανεξάρτητο κράτος του Κουρδιστάν, πολεμικά σκάφη στο Μπαχρέιν και αεροπορική βάση στο Κατάρ. Το Αφγανιστάν είναι σταθερό και το Ιράν διαθέτει πυρηνικά όπλα. Η Κίνα έχει απορροφήσει την Ταϊβάν και εντείνει προοδευτικά τη ναυτική παρουσία της σε όλο τον Ειρηνικό Ωκεανό, αλλά και στον κόλπο του Ομάν, αρχίζοντας από το πακιστανικό λιμάνι Γκουαντάρ. Η Ευρωπαϊκή Ενωση αριθμεί περισσότερα από 30 μέλη. Απολαμβάνει ασφαλών προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Βόρεια Αφρική, τη Ρωσία και την Κασπία, αλλά διαθέτει και πολυάριθμα πυρηνικά εργοστάσια. Η επιρροή των ΗΠΑ στον κόσμο εξασθενίζει διαρκώς».
Με αυτό το φανταστικό, αλλά ρεαλιστικό, κατά τον αρθρογράφο, σενάριο ξεκινούσε το κεντρικό θέμα στο κυριακάτικο ένθετο των New York Times, στις 27 Ιανουαρίου. Το υπέγραφε ο Πάραγκ Χάνα, ερευνητής του Ιδρύματος για μια Νέα Αμερική και συγγραφέας του βιβλίου «Ο δεύτερος κόσμος: Αυτοκρατορία και επιρροή στη νέα παγκόσμια τάξη» (Random House, 2008). Κεντρική ιδέα του Χάνα είναι ότι η αμερικανική μονοκρατορία, που σφράγισε τη διεθνή σκηνή στα είκοσι χρόνια μετά την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού», φτάνει στο τέλος της. Στη θέση της, αναδύεται ο νέος, επικίνδυνα αβέβαιος κόσμος του 21ου αιώνα, ο οποίος θα σφραγιστεί από τον αγώνα τριών μεγάλων δυνάμεων για σφαίρες επιρροής: Των ΗΠΑ, της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της Κίνας. Ο κίνδυνος τερματισμού δύο αιώνων κυριαρχίας του λευκού ανθρώπου πάνω στην υπόλοιπη ανθρωπότητα ενθαρρύνει ορισμένα αμερικανικά επιτελεία στην αναζήτηση ενός είδους συνομοσπονδίας ΗΠΑ - Ε.Ε. με κυρίως αντικινεζική κατεύθυνση. Την ιδέα αυτή ασπάζεται ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος Τζον Μακέιν, αλλά και ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας, Εντουάρ Μπαλαντίρ, το τελευταίο βιβλίο του οποίου τιτλοφορείται «Για μια δυτική Ενωση μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ» (Fayard, 2007).
Την άποψη ότι η μονοπολική εποχή αποτελεί ήδη παρελθόν διατυπώνει, με άρθρο του στους Financial Times, ο Ρίτσαρντ Χάας, πρόεδρος του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων που εκδίδει το περιοδικό Foreign Affairs. Ο Χάας αντιμετωπίζει την αποτυχία στο Ιράκ και την υπονόμευση της διεθνούς θέσης του δολαρίου ως συμπτώματα της γεροντικής ασθένειας όλων των αυτοκρατοριών, της «ιμπεριαλιστικής υπερεπέκτασης» (ο όρος ανήκει στον ιστορικό Paul Kennedy). Προβλέπει δε ότι, τη θέση της αμερικανικής μονοκρατορίας δεν θα πάρει ούτε ένας νέος διπολισμός (π.χ. ΗΠΑ - Ευρώπης, ΗΠΑ - Ρωσίας ή ΗΠΑ - Κίνας), ούτε ένας ασφαλής, πολυπολικός κόσμος, αλλά ένα χαοτικό παιχνίδι δυνάμεων σε έναν κόσμο χωρίς αδιαμφισβήτητο ηγεμόνα.