4 σενάρια της RAND για το μέλλον της Τουρκίας

Σε πρόσφατη έκθεση που ετοίμασε η RAND Corpοration για λογαριασμό του Κλάδου Πολιτικής του Υπουργείου Αμύνας των ΗΠΑ και αφορά το μέλλον της Τουρκίας, προβλέπονται σημαντικές εξελίξεις, στη βάση της πιθανής διάλυσης του ΑΚΡ, μετά από απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στο οποίο προσέφυγε ο Γενικός Εισαγγελέας, χαρακτηριζοντάς το "ισλαμικό". Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης Angel Rabasa και Stephen Larrabee θεωρούν πως οι ΗΠΑ θα πρέπει να προσεγγίσουν την Τουρκία συνεργαζόμενες με την Ε.Ε., έχοντας υπόψη πως:

- Ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. σημαίνει, σε βάθος χρόνου, μια περισσότερο «εξευρωπαϊσμένη» τουρκική εξωτερική πολιτική.

- Απαγόρευση λειτουργίας του ΑΚΡ θα διευρύνει το χάσμα μεταξύ υπέρμαχων του κοσμικού χαρακτήρα του κράτους και των θρησκευόμενων Μουσουλμάνων.

- Οι ΗΠΑ δεν θα πρέπει να θεωρούν δεδομένη τη συμμαχία της Τουρκίας σε ό,τι αφορά ζητήματα πολιτικής της Μέσης Ανατολής και συνεπώς θα πρέπει να διαφοροποιηθούν σε ό,τι αφορά τις δυνατότητες πρόσβασής τους.

- Προκρίνεται η συμβολή των ΗΠΑ στην επίλυση του προβλήματος της τρομοκρατίας του ΡΚΚ, σε συνεργασία σε στρατιωτικό επίπεδο και σε επίπεδο πληροφόρησης με την Άγκυρα – όχι μόνο με αποκλειστικά στρατιωτικά μέσα, αλλά ασκώντας πίεση στην κουρδική διοίκηση του βορείου Ιράκ να τερματίσει την πολιτική υποστήριξη και την επιμελητεία προς το ΡΚΚ.
Μεταξύ άλλων, η Έκθεση προβλέπει τα ακόλουθα τέσσερα πιθανά σενάρια για την Τουρκία: 1. Μετριοπαθές ΑΚΡ προσανατολισμένο στην πορεία προς την Ε.Ε., που διατηρεί την ισχύ του, με δημόσιες εκδηλώσεις θρησκευτικού συναισθήματος αλλά με φραγμούς στους ισλαμικούς τόνους ως προς την εξωτερική πολιτική και το εσωτερικό της χώρας. Υπάρχει περισσότερος χώρος για συζήτηση ευαίσθητων θεμάτων, όπως το Κουρδικό ή το Αρμενικό. (θεωρείται το πιθανότερο σενάριο).

2. Το ΑΚΡ προωθεί ισλαμική ατζέντα, ενισχύει τις σχέσεις με τη Συρία και το Ιράν, υποβαθμίζει τις σχέσεις με το Ισραήλ, σταματά τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε., κάνοντας πλήρη χρήση της εκτελεστικής του και της νομοθετικής του εξουσίας, διορίζοντας δικαστικούς και πανεπιστημιακούς. Ωστόσο, το σενάριο αυτό δεν φαίνεται πιθανό, διότι ενδεχομένως θα δρομολογήσει στρατιωτική παρέμβαση και θα αντιμετωπίσει την καθολική αντίδραση του τουρκικού λαού για το ρόλο του Ισλάμ.

3. Η ενδεχόμενη απαγόρευση λειτουργίας του ΑΚΡ από το Συνταγματικό Δικαστήριο αυξάνει την πιθανότητα επανεμφάνισής του υπό άλλη ονομασία, αλλά παράλληλα καταστρέφει το πείραμα συνύπαρξης καθεστώτος κοσμικής δημοκρατίας και ενός κόμματος με ρίζες στο Ισλάμ, ενώ αποκαρδιώνει τους Κούρδους, οι οποίοι στη μεγάλη τους πλειοψηφία υποστηρίζουν το ΑΚΡ. Τέλος, τίθεται ακόμη περισσότερο σε κίνδυνο η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην Ε.Ε.

4. Στρατιωτική επέμβαση, είτε άμεση με συνέπεια την απομάκρυνση του ΑΚΡ από την εξουσία και τη διάλυση του κόμματος, είτε υπό τη μορφή «ήπιου πραξικοπήματος», όπου ο στρατός ασκεί στο ΑΚΡ πίεση μέσω κοινωνικών φορέων με στόχο την παραίτησή του.