Την αμερικανική θέση για άοπλες πτήσεις ελληνικών και τουρκικών αεροσκαφών στο Αιγαίο επανέφερε ο στρατηγός Μπουγιούκανιτ

Ο Τούρκος αρχηγός ΓΕΕΘΑ, που ήρθε στη Θεσσαλονίκη για την Α' Σύνοδο των επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων των βαλκανικών χωρών, σε μια κρίσιμη για τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα του περίοδο, επιχείρησε να παρουσιασθεί με κλάδο ελαίας απέναντι στην Ελλάδα, ζητώντας ουσιαστικά από την ελληνική πλευρά να αποποιηθεί το δικαίωμά της να περιφρουρεί τον εναέριο χώρο της και την υποχρέωσή της να ελέγχει την ευρύτερη περιοχή του FIR Αθηνών όπως προβλέπουν οι διεθνείς κανονισμοί. «Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί τα αεροσκάφη πρέπει να φέρουν όπλα. Δεν είσαστε εχθροί μας. Εμείς είμαστε έτοιμοι να τα αφοπλίσουμε. Μπορείτε να το κάνετε και εσείς» υπογράμμισε κατά τη διάρκεια φιλικής συζήτησης που είχε με ομάδα Ελλήνων δημοσιογράφων χθες το βράδυ, παρουσία και του Έλληνα ομολόγου του ναυάρχου Παν. Χηνοφώτη. Η κίνηση αυτή του Μπουγιούκανιτ γίνεται σε μια περίοδο που ολοένα και πιο πολλά τουρκικά αεροσκάφη πετούν οπλισμένα πάνω από το Αιγαίο, έχουν αυξηθεί οι υπερπτήσεις σε ελληνικά νησιά και νησίδες και αμφισβητείται με τουρκικά διαβήματα στο ΝΑΤΟ το δικαίωμα στρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών όπως ο Αϊ-Στράτης. Πρόσφατα μάλιστα οι Τούρκοι επιχείρησαν την έμπρακτη διχοτόμηση του Αιγαίου με αναχαιτίσεις στον 25ο Μεσημβρινό - στη μέση των ακτών της Τουρκίας και της ηπειρωτικής Ελλάδας. Την πρόταση για άοπλες πτήσεις ελληνικών και τουρκικών αεροσκαφών είχαν θέσει στο παρελθόν τόσο η Τουρκία όσο και οι ΗΠΑ, στο πλαίσιο συζητούμενων Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), αλλά είχε απορριφθεί από την Αθήνα. Πρόσφατα, μετά την πρώτη επίσκεψη Μπουγιούκανιτ στην Αθήνα και τις συνομιλίες με τον κ. Χηνοφώτη, η τουρκική Αεροπορία προχώρησε σε άοπλες πτήσεις όπως είχε προταθεί από την ελληνική πλευρά, αλλά γρήγορα τις εγκατέλειψε... Στην αναφορά Μπουγιούκανιτ παρενέβη ο Έλληνας αρχηγός ΓΕΕΘΑ ναύαρχος Παν. Χηνοφώτης, ο οποίος υπογράμμισε ότι πρέπει να ακολουθούνται οι διαδικασίες πτήσεων που προβλέπονται από τον ICAO. Ο Τούρκος ομόλογός του δεν απάντησε, έδειξε ωστόσο με ένα νεύμα ότι συμφωνεί. Το δεύτερο θέμα που ως πρόταση φαίνεται ότι κομίζει ο κ. Μπουγιούκανιτ - οι δύο άνδρες αναμένεται να έχουν σήμερα κατ' ιδίαν συζήτηση - είναι η καθιέρωση κάποιας απόστασης ασφαλείας στις πτήσεις. «Οι πιλότοι στο Αιγαίο έρχονται πάρα πολύ κοντά - στα 1.000 πόδια - και αυτό είναι πολύ επικίνδυνο», είπε αναφερόμενος στη σύγκρουση των δύο F-16 και τον θάνατο του σμηναγού Ηλιάκη. «Εσείς χάσατε έναν πιλότο και είναι κρίμα. Πρέπει να βρεθεί μια λύση», είπε. Ο Μπουγιούκανιτ ανέφερε ότι οι στρατιωτικοί μπορούν να δημιουργήσουν το κλίμα και να βοηθήσουν τους πολιτικούς να βρεθεί μια λύση στις σχέσεις των δύο χωρών. Αναφερόμενος στον προηγούμενο κύκλο επαφών με τον κ. Χηνοφώτη είπε ότι «δεν υπήρξαν μυστικές συμφωνίες» και σημείωσε πως στη δημιουργία καλού κλίματος μπορούν να βοηθήσουν και τα ΜΜΕ. Ενδεικτικό της προσπάθειας για «επίθεση φιλίας» και άνοιγμα προς την Ελλάδα είναι και το γεγονός ότι χθες κανένα τουρκικό αεροσκάφος δεν βγήκε στο Αιγαίο και το αεροσκάφος του υπέβαλε σχέδιο πτήσεως, «αν και θα μπορούσε να μην το κάνει ως κυβερνητικό σκάφος», όπως είπε αρμόδια πηγή.
Με καθυστέρηση 48 ωρών, το υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε στην ουσία τα δημοσίευματα για την πρόσφατη πρακτική της Άγκυρας να παρενοχλεί τα ελληνικά μαχητικά στη μέση του Αιγαίου. Η Αθήνα, σε μια προσπάθεια να μην εμφανισθεί υποχωρητική έναντι της Τουρκίας σε όλα τα θέματα, επανασχεδίασε - σύμφωνα με εξακριβωμένες πληροφορίες - την στρατιωτική άσκηση που περιλαμβάνει τον Αϊ-Στράτη, ενθαρρυμένη προφανώς από τις θετικές για την Ελλάδα δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών κ. Γιώργος Κουμουτσάκος έκανε χθες γνωστό πως έχουν γίνει τα σχετικά διπλωματικά διαβήματα και άλλες ενέργειες. Γνωστοποίησε επίσης πως η Αθήνα αναμένει την απάντηση του ΝΑΤΟ στη σχετική επιστολή που έχει αποστείλει το υπουργείο Εξωτερικών, ζητώντας τη θέση της Συμμαχίας έναντι των τουρκικών ισχυρισμών πως ο Αϊ-Στράτης είναι αποστρατικοποιημένη περιοχή, με αιχμές και περί «γκρίζας ζώνης».
Την ίδια στιγμή, όμως, ΝΑΤΟϊκές πηγές έλεγαν πως εάν η Αθήνα επιμείνει να λάβει επίσημη απάντηση, αυτή θα κινηθεί στην πολιτική των ίσων αποστάσεων - κάτι που, όπως σημείωναν, μάλλον δεν είναι προς όφελος των ελληνικών θέσεων. Για τον ίδιο λόγο, έλεγαν, δεν είναι σοφή η ενέργεια του υπουργείου Άμυνας να επαναπροσδιορίσει την άσκηση προ του θερινού μορατόριουμ, δεδομένου ότι απλώς θα επαναληφθεί το ίδιο σκηνικό - οι Τούρκοι θα εγείρουν τις ίδιες αξιώσεις κι η Συμμαχία θα νίψει τας χείρας της. Πάντως, κατά την αυριανή σύνοδο του ΟΣΕΠ στο Βελιγράδι, ενδέχεται να υπάρξει ανεπίσημη συνάντηση της Ντόρας Μπακογιάννη με τον Τούρκο ομόλογό της Αμπντουλάχ Γκιουλ, στη διάρκεια της οποίας θα μπορούσαν να τεθούν οι τουρκικές προκλήσεις - αλλά ενδεχομένως να μπορέσει κι η ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών να αποκαλύψει τα κίνητρα πίσω από την επιθετικότητα της Άγκυρας τη συγκεκριμένη περίοδο, εάν δηλαδή συνδέεται με την εσωτερική πολιτική κατάσταση ή με μακρόπνοο σχέδιο στρατηγικών διεκδικήσεων.