Πιθανά οφέλη από μια στρατηγική συμμαχία Ελλάδας - Γαλλίας

Ενδιαφέρον άρθρο του Θάνου Ντόκου για τα οφέλη από τη σύσφιξη των ελληνογαλλικών σχέσεων με το απαραίτητο ομως κόστος...

"Στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα, ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί πρότεινε την αναβίωση της παλαιότερης ειδικής σχέσης μεταξύ Γαλλίας και Ελλάδας και τη μετατροπή της σε μια στρατηγική συμμαχία ανάμεσα στις δύο χώρες. Η πρόταση του Γάλλου προέδρου ήταν αρκετά λεπτομερής όσον αφορά στα γενικά χαρακτηριστικά και αρκετά γενικόλογη όσον αφορά στα συγκεκριμένα στοιχεία της προτεινόμενης σχέσης. Ασφαλώς εφόσον υπάρξει ενδιαφέρον από ελληνικής πλευράς, οι συζητήσεις θα γίνουν πολύ πιο συγκεκριμένες.
Αλλά ακόμα και σε αυτό το αρκετά προκαταρκτικό στάδιο, θα ήταν χρήσιμο να δούμε ποιοι είναι οι πιθανοί τομείς συνεργασίας, που συγκλίνουν οι ελληνικές και γαλλικές απόψεις και συμφέροντα και ποια είναι τα πιθανά οφέλη για την Ελλάδα.

Σε θέματα Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι σαφές ότι η Ελλάδα βρίσκεται κοντά στις θέσεις της Γαλλίας και της Γερμανίας, που βλέπουν θετικά την περαιτέρω εμβάθυνση της ΕΕ. Μια στενότερη σχέση Αθήνας και Παρισίων δεν θα προκαλούσε, εξάλλου, πρόβλημα με τις ΗΠΑ δεδομένης και της βούλησης της γαλλικής ηγεσίας για ουσιαστική βελτίωση των σχέσεων με την Ουάσινγκτον και το γενικότερο ευρω-ατλαντικό προσανατολισμό του προέδρου Σαρκοζί. Όσον αφορά στη γαλλικής έμπνευσης πρωτοβουλία «Ένωση για τη Μεσόγειο», η Ελλάδα δεν θα είχε κανένα πρόβλημα να την υποστηρίξει, αν και δεν συμπίπτουν οι θέσεις και τα συμφέροντα των δύο χωρών στο θέμα της ένταξης της Τουρκίας. Επίσης, αμοιβαία επωφελής θα ήταν και η συνεργασία για την αντιμετώπιση –σε επίπεδο ΕΕ- της μαζικής λαθρομετανάστευσης. Η Γαλλία, παραδοσιακή μεσογειακή δύναμη, επιθυμεί να αναβαθμίσει το ρόλο και την παρουσία της στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής γενικότερα. Σε αυτή τη λογική κινείται και η αμυντική συνεργασία της με την Κύπρο. Ουδόλως βλαπτικό θα ήταν αυτό για τα ελληνικά συμφέροντα. Και βεβαίως ιδιαίτερα χρήσιμη ήταν στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι, αλλά και μελλοντικά στο πλαίσιο της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, η γαλλική υποστήριξη στο θέμα της ονομασίας των Σκοπίων.
Όπως συμβαίνει, όμως, πάντοτε στη διεθνή πολιτική και τις διακρατικές σχέσεις, υπάρχει πάντοτε ένα τίμημα ή αντάλλαγμα (quid pro quo). Δεν απέκρυψε η γαλλική πλευρά το έντονο ενδιαφέρον της για ορισμένα από τα εξοπλιστικά προγράμματα των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, με έμφαση στα μαχητικά αεροσκάφη τέταρτης γενιάς RAFALE, τις φρεγάτες FREMM, τα ελικόπτερα έρευνας & διάσωσης SUPER PUMA, καθώς και εξελιγμένα πυρομαχικά και άλλα οπλικά συστήματα.
Η επιλογή οπλικών συστημάτων με κριτήριο και τα οφέλη σε σημαντικά θέματα εξωτερικής πολιτικής αποτελεί δοκιμασμένη μέθοδο διεθνώς και είναι κάτι που η Ελλάδα έχει κάνει στο παρελθόν, με αρκετή επιτυχία σε ορισμένες περιπτώσεις. Είναι, βεβαίως, σαφές, ότι δεν πρέπει να γίνεται σε βάρος της εθνικής άμυνας (με την επιλογή λιγότερο κατάλληλων οπλικών συστημάτων), αλλά και να μην προκαλεί προβλήματα στις σχέσεις με άλλες σημαντικές χώρες της ΕΕ.
Με αυτά τα κριτήρια, οι φρεγάτες και τα ελικόπτερα έρευνας και διάσωσης θα αποτελούσαν πιθανώς καλές επιλογές (αν και βεβαίως αρμόδιες για την αξιολόγηση είναι οι τεχνικές επιτροπές των Ενόπλων Δυνάμεων). Ωστόσο, η προτεινόμενη αντικατάσταση των ελληνικών Mirage από το Rafale δεν θα ήταν ιδιαίτερα καλή ιδέα, αφού το συγκεκριμένο αεροσκάφος δεν έχει επιλεγεί από άλλες χώρες πλην της Γαλλίας και -αν και τεχνολογικά προηγμένο- δεν θεωρείται, από την πλειοψηφία των ειδικών, ως καλύτερη επιλογή από τα ανταγωνιστικά αεροσκάφη, Eurofighter και JSF/F-35, ενώ ως «συμπληρωματική/ενδιάμεση» λύση θα αύξανε την πολυτυπία της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Πέραν της αμυντικής συνεργασίας (όπου βεβαίως θα πρέπει να εμπλακούν με ουσιαστικό τρόπο και ελληνικές βιομηχανίες, όπως η ΕΑΒ), η Γαλλία ενδιαφέρεται και για συνεργασία στον οικονομικό τομέα, ενώ αν η Ελλάδα εξέταζε ποτέ σοβαρά το ενδεχόμενο χρήσης της πυρηνικής ενέργειας, η Γαλλία θα ήταν από τους βασικούς υποψηφίους για την παροχή της απαραίτητης τεχνολογίας και τεχνογνωσίας.
Εν κατακλείδι, και ενθυμούμενοι ότι οι σοβαρές χώρες, στις οποίες ανήκει και η Γαλλία, ασκούν εξωτερική πολιτική με βάση τα μεσο-μακροπρόθεσμα εθνικά τους συμφέροντα και όχι τακτικού χαρακτήρα επιδιώξεις, η Ελλάδα ασφαλώς δεν θα ζημιωθεί από μια ισορροπημένη στρατηγικού χαρακτήρα σχέση με μια Ευρωπαϊκή υπερδύναμη."