Συνομιλίες για οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας

Τριάντα χρόνια μετά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας με την Ιταλία, η Ελλάδα ανοίγει το αντίστοιχο κεφάλαιο με τους υπόλοιπους θαλάσσιους γείτονες, εξαιρουμένης της Τουρκίας προς το παρόν, σε μια προσπάθεια να τερματιστεί μία εκκρεμότητα δεκαετιών. Ηδη, οι σχετικές διερευνητικές συνομιλίες έχουν αρχίσει με την Αίγυπτο και τη Λιβύη. Οι ομάδες εμπειρογνωμόνων Ελλάδας και Λιβύης άρχισαν τις συνομιλίες, προκειμένου να αντιμετωπίσουν όλα τα τεχνικά θέματα, πριν από περίπου δύο εβδομάδες, κατά την επίσκεψη στη Λιβύη του υφυπουργού Εξωτερικών Γ. Βαληνάκη. Κρίσιμο σημείο για να αρχίσουν οι διερευνητικές συνομιλίες ήταν το θέμα της Γαύδου, την οποία η Λιβύη ήθελε να εντάξει στη δική της υφαλοκρηπίδα και το οποίο δείχνει να έχει ξεπεραστεί.
Σε πιο προχωρημένο σημείο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο, όπου φαίνεται ότι η εξέλιξη των συνομιλιών είναι σε πολύ καλό δρόμο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η αιγυπτιακή πλευρά δέχθηκε οχλήσεις από την Τουρκία προκειμένου να εξαιρεθεί η περιοχή του Καστελόριζου από τη διαπραγμάτευση. Ωστόσο, η Αίγυπτος δεν δείχνει να υποχωρεί στις τουρκικές πιέσεις, ακολουθώντας στάση ανάλογη με αυτή που τήρησε στη διαπραγμάτευση με την Κύπρο για τον καθορισμό Ζώνης Αποκλειστικής Οικονομικής Εκμετάλλευσης, όταν και τότε η Τουρκία είχε προσπαθήσει να παρεμποδίσει τη συμφωνία, επικαλούμενη, μεταξύ άλλων, τη μη συμμετοχή στη διαπραγματευτική διαδικασία της τουρκοκυπριακής πλευράς.
Οι πρώτες διερευνητικές επαφές για οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας έγιναν και με την Αλβανία. Οπως αναφέρουν από το υπουργείο Εξωτερικών, υπήρξε καταρχήν συμφωνία ότι το θέμα θα πρέπει να λυθεί και το σχετικό κεφάλαιο αναμένεται να ανοίξει σύντομα. Μάλιστα, οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι διερευνητικές συνομιλίες θα είχαν ήδη αρχίσει, ωστόσο η Αλβανία επικαλέστηκε έλλειψη εμπειρογνωμόνων σε θέματα διεθνούς Θαλασσίου Δικαίου και υπήρξε καθυστέρηση.
Η ελληνική πλευρά είναι αισιόδοξη ότι η εκκρεμότητα οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας με τις χώρες αυτές θα λήξει. Οι παράγοντες που συνηγορούν σε αυτό είναι το ενδιαφέρον όλων για σαφή καθορισμό Ζωνών Οικονομικής Εκμετάλλευσης, αλλά και το άνοιγμα, έπειτα από αρκετές δεκαετίες, των χωρών αυτών προς τη Δύση και το ενδιαφέρον τους για ομαλοποίηση των σχέσεων με τους γείτονες.
Ειδικά σε σχέση με τις Ζώνες Οικονομικής Εκμετάλλευσης, το ενδεχόμενο ύπαρξης ενεργειακών αποθεμάτων στη λεκάνη της Μεσογείου αποτελεί ισχυρό κίνητρο για όλες τις χώρες να ορίσουν με σαφήνεια τα όριά τους. Μπορεί παλαιότερα η σκέψη για έρευνα ενεργειακών αποθεμάτων στην περιοχή να ήταν ασύμφορη, όμως η διαρκώς αυξανόμενη τιμή του πετρελαίου διεθνώς έχει μεταβάλει την κατάσταση.
Η ελληνική πλευρά εκτιμά επίσης ότι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας θα απομονώσει την Τουρκία, αυξάνοντας την πίεση προς τη γειτονική χώρα, ενώ θα υπάρχει συγκεκριμένο προηγούμενο καθορισμού των θαλάσσιων συνόρων στην περιοχή με βάση το διεθνές Θαλάσσιο Δίκαιο.
Οπως επισημαίνουν στελέχη του υπουργείου Εξωτερικών, το θετικό στοιχείο είναι ότι υπάρχει η πολιτική βούληση για να προχωρήσει το θέμα, ενώ ήταν θετική η ανταπόκριση των γειτονικών χωρών για επίτευξη συμφωνίας. Το βάθος χρόνου των συνομιλιών, πριν οριστικοποιηθούν οι συμφωνίες, διαφέρει κατά περίπτωση, ενώ εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν εντατικές συνομιλίες, καθώς κάθε πλευρά ερμηνεύει το δίκαιο της θάλασσας με τον δικό της τρόπο.